K24 ÖZEL - Uzmanlar: S-400 gerilimi ABD seçimlerinden sonra artacak

ANKARA (K24)

Türkiye ile ABD arasında devam eden S-400 hava savunma sistemi tartışmalarıyla ilgili değerlendirmelerde bulunan uzmanlar, sorunun kasım ayında yapılacak başkanlık seçimlerinin durumuna göre netleşeceğini söyledi. 

Rusya'dan S-400 hava savunma sistemleri alımı nedeniyle Türkiye'ye yaptırım uygulanmasını öngören tasarı ABD Temsiler Meclisi tarafından onaylandı. Temsilciler Meclisi'nin Cumhuriyetçi üyesi Adam Kinzinger ile Demokrat Üyesi Abigail Spanberger tarafından sunulan yaptırım tasarısı oybirliğiyle kabul edildi.

Tasarı, S-400 alımı nedeniyle Türkiye’ye yaptırım uygulanması için ABD Başkanı Donald Trump üzerinde baskı oluşturuyor.

Tasarıda, Türkiye'nin Rusya ile yaptığı S-400 anlaşmasının, ABD Kongresi'nin Ağustos 2017'de çıkardığı ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Karşı Koyma Yasası (CAATSA) kapsamına girdiği ifade ediliyor.

Tasarının yasalaşması için Senato’dan geçip Trump tarafından imzalanması gerekiyor.

“S-400’LER HALA OPERASYONEL DEĞİL”

Prof. Dr. Nurşin Ateşoğlu Güney, söz konusu yasa tasarısını sürpriz olmadığını belirterek, “Türkiye S-400’leri tedarik etme niyetiyle yola çıktığından beri ABD’nin gündemindeydi” dedi.

K24’e konuşan Güney, ABD’nin uzun bir süredir yaptırımları gündemine aldığını ve S-400’leri F-35 savaş uçaklarıyla ilişkilendirdiğini dile getirerek, “Türkiye S-400’leri tedarik etti ama bunlar hala operasyonel değil. Bu iş, Covid-19 salgınından dolayı biraz zaman aldı” şeklinde konuştu.

Söz konusu tasarının caydırıcı olmayacağını söyleyen Güney, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Türkiye F-35’lerin ortak üreticisidir ve parçaları üretmedeki mevzu devam edecek. Bu konuda Türkiye’nin tavrı açık. S-400’ler operasyonel hale gelirse, o zaman F-35’ler hakkındaki ‘bilgi toplama’ gibi sorunlar ortaya çıkar denmişti.”

Öte yandan ABD’nin şu anda kendi iç politikasına döndüğünü dile getiren Prof. Dr. Güney, “ABD’de kasım seçimleri geliyor ve bütün mevzular oraya odaklanmış durumda.  Dolayısıyla Amerikalılar da hangi yönetimin olacağını bilmiyor. Türk-Amerikan ilişkilerindeki sorunların kasım seçimlerinden önce çözüleceğini sanmıyorum” dedi.

ÇOLAKOĞLU: ŞU ANA KADAR KAYDA DEĞER YAPTIRIMLAR UYGULANMADI

Asya Pasifik Araştırmaları Merkezi Başkanı ve Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selçuk Çolakoğlu da S-400 anlaşması imzalandığından beri Türkiye ile ABD arasında gerilimin olduğunu vurguladı.

K24’e konuşan Selçuk Çolakoğlu, “S-400’lerin teslimi öncesinde de ABD yoğun baskı uygulamıştı ama nihayetinde teslimat gerçekleşmişti. ABD’nin bu konudaki çizgisi ilk başta S-400’lerin teslim edilmemesiyle ilgiliydi. Ama Başkan Trump bunun aktive edilmemesi yönünde biraz daha Türkiye’nin lehine bir tavır takındı. Bugüne kadar Türkiye’ye kayda değer yaptırımlar uygulanmadı” dedi.

Demokratların Türkiye’ye yaptırım uygulanmasını istediğini, Cumhuriyetçiler içinde de bir grup senatörün Trump gibi düşündüğünü belirten Çolakoğlu, “Bu grup S-400’ler aktive edilmediği müddetçe Türkiye’ye yaptırım uygulanmasına gerek olmadığı düşüncesinde” ifadelerini kullandı.

Temsilciler Meclisi’nde alınan kararın uygulanacağı anlamına gelmediğini dile getiren Çolakoğlu, tasarının Senato’da veto edileceğini ve Trump’ın tasarıyı durduracağını söyledi.

S-400 meselesinin Türkiye-ABD arasında sorun olmaya devam edeceğini de ifade eden Çolakoğlu, şöyle devam etti:

“S-400 ve F-35’ler konusu, özellikle kasım ayında yapılacak seçimler öncesinde ciddi bir şekilde tartışılmayacak. Ama başkanlık seçimlerinden sonra Trump ya da Biden’ın Ankara’yla ciddi bir pazarlığa girmesi bekleniyor. Çünkü ABD S-400’leri Türkiye’de istemiyor ve Ankara ile Moskova’nın buna bir çare bulması gerekiyor. Eğer Türkiye S-400’leri aktive etmeye karar verecek olursa bu kez Ankara’nın kesin yaptırımlarla karşı karşıya kalma ihtimali yüksek.”

Çolakoğlu, “Kasım ayından sonra yeni ABD Başkanı göreve başladıktan sonra S-400’ler tekrar gündeme gelecek” dedi.

 “TÜRKİYE’NİN ELİNDEKİ S-400’LERİ BİZ SATIN ALALIM”

Cumhuriyetçi Senatör John Thune, 25 Haziran’da Senato’ya sunduğu öneride Türkiye’nin Rusya’dan satın aldığı S-400 savunma sistemlerinin ABD tarafından satın alınmasını teklif etmişti.

Amaç ise iki ülke arasında krizin aşılması: Böylece F-35 savaş uçaklarının Türkiye’ye satışı mümkün hale gelebilir.

John Thune bu teklifini Amerikan ordusunun füze ihtiyacının karşılanması için 2021 Ulusal Savunma Yetki Yasası tasarısında bir değişiklik önergesi sunarak ortaya koymuştu.

Önerge S-400’lerin satın alınması için gerekli olabilecek meblağların ABD Ordusu'na tahsis edilmesine izin verilmesini öngörüyor.

Rusya ile Türkiye, Aralık 2017'de S-400 füze savunma sistemi satışı için anlaşma imzalamıştı.

S-400’lerin Türkiye’ye sevkiyatı 12 Temmuz’dan itibaren başlamıştı.