Göçmen kaçakçılığıyla mücadele: Kürdistan Bölgesi stratejisini Viyana’da sundu
Uluslararası Raporları Yanıtlama Komisyonu Direktörü Dindar Zebari, Viyana’da düzenlenen uluslararası toplantıda, Kürdistan Bölgesi'nin göçmen kaçakçılığıyla mücadeleye yönelik stratejik, hukuki ve güvenlik adımlarını sunarken, sadece 2024 yılında 114 kaçakçılık davasının kayda geçtiğini ve çok sayıda uluslararası şebekenin çökertildiğini açıkladı.
Dindar Zebari, federal hükümet heyetinin bir üyesi olarak, Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisinin (UNODC) Avusturya'nın başkenti Viyana'daki genel merkezinde düzenlenen Göçmen Kaçakçılığı Çalışma Grubunun 13. Toplantısı'na katıldı.
Toplantıda bir konuşma gerçekleştiren Dindar Zebari, Kürdistan Bölgesi Hükümetinin 2025 yılı Evrensel Periyodik İnceleme (UPR) tavsiyeleriyle uyumlu olarak, insan ticareti ve göçmen kaçakçılığıyla mücadeledeki kararlı adımlarını aktarırken, hükümetin bu alanda ikili ve uluslararası iş birliklerini güçlendirmeye yönelik politikalar geliştirmeyi sürdürdüğünü belirtti.
Hukuki Çerçeve ve Cezai Müeyyideler
Kürdistan Bölgesi'nin bu suçlarla mücadelede güçlü bir yasal altyapıya sahip olduğunu vurgulayan Zebari, bu doğrultuda, 2018 tarihli ve 6 sayılı bölge kanununun söz konusu suçlara ağır cezalar öngördüğünü belirtip, bu çerçevenin 1969 tarihli ve 111 sayılı Irak Ceza Kanunu, 2017 tarihli ve 76 sayılı Yabancıların İkameti Kanunu, 2015 tarihli ve 32 sayılı Pasaport Kanunu ile Palermo Sözleşmesi’ne olan bağlılıkla daha da tahkim edildiğini ifade etti.
Adli Veriler ve İstatistikler
Yargıya taşınan dosyalara ilişkin verileri paylaşan Zebari, 2024 yılı boyunca yasa dışı göçle bağlantılı 114 kaçakçılık vakasının kayda geçirildiğini açıkladı. Bu kapsamda Zebari, 30 Bangladeş, 2 Pakistan, 18 Suriye, 14 İran ve 1 Türkiye uyruklu olmak üzere toplam 65 yabancı uyruklu şahsın tutuklandığı bilgisini verdi.
Uluslararası Şebekelerin Çökertilmesi
Güvenlik operasyonlarına dair ayrıntılara değinen Zebari, 2024 yılında İtalya kıyılarında 64 kişinin ölümüyle sonuçlanan tekne faciasına karışan 4 büyük kaçakçının yakalandığını belirtti.
Dindar Zebari, 2025 yılında, lüks yatlar ve karmaşık finansal işlemler üzerinden faaliyet gösteren uluslararası bir şebekenin çökertildiğini de aktardı.
Başbakan’ın Talimatı ve Acil Müdahale Ekibi
İtalya'da yaşanan tekne faciasının ardından Kürdistan Bölgesi Başbakanı Mesrur Barzani’nin doğrudan talimatıyla acil operasyon odası kurulduğunu hatırlatan Dindar Zebari, kazazedelere yardım etmek ve cenazelerin iadesini sağlamak üzere İtalya’ya özel bir ekibin gönderildiğini vurguladı.
Zebari ayrıca, sınır hatlarının denetimi amacıyla 2021 yılında ortak bir güvenlik gücünün teşkil edildiğini de sözlerine ekledi.
Belarus Krizi ve Zorunlu Geri Göndermenin Reddi
2021 yılında Belarus-Polonya sınırında 3 ila 4 bin göçmenin mahsur kaldığı krize de değinen Zebari, söz konusu kişilerin Kürdistan Bölgesi'nden doğrudan değil, yasal yollarla ve transit güzergahları kullanarak oraya gittiklerini yineledi.
Bazı çevrelerin bu krizi siyasi emellerine alet etmek istediğini ifade eden Zebari, Kürdistan Bölgesi'nin zorunlu geri göndermeleri kesin bir dille reddettiğini ve krizin aşılması için uluslararası destek çağrısında bulunduğunu belirtti.
İngiltere ile Tarihi Güvenlik Anlaşması
Dinar Zebari, 2024 yılında İngiltere ile imzalanan güvenlik anlaşmasına dikkat çekerek, bu mutabakatı yasa dışı göçle mücadele ve farkındalık kampanyaları yoluyla sınır güvenliğinin artırılmasını hedefleyen "dünya genelinde türünün ilk örneği" bir ortaklık olarak nitelendirdi.
Libya ve Tunus'taki Göçmenlerin Durumu
Geri dönüş operasyonlarına dair güncel verileri de paylaşan Dindar Zebari, 2025 yılında Libya ve Tunus’tan 319 göçmenin ülkeye geri getirildiğini açıkladı.
Zebari ayrıca, 2025 yazında Kürdistan Bölgesi vatandaşı yaklaşık 300 göçmenin Libya'daki milisler tarafından kaçırılarak işkenceye maruz kaldığını ve serbest bırakılmaları için kişi başı 5000 dolar fidye talep edildiğini açıklayarak, hükümetin kurulan üst düzey bir komisyon vasıtasıyla bu kişilerin kurtarılması için çalışmalarını yürüttüğünü belirtti.
Uluslararası Topluma Çağrı
Konuşmasının son bölümünde Kürdistan Bölgesi'nin insan onurunun korunmasına olan bağlılığını ve zorunlu geri göndermelere karşı duruşunu yineleyen Dindar Zebari, uluslararası topluma seslendi.
Zebari, Kürdistan Bölgesi'nin tüm dünya adına büyük bir demografik ve ekonomik yük taşıdığını vurgulayarak, bölgeye yönelik finansal ve güvenlik desteklerinin artırılması çağrısında bulundu.
Uluslararası Raporları Yanıtlama Komisyonu Direktörü Zebari’nin Viyana’da BM yetkilileri ve ülke temsilcileriyle gerçekleştireceği üst düzey temasların 4 Temmuz 2026 tarihine kadar devam etmesi bekleniyor.