Trump: İran ekonomisi çöküşte
ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin İran ile olan sorunları büyütmeyeceğini belirtirken, uygulanan deniz ablukası nedeniyle İran ekonomisinin çöküşe geçtiğini söyledi. Öte yandan, Hürmüz Boğazı'na ilişkin anlaşma çabaları sürerken İran yönetimi içinde ABD ile uzlaşı konusunda derin görüş ayrılıkları yaşandığı bildirildi.
Axios haber sitesine mülakat veren ABD Başkanı, "İran ile olan meseleyi büyütmüyoruz. Onlarla yalnızca kısmen müzakere ediyoruz, yüksek enflasyon süreçlerini ve paralarının kalmadığı gerçeğini izliyoruz." dedi.
Başarılı deniz ablukası nedeniyle İran’ın ekonomik açıdan çok kötü bir durumda olduğunu ve askerlerinin maaşlarını ödeyemez hale geldiğini öne süren Trump, petrol fiyatlarının varil başına 75 doların altına düşmesinin ise Amerikalı tüketicilerin üzerindeki yükü hafiflettiğini ekledi.
Axios’un haberine göre Katarlı ve Pakistanlı arabulucular, Hürmüz Boğazı'na ilişkin anlaşmanın çarşamba günü duyurulması konusunda iyimser olsa da anlaşma şansının azaldığı belirtiliyor.
Tasarlanan anlaşma, boğazın kısmi yönetim hakkını İran’a vermeyi öngörüyor. Nihai bir anlaşma sağlanamaması halinde dahi, ABD güçlerinin koordinasyonuyla boğazdan günlük yaklaşık 8 milyon varil petrol ihraç ediliyor.
ABD’li yetkililere göre İran yönetimi içinde derin bir görüş ayrılığı hakim. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan liderliğindeki kanat, ekonomik çöküşten derin endişe duyuyor ve ABD ile bir anlaşmaya varılması gerektiğini savunurken, Devrim Muhafızları Komutanı Ahmed Vahidi liderliğindeki grup ise ABD’ye karşı her türlü taviz ve geri adımı reddediyor.
Öte yandan dün, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadır, boğazın açılmasına yönelik Umman merkezli anlaşma için ağır şartlar öne sürdü.
Zülkadır, Tahran'ın Washington'dan taleplerini şu şekilde sıraladı:
1. İran halkına ve değerlerine yönelik her türlü tehdit ve hakarete son verilmesi.
2. İran'a ve Lübnan, Filistin, Yemen ile Irak'taki müttefiklerine yönelik saldırı ve savaşın kalıcı olarak durdurulması.
3. Deniz ablukasının kaldırılması, ABD hava ve deniz kuvvetlerinin İran sınırlarının etrafından tamamen çekilmesi.
4. İran'a dayatılan iki savaşın yol açtığı zararlar için eksiksiz finansal tazminat ödenmesi.
5. Tüm yaptırımların kaldırılması ve İran halkına ait dondurulmuş veya el konulmuş tüm mali varlıkların koşulsuz olarak serbest bırakılması.
Yetkililer, Trump’ın geçen hafta askeri operasyonları yeniden başlatma eğiliminde olduğunu ancak sakin kalmaya ikna edildiğini aktardı. Danışmanlar, yeni bir savaşın Tahran’ın iç ekonomik krizden kaçmasına ve dikkatleri gerçek sorunlardan uzaklaştırmasına yarayacağını savundu.
Konuya ilişkin Fox News’e konuşan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise "Bu mesele henüz bitmedi, oyunun ortasındayız. Amerikan halkı için en iyi sonucu elde etmek adına tüm diplomatik, ekonomik ve askeri araçlarımızı kullanıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.