Kürdistan Bölgesi güven ve istikrarın beşiğidir

İtalya’nın Bağdat Büyükelçisi Nicolo Fontana, Kurdistan24’e verdiği özel röportajda, Kürdistan Bölgesi’nin bölgedeki karmaşanın ortasında bir "istikrar adası" olarak kalmayı başardığını vurguladı.

Kurdistan24: Kürt halkı ile İtalya arasında güçlü bir dostluk var. Bu dostluğun tarihsel kökenleri nereye dayanıyor?

Nicolo Fontana: Her şeyden önce İtalya, Irak ve Kürdistan Bölgesi, dünyanın en eski medeniyetlerinin mirasçılarıdır. Derin bağlarımız, halklarımız arasındaki ilk temasların kurulduğu yüzyıllar öncesine dayanıyor. Ancak asıl bağımızın, paylaştığımız ortak değerler olduğuna inanıyorum.

Kurdistan24: Bu değerler arasındaki benzerlikler nelerdir?

Nicolo Fontana: Bağdat’a atandıktan sonra Kürdistan’a ilk ziyaretimi iki yıl önce gerçekleştirdim. Gelir gelmez Kürt halkının o sıcak misafirperverliğini bizzat gördüm; bu bana İtalya’da bizim yabancıları karşılama şeklimizi hatırlattı. Burada kendinizi bir aile ortamında gibi hissediyorsunuz, bu biz İtalyanlar için çok önemli bir değerdir. Bu ortak değerler, dostluğumuzu pekiştirmede en büyük yardımcıdır.

Kurdistan24: Kültürel anlamda birçok ortak noktamız olduğunu söyleyebilir miyiz?

Nicolo Fontana: Kesinlikle, birçok ortak noktaya sahip olduğumuzu ve birbirimize çok yakın olduğumuzu düşünüyorum.

Kurdistan24: Ortak noktalarımız bir yana, Kürdistan’da sizi en çok ne etkiledi?

Nicolo Fontana: Sadece insanlarla sınırlı değil; dağlarınız beni çok etkiliyor, oraları çok seviyorum. Kürt halkının kimliğini koruma ve geliştirme konusundaki kararlılığı, gerçekten gurur duyulması gereken bir özellik.

Kurdistan24: Roma ile Erbil arasındaki ilişkiler şu an ne seviyede?

Nicolo Fontana: Yıllar içerisinde federal Irak’ın bir parçası olan Kürdistan Bölgesi ile son derece olumlu ve yapıcı bir ilişki geliştirdik. Şu an siyasi ortaklığımız ve kültürel iş birliğimiz zirvede. Henüz tam potansiyeline ulaşmadığını düşündüğüm alan ise ekonomi sektörüdür. Burada İtalyan mallarına büyük bir ilgi olduğunu biliyorum. İtalyan şirketleri de Kürdistan Bölgesi'nde çalışmaya çok istekli. Büyükelçilik ve Erbil Başkonsolosluğu olarak amacımız, ekonomik iş birliğini teşvik etmek ve İtalyan şirketlerinin buradaki varlığını güçlendirmektir.

Kurdistan24: Kürdistan Bölgesi ile İtalya arasındaki ticaret hacmi ve ekonomik koordinasyon ne durumda?

Nicolo Fontana: Belirttiğim gibi iyi bir seviyede ama daha fazlasına ihtiyacımız var. Şu an Kürdistan Bölgesi’nde yaklaşık 40 İtalyan şirketi faaliyet gösteriyor. Gelecek aylarda ve yıllarda bu sayının arttığını görmekten mutluluk duyacağım. Sektörel bazda baktığımızda İtalyan şirketleri birçok farklı alanda aktif; şimdi özellikle yenilenebilir enerji, tarım ticareti, sağlık sektörü ve altyapı alanındaki iş adamlarımızın sayısını artırmaya çalışıyoruz.

Kurdistan24: Farklı sektörlerde yer almak sizin için stratejik bir önem mi taşıyor?

Nicolo Fontana: Kesinlikle. Bu nedenle geçen yıl Roma’da ilk kez İtalyan-Kürt İş Forumu'nu düzenledik. Çok başarılı bir etkinlik oldu. O etkinlikte gelecekteki iş birliğimizin yeni tohumlarını ektik.

Kurdistan24: Son iki yılda Kürdistan Bölgesi’nde nasıl bir kalkınma ve canlanma gözlemliyorsunuz?

Nicolo Fontana: Erbil’e ilk ziyaretimi ve yetkililerle yaptığım görüşmeleri hala hatırlıyorum. Daha o zaman bile kalkınma düzeyine, özellikle de Erbil’deki gelişime hayran kalmıştım. Şehre her geldiğimde yeni bir şeylerin inşa edildiğini görüyorum. Halkla konuştuğumda hizmetlerin iyileştiğini duyuyorum. Büyük bir ilerleme var ve İtalya, Kürdistan Bölgesi'nin daha fazla kalkınmasına destek vermeye hazırdır.

Kurdistan24: İtalya, Peşmerge güçlerinin eğitiminde aktif rol oynadı. Bu destek devam ediyor mu?

Nicolo Fontana: Bildiğiniz gibi İtalyan askeri güçleri 2003’ten beri Irak ve Kürdistan Bölgesi’nde faaliyet gösteriyor. Bu yıllar zarfında Irak güvenlik güçlerinden ve Peşmerge’den binlerce askeri eğittik. Peşmerge güçleri ile çok güçlü ve dostane bir ilişki kurduk. Zon zamanlarda General İsa, Roma’ya çok başarılı bir ziyaret gerçekleştirdi; birkaç gün önce kendisiyle kısa bir görüşmemiz oldu. Her iki taraf arasında büyük bir karşılıklı saygı ve anlayış var, bu da beni çok memnun ediyor.

Kurdistan24: Kürdistan Bölgesi ziyaretlerinizde kendinizi güvende ve istikrarlı bir ortamda hissediyor musunuz?

Nicolo Fontana: Kürdistan Bölgesi oldukça istikrarlı. Şimdiye kadar ziyaret ettiğim her yerde büyük bir huzur gördüm. Kuşkusuz bu, Mesrur Barzani liderliğindeki Kürdistan Bölgesi Hükümetinin bir başarısıdır. İtalyan iş adamları ve askeri yetkililerle konuştuğumda da durumun her geçen yıl daha iyiye gittiğini teyit ediyorlar.

Kurdistan24: Orta Doğu’yu saran savaşın ortasında, Kürdistan Bölgesi hala o "güvenli liman" olma özelliğini koruyor mu?

Nicolo Fontana: Bölgedeki gerilimden hepimiz endişeliyiz ancak Kürdistan Bölgesi'nin bu olayların dışında kalabilmesinden memnuniyet duyuyorum. Hükümet, son aylarda yaşanan olayların bir parçası olmamayı başardı.

Kurdistan24: Yakın zamanda tüm Kürdistan Bölgesi’ne 24 saat kesintisiz elektrik sağlayacak olan "Runaki" projesi hakkında ne düşünüyorsunuz?

Nicolo Fontana: İnsanlardan duyduğum kadarıyla çok etkili bir proje. Bu, hükümetin halkına sunduğu hizmetleri iyileştirme taahhüdünün bir başka kanıtıdır. Benim için değerli olan bir diğer yönü ise bu projenin çevre dostu bir yaklaşıma sahip olmasıdır.

Kurdistan24: Irak'ın Kürdistan Bölgesi’nin deneyimlerinden yararlanabileceğini düşünüyor musunuz?

Nicolo Fontana: Evet, kesinlikle. Kürdistan Bölgesi ve Irak’taki en iyi tecrübelerin karşılıklı olarak paylaşılması, federal Irak’ın daha fazla kalkınması ve istikrarı için çok önemlidir.

Kurdistan24: Siyasi ve ciddi sorulardan biraz uzaklaşalım; Erbil’de kaldığınız bu günlerde neler yaptınız, nereleri ziyaret ettiniz?

Nicolo Fontana: İki ayda bir Erbil’e geliyorum ve her seferinde yeni bir yer görmeye çalışıyorum. Bu kez sadece bir gün kalabiliyorum ama genellikle Erbil Kalesi’ni ziyaret ederim; zamanla nasıl restore edildiğini ve güzelleştiğini izlemek hoşuma gidiyor. Ayrıca çarşıya gidip ailem için sabun veya kuruyemiş gibi yöresel şeyler alırım.

Kurdistan24: Ailenize hediye olarak götürmek için dikkatinizi en çok ne çekiyor?

Nicolo Fontana: Genelde küçük şeyler alırım ama doğum günümde bana çok değerli bir Kürt halısı hediye edildi. Çok güzel bir parça, izne çıktığımda onu mutlaka İtalya’ya götüreceğim.

Kurdistan24: Kaleden bahsettiniz; Kürdistan ile İtalya arasındaki bir diğer ortak nokta da kadim tarihi eserler. Bu alanda nasıl bir iş birliği yürütüyorsunuz?

Nicolo Fontana: Kürt halkı kendi kültürüyle gurur duymalıdır. İtalya, bu mirasın korunmasına ve tanıtılmasına kararlıdır. Şu an Kürdistan Bölgesi’nde İtalyan üniversiteleri ve Dışişleri Bakanlığımız tarafından finanse edilen 11 arkeolojik misyonumuz bulunuyor. Umuyorum ki eylül ayı sonunda Duhok yakınlarında ilk İtalyan-Kürt Ortak Arkeoloji Parkı'nı açacağız.

Kurdistan24: Bu çok güzel bir haber. Tekrar siyasete dönersek; Kürdistan Bölgesi ile Irak arasındaki ilişkileri nasıl değerlendiriyorsunuz? Sorunların çözümü için ne gibi bir rol üstleniyorsunuz?

Nicolo Fontana: Konuları yakından takip ediyorum. İtalya’nın yapabileceği şey, Erbil ile Bağdat arasındaki diyaloğu desteklemektir. Şunu belirtmeliyim ki; olumlu ve yapıcı bir diyalog Kürt halkının da çıkarınadır.

Kurdistan24: Kürdistan Bölgesi Hükümeti her zaman diyaloğu savunuyor ancak anayasanın uygulanmasında da ısrarcı. Sizce de anayasanın tam uygulanması sorunları çözer mi?

Nicolo Fontana: Siyasi farklılıkların olmasını anlayabiliyorum, bu işin bir parçasıdır. Ancak günün sonunda hem buradaki hem de genel olarak Irak’taki halkın çıkarları için önemli olan daha iyi bir uzlaşıya varmaktır. İtalya, dünyanın her yerinde bir köprü ve yapıcı bir ortak rolü oynamaya hazırdır, burada da bunu yapmak istiyoruz.

Kurdistan24: Kürdistan halkı, özellikle terör örgütü DAİŞ sonrası uluslararası toplum tarafından ihmal edildiğini düşünüyor. Siz bu görüşe katılıyor musunuz?

Nicolo Fontana: Ben sadece federal Irak çerçevesindeki Kürdistan Bölgesi’ne odaklanmak istiyorum. Bu konuda şunu söyleyebilirim ki; İtalya’da bu bölgeye yönelik büyük bir ilgi ve Kürdistan Bölgesi ile çok iyi ilişkilerimiz var.

Kurdistan24: Bölgedeki savaşın kıvılcımları zaman zaman Kürdistan Bölgesi’ne de sıçradı ancak Kürdistan Bölgesi çatışmanın dışında kaldı. Bu tutumu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Nicolo Fontana: Erbil’in savaş süresince birkaç kez saldırıya uğraması üzücüydü. Havalimanı yakınındaki askeri üssümüz de hedef alındı; sadece maddi hasar oluştu ama etkisi büyüktü. Kürdistan Bölgesi Hükümetinin bu gergin ve zorlu süreçteki tutumunu takdir ediyorum. Bölgeyi çatışmalara dahil etmemeyi başardılar.

Kurdistan24: Son olarak; İtalya yemekleriyle meşhur, bizim de zengin bir mutfağımız var. Buradayken hangi yemekleri denediniz?

Nicolo Fontana: Aslında her ikisini de yiyorum. Sizin dolmanızı çok seviyorum. Ancak Erbil’de tüm Irak’taki favori İtalyan restoranım var; ismini vermeyeyim ama yemekleri harika. Kürt mutfağı çok lezzetli ve belli açılardan İtalyan mutfağına yakın buluyorum.

Kurdistan24: Bu da bir başka ortak noktamız o halde?

Nicolo Fontana: Kesinlikle doğru.

Kurdistan24: İtalya Milli Takımı Dünya Kupası'nda olmasa da maçları takip ediyor musunuz? Hangi takımı destekliyorsunuz?

Nicolo Fontana: Elbette Dünya Kupası'nı izliyorum, futbolu severim. İtalya’nın katılamaması benim için büyük bir şoktu, üst üste üçüncü kez katılamıyoruz. Belirli bir takımı desteklediğimi söyleyemem ama maçları izlemekten keyif alıyorum ve en iyi oynayan takımı destekliyorum.