İran Meclis Başkanı: Yaptırımlar kalktı, petrolü %20 pahalıya satıyoruz

İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, İslamabad Mutabakat Zaptı kapsamında ABD'nin deniz ablukasını kaldırmasının ardından, ülkesinin dünya pazarlarına 40 milyon varilden fazla petrol ihraç etmeyi başardığını açıkladı. Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği kontrolünün yalnızca Tahran'ın belirlediği prosedürlere göre yürütüleceğini vurgulayan Galibaf, ABD veya İsrail tarafından gerçekleştirilecek her türlü ihlale sert bir şekilde karşılık verileceğinin altını çizdi.

Muhammed Bakır Galibaf, 30 Haziran 2026 Salı günü katıldığı bir televizyon programında İslamabad Mutabakat Zaptı'nın detaylarına ilişkin önemli açıklamalarda bulunarak, İran'a dayatılan üçüncü savaşın coğrafi ve askeri açıdan topyekun bir savaş olduğunu ve mevcut anlaşma uyarınca sahada büyük değişikliklerin meydana geldiğini söyledi.

"İhlallere Misillemeyle Karşılık Veririz"

Körfez'de son dönemde yaşanan bazı gelişmeleri "ateşkes ihlali" olarak değerlendirdiklerini belirten Galibaf, "Mutabakat zaptını uygulamaya kararlılıkla bağlıyız, ancak daha önce Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD üslerinin hedef alınmasında olduğu gibi, gerçekleştirilecek her türlü ihlale misillemeyle karşılık veririz." dedi.

Hürmüz Boğazı'na da değinen Meclis Başkanı, gemi trafiğinin yalnızca İran'ın kural ve düzenlemelerine göre yapılması gerektiğini, anlaşma dışındaki hiçbir eylemin kabul edilemeyeceğini vurguladı.

Lübnan Ortak İzleme Komitesi ve Marco Rubio’ya Eleştiri

ABD'nin Lübnan'daki savaşı sona erdirme taahhüdünü büyük bir başarı olarak nitelendirerek, "ABD, Lübnan'daki savaşın bitmesini ve halkın evlerine geri dönmesini taahhüt etmiştir." diyen Galibaf, Lübnan'ın toprak egemenliğini denetlemek üzere İran, ABD ve Lübnan arasında ortak bir komite kurulduğunu ve İran Büyükelçisinin bu komitede Tahran'ı temsil ettiğini açıkladı.

İsrail'in İslamabad Anlaşması’na şiddetle karşı çıktığını ve imzalanmasının ardından uygulamayı engellemek amacıyla Lübnan'a yönelik saldırılarını yoğunlaştırdığını belirten Galibaf, ABD yönetiminin içindeki görüş ayrılıklarına da dikkat çekti. 

İslamabad Mutabakatı'nın Lübnan'ın bağımsızlığını koruduğunu ifade eden Galibaf, Körfez ülkelerini anlaşmaya karşı kışkırtmaya çalışan ve İbrahim Anlaşmaları kapsamındaki normalleşme sürecini Lübnan'a dayatmak isteyen ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'yu eleştirdi.

"Karşı Taraf Uymazsa Savaşa Hazırız"

ABD ile müzakere etmeyi "fırsat bulduğu her an ihanet eden, dürüst olmayan bir düşmanla konuşmak" olarak nitelendiren Galibaf, İsviçre temaslarına şu sözlerle açıklık getirdi:

"İsviçre ziyaretimiz yeni bir müzakere süreci için değil, yalnızca anlaşmada yer alan 5 şartın yerine getirilmesi içindi. Haklarımızın arkasındayız ve eğer karşı taraf taahhütlerine uymazsa savaşa hazırız."

İran'ın ABD ile müzakereleri tamamen tamamladığını ve 14 sabit madde üzerinde uzlaştıklarını kaydeden Galibaf, "Ancak ilk beş madde tamamen uygulanana kadar diğer maddelerin icrasına geçmeyeceğiz." dedi.

Mütekabiliyet Stratejisi ve Füze Saldırıları

"Eyleme karşı eylem" stratejisinin izleneceğini vurgulayan Galibaf, anlaşmanın ilk maddesi olan "ABD tarafından savaşın sona erdirilmesi" hususunda yaşanacak herhangi bir ihlale aynı şekilde karşılık verileceğini beyan etti. 

Galibaf, Lübnan'ın savaşı sonlandırma anlaşmasının bir parçası olması sebebiyle, Tel Aviv'in Lübnan'a yönelik saldırılarına yanıt olarak İran'ın "İsrail'e iki kez füze fırlattığını" hatırlattı.

Deniz Ablukasının Kaldırılması ve Petrol İhracatı

Mutabakat zaptının dördüncü maddesine ilişkin olarak Galibaf, ABD'nin deniz ablukasını derhal kaldırmaya başlamakla ve 30 gün içinde tamamen sona erdirmekle yükümlü kılındığını açıkladı. 

24 Haziran gecesi mutabakat zaptını imzaladıklarında Tahran'ın, Trump'ın ablukanın sona erdiğini aynı gece ilan etmesi şartını koştuğunu belirten Galibaf, ateşkes sırasında ablukanın sürdürülmesinin yasa dışı olduğunu ifade etti.

Ablukanın kalkmasıyla ticari akışın normale döndüğünü kaydeden Meclis Başkanı, şöyle konuştu:

"Ablukanın kaldırıldığı ve düşmanın geri çekildiği andan itibaren, İslam Cumhuriyeti'nin ticari gemileri ile petrol tankerlerinin Umman Denizi ve Hürmüz Boğazı'ndaki trafiği normale dönmüştür. Deniz ablukamızın kaldırıldığı günden bugüne kadar İran, dünya pazarlarına 40 milyon varilden fazla petrol ihraç etmeyi başarmıştır."

Hürmüz Boğazı’nda Geçiş Rejimi ve Egemenlik

Washington ve Tahran arasındaki mutabakat zaptı metninde, gemilerin ücretsiz geçişinin yalnızca 60 gün süreyle geçerli olacağının yer aldığını bildiren Galibaf, bu kararın bölge ve Körfez ülkelerinin talebi üzerine, özellikle savaşın patlak vermesi ve boğazın kapanması nedeniyle bölgede mahsur kalan gemiler için alındığını açıkladı.

Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenliğin İran ve Umman arasında ortak olduğunu ancak trafik düzenlemeleri ve prosedürlerin yalnızca İran'ın belirlediği şekilde olacağını kaydeden Galibaf, "Körfez kıyısındaki ülkelerle fikir alışverişinde bulunuyoruz ancak karar verici ve uygulayıcı taraf İran'dır. İran, hiçbir koşulda Hürmüz Boğazı'ndaki haklarından ödün vermeyecektir, çünkü burası ulusal sularımızın bir parçasıdır ve bunu temel bir hakkımız olarak koruyacağız." şeklinde konuştu.

Dondurulan Varlıklar ve Ekonomik Kazanımlar

Röportajın son bölümünde Galibaf, yaptırımların kaldırılmasının yalnızca kağıt üzerinde bir vaat olduğunu iddia eden iç muhalefete hitaben, "Şimdi yaptırımların kaldırıldığını, İran'ın petrolünü eskisinden %20 daha yüksek bir fiyata sattığını ve gelirlerin doğrudan ülkenin banka hesaplarına aktarıldığını görüyorlar." dedi.

ABD'nin, serbest bırakılan 12 milyar doların yalnızca Amerikalı çiftçilerden tahıl ve buğday satın almak için kullanılmasına izin verdiğine dair iddiaları kesin bir dille yalanlayan Galibaf, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bu söylentilerin hiçbir temeli yoktur. Mutabakat zaptına göre İran'ın dünya genelindeki toplam 24 milyar dolarlık mal varlığının 12 milyar dolarlık kısmı doğrudan İran Merkez Bankasının kontrolüne bırakılacaktır. Biz de dünyanın herhangi bir yerinden, herhangi bir para birimiyle ve herhangi bir fiyattan istediğimiz her türlü malı bu kaynakla satın alabiliriz."