Toprağa gömülen masumiyet: Germiyan Enfalinin üzerinden 38 yıl geçti
Geçmiş yüzyılın 80’li yıllarının ikinci yarısında, yıkılan Baas rejimi, tek suçları Kürt kimliği olan Kürt halkına karşı soykırım, etnik temizlik, Enfal ve kimyasal saldırı dahil tüm imha yöntemlerini kullandı. Bu barbarca suçlardan biri de bugün, 14 Nisan 2026 itibarıyla üzerinden tam 38 yıl geçen Germiyan ve Çemçemal halkına yönelik düzenlenen Enfal saldırılarının üçüncü aşamasıydı.
Çemçemal ve Germiyan’ın masum halkının Enfal’e maruz kalmasının üzerinden 38 yıl geçti. Bu felakette on binlerce kadın, çocuk ve yaşlı, Irak’ın güneyindeki kurak çöllerde diri diri toprağa gömüldü. Devrik Irak rejiminin bu tiksindirici hamlesiyle binlerce köy yerle bir edildi, Kürdistan’ın birçok bölgesi kimyasal silahlarla bombalandı ve halk zorla yerinden edildi.
Enfal süreci, 1986 yılında başlayıp 1989 yılına kadar devam eden 8 farklı aşamadan oluştu. Bu süre zarfında cinsiyet ve yaş ayrımı gözetmeksizin 180 binden fazla masum Kürt kaybedildi ve toplu katliamlara kurban gitti.
Saddam Hüseyin’in kuzeni olan ve "Kimyasal Ali" olarak bilinen Ali Hasan el-Mecid bu operasyonların siyasi liderliğini yürütürken, dönemin Savunma Bakanı Sultan Haşim sürecin doğrudan askeri komutanıydı. Bu insanlık suçu, Kerkük ve Erbil kolorduları, Cumhuriyet Muhafızları, Ceş-i Şabi (Halk Ordusu) ve "Cahş" olarak tabir edilen yerel milis güçleri aracılığıyla icra edildi.
Irak Yüksek Ceza Mahkemesi, 24 Haziran 2007 tarihinde, aralarında Ali Hasan el-Mecid ve Sultan Haşim’in de bulunduğu Enfal’in beş ana sorumlusu hakkında idam ve müebbet hapis cezaları verdi.
Enfal’in Aşamaları:
1. Aşama: 9 Şubat - 23 Şubat 1988; Süleymaniye’nin Dukan ilçesine bağlı Surdaş bölgesindeki Sergelu ve Bergelu alanlarını kapsadı.
2. Aşama: 22 Şubat - 1 Nisan 1988; Karadağ bölgesini hedef aldı.
3. Aşama: 7 Nisan - 20 Nisan 1988; Kerkük vilayet sınırları ile Hurmatu, Kalar, Kifri, Derbendihan ve Çemçemal bölgelerini kapsadı. Bu aşama, hedef alınan alanın genişliği ve kurban sayısının fazlalığı nedeniyle diğerlerinden farklıdır. Bu sebeple Enfal’i anma günü bu aşamanın tarihine denk getirilmiştir.
4. Aşama: 3 Mayıs - 8 Mayıs 1988; Küçük Zap hattı boyunca Ağceler, Göptepe, Asker, Şeyh Bzêni, Koye, Xeleken ve Dukan bölgelerini kapsadı.
5, 6 ve 7. Aşamalar: 15 Mayıs - 26 Ağustos 1988; Balisan, Şaqlawa, Hiran, Nazenin, Smaquli, Alane Vadisi, Rewanduz, Çoman, Kandil sıradağları, Ranya, Çwarqurna, Hizop, Bawaci Dağı ile Koye, Dibega ve Pirde’nin bir kısmını kapsadı.
8. Aşama: 25 Ağustos - 6 Eylül 1988; Behdinan bölgesindeki Amadiya, Duhok, Zaho, Şexan, Akre ve Barzan bölgelerini hedef aldı.
Kürdistan Bölgesi Hükümeti, 2007 yılından itibaren her yılın 14 Nisan gününü, Enfal suçlarını anma günü olarak ilan etmiştir.