Mesrur Barzani: 11 Mart Anlaşması, büyük Eylül Devrimi'nin tarihi bir kazanımıydı
Başbakan Mesrur Barzani, 11 Mart Anlaşması'nın imzalanmasının yıl dönümünde Kürdistan halkının ulusal hak ve kazanımlarını savunma vurgusu yaptı.
Kürdistan Bölgesi Başbakanı Barzani, bugün (11 Mart 2026 Çarşamba) 11 Mart 1970 Anlaşması'nın yıl dönümü dolayısıyla sosyal medya platformu "X" üzerinden bir mesaj yayımladı.
Başbakan Barzani, anlaşmayı "Ulusal Liderimiz Ölümsüz Barzani öncülüğündeki büyük Eylül Devrimi'nin tarihi ve değerli bir kazanımı" olarak nitelendirdi.
Mesrur Barzani, bu önemli anmada, Kürdistan halkının ulusal hak ve kazanımlarını savunmaya ve Kürdistan Bölgesi'nin anayasal statüsünü korumaya yönelik kararlılığını bir kez daha yineledi.
11 Mart 1970 Anlaşması
11 Mart 1970 Anlaşması, Mele Mustafa Barzani öncülüğündeki Kürt devriminin liderliği ile dönemin Irak Hükümeti (Baas Partisi) arasındaki en önemli tarihi anlaşmalardan biridir. Anlaşmanın temel amacı, savaşı sona erdirmek ve Irak sınırları içerisinde Kürtlerin ulusal haklarını tanımaktı.
Anlaşmanın en önemli maddeleri şunlardı:
Otonominin (Özerkliğin) Tanınması: Nüfusun çoğunluğunu Kürtlerin oluşturduğu bölgeler için özerklik tanınması.
1- Kürt Dili: Kürt bölgelerinde Arapçanın yanı sıra Kürtçenin de resmi dil olarak kabul edilmesi.
2- İktidara Katılım: Kürtlerin merkezi yönetime katılması ve cumhurbaşkanı yardımcılarından birinin Kürt olması.
3- Kürt milletinin, kültürel ve ulusal haklarının tanınması.
4- Kerkük: Kerkük ve diğer tartışmalı bölgelerin akıbetini belirlemek ve özerk bölgeye bağlanmalarını sağlamak amacıyla bu bölgelerde nüfus sayımı yapılmasına karar verilmesi.
Anlaşmanın Akıbeti:
Ancak anlaşma tam anlamıyla uygulanamadı. Irak Hükümeti, özellikle özerk bölgenin sınırlarının belirlenmesi ve Kerkük'ün statüsü meselesi başta olmak üzere birçok temel maddeden geri adım attı. Bu durum, 1974 yılında savaşın yeniden alevlenmesine neden oldu.
Başarısızlıkla sonuçlanmasına rağmen 11 Mart Anlaşması, Irak Hükümetinin Kürtlerin özerklik hakkını tanıdığı ilk resmi ve tarihi belge olarak kabul edilmekte olup, Kürtlerin Irak'ta federalizm yönündeki sonraki taleplerinin de temelini oluşturmuştur.