Kürtler sorunun değil, çözümün bir parçası olmak istiyorlar

Kürdistan Bölgesi Başbakanı Mesrur Barzani, "Kürtlerin de Araplar, Türkler ve Farslar gibi hakları vardır. Kürtler de diğer tüm milletler gibi kendi kaderlerini tayin etme hakkına sahiptir." dedi.

Mesrur Barzani, Sky News Arabia'ya verdiği özel röportajda Orta Doğu'daki son siyasi ve güvenlik gelişmeleri hakkında konuştu.

Sky News Arabiya: İlk sorum Irak'taki mevcut durumla ilgili, çünkü tüm bölge ve Arap dünyası bir sonraki Irak Hükümetinin ne zaman kurulacağını merak ediyor. ABD'nin Nuri Maliki başbakan olursa Irak'a yardım etmeyeceği yönündeki açıklaması hakkındaki kişisel görüşünüzü öğrenmek istiyorum. Kimileri ABD'nin bu tutumunun doğru olduğunu düşünürken, diğerleri bunun egemenlik meselesi olduğunu ve Irak halkının başbakanı kendisinin seçmesi ve ABD'nin bu konuya müdahale etmemesi gerektiğini savunuyor. Bu konu hakkındaki görüşünüz nedir? 

Mesrur Barzani: Irak halkının iradesine saygı duymak önemlidir. Seçimler yapıldı, Irak halkı oy kullandı ve Parlamentoda kendilerini kimin temsil edeceğine karar verdi. Elbette, ülkenin egemenliği çok önemlidir ve bence Irak'ın tüm dostları artık ülkenin egemenliğine saygı duyuyor. Aynı zamanda, Irak'ın gerek ABD gerekse uluslararası toplumla ilişkileri çok önemlidir. Bu, çok dikkatle ele alınması gereken bir konudur. Seçim sonrası süreç, Parlamento başkanlığının atanmasıyla başlayıp cumhurbaşkanı ve başbakanın seçimiyle sona eren seçmenlerin iradesini yansıtmalıdır. 

Sky News Arabiya: Siyasi geleneğe göre Irak Cumhurbaşkanı Kürt olmalıdır. Bu görev için önerilen isimler hakkında ne düşünüyorsunuz?

Mesrur Barzani: Bir sonraki Irak Cumhurbaşkanı demokratik geleneklere ve seçim sonuçlarına uygun olarak belirlenmesi gerekmektedir. Kürtler de, ülkenin Cumhurbaşkanı olacak birini aday göstermelidir. Böylece o Irak Cumhurbaşkanı olacak bir Kürt aday olacak. En büyük Kürt ve ulusal siyasi parti olan Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) cumhurbaşkanı adayı belirleme hakkına sahiptir..

KDP, Kürt halkının çıkarlarını göz önünde bulundurarak, birleşik bir aday üzerinde uzlaşmayı kabul etmeye hazır. Ancak diğer partiler birleşik bir aday üzerinde bizimle çalışmaya istekli değilse, ancak adil ve tarafsız bir demokratik süreçle birliğe ulaşabiliriz. Bu, Kürdistan Parlamentosunun adaylar üzerinde oy kullanması ve sonunda en çok oy alan kişinin tüm Kürtler için birleşik bir aday haline gelmesi ve ardından Irak Parlamentosuna sunulmasıyla yapılır. 

Sky News Arabiya: ABD ziyaretinizde, terörizmle mücadeledeki durumun daha uzun süreli bir Amerikan varlığını gerektirdiğine inandığınızı ifade etmiştiniz. Hala ABD'nin güvenlik ve askeri varlığının, Kürt projesini her türlü terörizme karşı desteklemek için devam etmesi gerektiğine inanıyor musunuz?

Mesrur Barzani: ABD ve koalisyon güçlerinin Irak'taki varlığının sürmesi gerekmektedir. Onlar, sadece Kürtlerin değil, tüm Iraklıların talebi üzerine DAİŞ'e karşı savaşmak için geldi. Özellikle DAİŞ'e karşı mücadelede ön cephelerde yer alan Kürt güçlerini desteklemesi nedeniyle ABD liderliğindeki uluslararası koalisyona teşekkür ediyoruz.

DAİŞ'in tamamen yenilgiye uğradığına inanmıyoruz. DAİŞ'in uyuyan hücreleri varlığını sürdürüyor. Özellikle Suriye'de yaşanan değişikliklerle birlikte, DAİŞ üyelerinin bazı eylemlerini hala görüyoruz.

ABD güçlerinin varlığı ve yardımının DAİŞ'i ortadan kaldırmamız için hala çok önemli olduğuna inanıyoruz. ABD birliklerinin geri çekilme süresi, ABD güçleri ile Bağdat'taki federal hükümet arasında yapılan müzakereler sonucunda belirlendi, ancak bizim bu konuda farklı düşünüyoruz; DAİŞ ve her türlü aşırılıkçı teröristle mücadelede hala ABD ve koalisyon güçlerinin desteğine ihtiyacımız olduğuna inanıyoruz.

Sky News Arabiya: Suriye Demokratik Güçleri ile Suriye Hükümeti arasında yakın zamanda varılan mutabakatı nasıl değerlendiriyorsunuz?

Mesrur Barzani: Bence bu doğru yönde atılmış iyi bir adım. Ancak Kürtlerin orada çok acı çektiğine, tanınmayı hak ettiklerine inanıyoruz. Bu hakların ne olduğunu dayatmayacağız ve söylemeyeceğiz. Bence kendileri müzakere edebilirler. Biz orada iş birliği yapmak için bulunuyoruz ve ateşkesi sürdürmek için tüm paydaşlarla temas halindeyiz. En önemli şey, savaşın sona ermesi ve barışçıl bir ortamda kalıcı bir çözüm ve anlaşmaya ulaşmak için daha güçlü ve yapıcı bir diyaloğu sağlamaktır. 

Sky News Arabiya: Kürtlerin geleceğinin kendi merkezi devletlerinde yerleşmekle mi yoksa bağımsız olup birleşik bir Kürt ulusu kurmakla mı daha iyi olacağını düşünüyorsunuz?

Mesrur Barzani: Kürdistan tarih boyunca bölünmüştür ve tarih Kürt meselesi söz konusu olduğunda adil olmamıştır. Kürtler sorunun değil, çözümün bir parçası olmak istiyorlar. Ancak bir gerçek var. Kürtler nerede olurlarsa olsunlar onurlarına ve haklarına saygı duyulmalıdır. Kürtlerin de Araplar, Türkler ve Farslar gibi hakları vardır. Kürtler de diğer tüm milletler gibi kendi kaderlerini tayin etme hakkına sahiptir.

Komşu ülkelerin siyasetine karışmıyoruz, ancak benim odağım Irak ve Irak'ta tam olarak uygulandığı takdirde işe yarayacak bir federal sisteme ulaştığımıza inanıyoruz. Irak'ta şu anda federalizm var, ancak tam olarak uygulanmadı. Hala sorunlarımız var. Ancak, bazı diğer alanlarda bu ilişkiyi nasıl düzelteceğimiz konusunda hala görüşmeler devam ediyor. Örneğin Türkiye'de bir barış süreci başladı ve bunun daha sürdürülebilir bir çözümün temeli olacağını umuyorum. Kürtlerin, diğer tüm milletler gibi, hayalleri var ve hayallerini ifade etmelerine engel olunmamalıdır.

Sky News Arabiya: Bir basın toplantısında size "Kürt müsünüz yoksa Iraklı mı?" diye sorulduğunda, hemen "Kürt'üm" diye yanıt verdiniz ve hiç düşünmediniz. Soru şu: Eğer yaşadığınız bölge veya devlet size tüm haklarınızı veriyorsa, Iraklı olmanın ne sakıncası var?

Mesrur Barzani: Kürt olmanın bir sorun olduğunu düşünmüyorum. Sadece uluslara saygı duymayanlar Kürt kimliğini sorun olarak görüyor. Tanrı beni bir Kürt olarak yarattı, bunu inkar edemem, Kürt olmaktan gurur duyuyorum. Irak'ta veya başka bir yerde yaşasam da, ben Kürt'üm ve kimliğimi asla değiştirmem ve değiştirmeyeceğim. 

Sky News Arabiya: Merkezi hükümetin petrol, vergi ve kamu hizmetleri gibi mali haklarınızı ödemede gecikmesi nedeniyle milyarlarca dolar kaybettiğinizi öğrendim. Bağdat ile uzun yıllardır sorunlarınız vardı. Sudani başkanlığındaki hükümetle maaşlar konusunda ilişkiler düzeldi mi, yoksa aynı politika mı devam ediyor?

Mesrur Barzani: Elbette, hiçbir başbakanın belirli bir topluluğun başbakanı olup vatandaşlara karşı ayrımcılık yapmasını beklemiyoruz. Ne yazık ki, tüm bu başbakanların başkanlıklarının her aşamasında Kürtlere eşit davranıldığını görmedik.

Sky News Arabiya: Bağdat, Tahran ve Washington ile aynı anda ve eşit düzeyde ilişkileri nasıl sürdürebildiniz?

Mesrur Barzani: Yapıcı ve olumlu bir unsur olmaya çalışıyoruz. Sorun çıkarmak istemiyoruz, komşu ülkelerimizin işlerine karışmak istemiyoruz. Herkesle karşılıklı saygıya dayalı ilişkiler kurmak istiyoruz. Çalışma yöntemimiz bu: tüm komşularımızla iyi ilişkiler sürdürmek. Kürtler, sorunun değil, çözümün bir parçası olmak istiyorlar.

Sky News Arabiya: Gördüğünüz gibi, iç ve bölgesel gerilimler, bizi sürekli savaşın eşiğinde yaşamaya zorluyor; örneğin, ABD ile İran arasında bir anlaşma veya olası saldırılar söz konusu. Bu tür durumlarla nasıl davranıyorsunuz?

Mesrur Barzani: Elbette bölgede gerginlik istemiyoruz, çatışma görmek istemiyoruz. Zamanın yaraları iyileştireceğine ve sorunları çözeceğine inanıyoruz. Her ülke için en iyisi durumu kontrol etmeye çalışmak veya en azından sorundan uzak durmak, ateşe benzin dökmemektir. Irak'a gelince, Irak çatışmalardan uzak durmalıdır. Bence tüm ülkeler sorunları kontrol etmeye çalışmalı ve bu çatışmaları daha da karmaşık hale getirmemelidir.