Washington-Tahran hattında jeopolitik kapan: Çin ve Irak çatışmanın merkezinde
ABD ile İran arasındaki ekonomik ve siyasi baskıların şiddetlenmesiyle birlikte bölgenin jeopolitik manzarası, Washington-Tahran çatışmasının ötesine geçerek Çin ve Irak'ı da bu çekişmenin iki temel kutbu olarak ortaya çıkardı.
Siyasi ve askeri işler uzmanı Muhend el-Azzavi, ABD'nin stratejisini üç aşamada görüyor.
Washington'ın kuşatmayla başlayan, ardından zayıflatma ve yıpratmayla devam eden ve son aşamada ise Tahran'ın talepleri boyun eğmemesi durumunda askeri seçeneğin gündeme geldiği bir strateji izlediğini belirten Azzavi'ye göre çatışmalar şu anda askeri harekatın başlangıcından önceki aşamada bulunuyor.
Bu uyarılar, ABD Hazine Bakanlığının İran'ın finans ağlarını, petrol, altın, ulaşım ve dijital para sektörlerini kapsayan yeni bir yaptırım dalgası duyurduğu bir dönemde geldi.
Azzavi, Pekin'in rolüyle ilgili olarak, mevcut yaptırımların 1991 yılında Irak'a uygulanan yaptırımlardan farklı olduğunu, çünkü İran'ın Çin, Rusya ve Hindistan ile güçlü bağlara sahip olduğunu söyledi.
Çin, İran enerjisinin ana alıcısı olarak öne çıkıyor ancak Pekin, ABD ile büyük çıkarlarının tehlikeye girmemesi için temkinli hareket ediyor. Gölge pazarın ve aracı şirketlerin varlığı, İran'ın ticaretinin Washington tarafından tamamen kontrol edilmesini karmaşık hale getiriyor.
Irak, bu denklemin en kritik noktasıdır. İranlı yetkililerin, aralarında Muhammed Bakır Galibaf'ın ziyareti de dahil olmak üzere son dönemdeki diplomatik hareketliliği, Irak'ın Tahran'ın müttefiki olarak kalacağına dair Washington'a doğrudan bir mesajdır.
Buna karşılık ABD, bölgede ve Irak çevresi ile denizlerde 100 binden fazla asker konuşlandırarak tüm ihtimallere karşı hazırlık yaptı.
İran içeride akaryakıt fiyatlarındaki artış, tümenin değer kaybetmesi ve işsizlikle mücadele ediyor.
Azzavi, devlet kurumları ile Devrim Muhafızları arasındaki iktidar mücadelesinin siyasi karar alma sürecini karmaşıklaştırdığına da işaret etti.
Sonuç olarak Tahran'ın önünde iki yol kaldı; Ya ABD'nin taleplerini kabul edip müzakere masasına dönecek ya da Washington ekonomik ve askeri açıdan inisiyatifi elinde tutarken iç patlama ve olası askeri saldırıyla karşı karşıya kalacak.