شوان محەممەد: پێش جەژن خوێندنەوەی دووەم بۆ پرۆژەیاسای بودجە دەکرێت
K24 – هەولێر:
ئەندامێکی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق پێشبینی دەکات، دووشەممە یان سێشەممەی داهاتوو، ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق کۆبێتەوە بۆ ئەنجامدانی خوێندنەوەی دووەم بۆ پرۆژەیاسای بودجە.
ئەمڕۆ هەینی (14ـی نیسان/ئێپڕڵی 2023)، شوان محەممەد، ئەندامی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق به كوردستان 24ـی راگهیاند، پێشبینی دهكهن رۆژی دووشهممه یان سێشهممه خوێندنهوهی دووهم بۆ پڕۆژهیاسای بودجه بكرێت و دوای پشووی جهژنیش گفتوگۆ و دهنگدان لهسهر پڕۆژهیاساكه ئەنجامبدرێت.
ئەو ئەندامەی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق ئاماژەی بەوەشکرد، پڕۆژهیاسای بودجەی گشتی، رێككهوتنی سیاسی لهسهره و لەگەڵ ئەو سەرنج و تێبینیانەی لەلایەن هەندێک لە لایەن و نوێنەران لە ئەنجوومەنەکە هەیە، بەڵاو لەو بڕوایەدانین پهسهندكردنی زۆر دوابكهوێت.
شوان محەممەد لەبارەی ئەو دەنگانەی دژی پەسەندکردنی بودجەن رایگەیاند، هەندێک دەنگی ناشاز هەیە بۆ موزایەدەی سیاسی و کۆکردنەوەی دەنگ و راکێشانی سەرنجی شەقام، بەوجۆرە قسەدەکەن.
درەنگانی شەوی چوارشەممە (5ـی نیسان/ئێپڕڵی 2023)، بە ئامادەبوونی 235 پەرلەمانتار پەرلەمانی عێراق خوێندنەوەی یەکەمی بۆ پڕۆژەیاسای بودجەی ساڵەکانی 2023 و 2024 و 2025 کرد.
قەبارەی بودجەکە بە گشتی زیاتر لە 198 ترلیۆن دینارە، لەو بڕەش پشکی هەرێمی کوردستان %12.67ـە، هەروەها کورتهێنان لە بودجە 63 ترلیۆن دینارە، تێکڕای داهاتی عێراق 134 ترلیۆن دینارە.
رۆژی (13ـی ئادار/مارسی 2023)، ئەنجوومەنی وهزیرانی عێراق رهشنووسی پڕۆژهیاسای بودجهی گشتی پهسهندكرد، کە زیاتر لە 198 ترلیۆن دینارە و ئاماژەبەوەشکراوە، وەک بەشێک لە رێککەوتنی نێوان هەولێر و بەغدا، حکومەتی هەرێمی کوردستان رۆژانە دەبێت 400 هەزار بەرمیل نەوت بفرۆشێت.
دوای رەوانەکردنی پڕۆژەیاسای بودجە بۆ ئەنجومەنی نوێنەران، باسم عەوادی گوتەبێژی حکومەتی عێراق، لە لێدوانێکدا بۆ ئاژانسی هەواڵیی فەرمی عێراق رایگەیاند، نرخی فرۆشتنی یەک بەرمیل نەوت بە 70 دۆلار دیاریی کراوە و گوتی: "لە بودجەی گشتیی ئەمساڵدا، بڕی نەوتی هەناردەکراو، رۆژانە بە سێ ملیۆن و 500 هەزار بەرمیل دیاریی کراوە، لەو ژمارەیە 400 هەزار بەرمیل لەڕێگهی هەرێمی کوردستانەوە هەناردە دەکرێت".
باسی لەوەش کردووە، داهاتی فرۆشتنی نەوت لە بودجەی گشتییدا، بە 117 تریلیۆن و 252 ملیار دینار خەملێنراوە و داهاتی نا نەوتیش، 17 تریلیۆن و 301 ملیار دینارە.
گوتەبێژی حکومەتی عێراق ئەوەشی خستووەتەڕوو، کۆی خەرجییە پێشنازکراوەکان، 197 تریلیۆن و 828 ملیار دینارە، خەرجی پرۆژەکانی وەبەرهێنان 47 تریلیۆن و 555 ملیار دینارە.