ئه‌مريكا ده‌ستيكرد به‌ ناردنى چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نى بۆ يه‌په‌گه‌

ئه‌مه‌ریكا بۆ به‌رگرتن له‌ فره‌وانخوازی شیعه‌ ده‌كه‌وێته‌خۆ

K24 – هه‌ولێر:

ئاژانسى هه‌واڵده‌رى رۆيته‌رز بڵاويكرده‌وه‌، وه‌زاره‌تى به‌رگرى ئه‌مريكا ده‌ستيكردووه‌ به‌ ناردنى چه‌ك و ته‌قه‌مه‌نى بۆ هێزه‌كانى پاراستنى گه‌ل (يه‌په‌گه‌)، كه‌ له‌ ئێستادا سه‌ركردايه‌تى شه‌ڕى ره‌ققه‌ ده‌كه‌ن له‌ چوارچێوه‌ى هێزه‌كانى سوورياى ديموكرات.

به‌رهه‌ڵستكاره‌كانى رژێمى سووريا ده‌ڵێن، ئه‌مريكا و هاوپه‌يمانه‌كانى چه‌كى زياتريان ره‌وانه‌ى سووريا كردووه‌ بۆ ئه‌وه‌ى رووبه‌ڕووى پێشڕه‌وى نوێى ميليشياكانى سه‌ر به‌ ئێران ببنه‌وه‌ له‌ باشوورى خۆرهه‌ڵاتى سووريا، كه‌ ئامانجيان كردنه‌وه‌ى رێگه‌ى وشكانييه‌ له‌ نێوان عێراق و سووريا.

مه‌ترسييه‌كان گه‌وره‌تر دێنه‌ به‌رچاو، كاتێك ئێران هه‌وڵه‌كانى چڕكردووه‌ته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ى هه‌ژموونى خۆى له‌ ناوچه‌كه‌ بسه‌پێنێت و له‌ تارانه‌وه‌ تا به‌يرووت كه‌وانه‌يه‌كى شيعى درووستبكات، كه‌ به‌ خاكى عێراق و سووريا و لوبناندا تێده‌په‌ڕێت. له‌ به‌رامبه‌ريشدا وڵاتانى عه‌ره‌بى سوونه‌ سه‌ركه‌وتوو نه‌بوونه‌ له‌ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ى هه‌ژموونى ئێران له‌ ناوچه‌كه‌دا.

شه‌ڕ له‌ ناوچه‌كانى باشوورى خۆرهه‌ڵاتى سووريا كه‌ به‌ باديه‌ ناسراوه‌، له‌م مانگه‌دا زياتر چ بووه‌ته‌وه‌ و هێزه‌ حكومييه‌كان و ميليشيا عێراقييه‌ شيعييه‌كان خۆيان گه‌ياندووه‌ته‌ سنوورى سووريا له‌ ديوى عێراقه‌وه‌ و ده‌يانه‌وێت به‌ره‌نگارى نه‌ياره‌ چه‌كداره‌كانى ئه‌سه‌د ببنه‌وه‌.

فه‌رمانده‌يه‌كى باڵاى ميليشيا چه‌كدارييه‌كانى شيعه‌ى عێراق رايگه‌ياندووه‌، له‌مڕۆ سێشه‌ممه‌وه‌ ده‌ستده‌كه‌ن به‌ يارمه‌تيدانى سوپاى سووريا بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ى مه‌ترسييه‌كانى داعش له‌ ناو خاكى سووريادا.

هه‌رچه‌نده‌ ئه‌مريكا له‌ عێراقدا هاوكارى ئه‌و هێزه‌ عێراقييانه‌ ده‌كات كه‌ لايه‌نگرى ئێرانن و تاران پشتيوانيان لێده‌كات، به‌ڵام له‌ سووريا ئه‌مريكا هه‌وڵه‌كانى چڕ كردووه‌ته‌وه‌ بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ى هه‌ژموونى ئێران و ده‌يه‌وێت رێگه‌ بگرێت له‌ بڵاوبوونه‌وه‌ى هه‌ژموونى زياترى ئێران له‌ ناو خاكى سووريادا.

لايه‌نه‌ چه‌كدارييه‌كان كه‌وتوونه‌ته‌ كێبڕكێوه‌ بۆ ئه‌وه‌ى له‌ قۆناغى داهاتووى شه‌ڕدا له‌ دژى داعش پارێزگاى دێرزوورى خۆرهه‌ڵاتى سووريا رزگار بكه‌ن، كه‌ راسته‌وخۆ چه‌كدارانى داعش وه‌ك رێڕه‌وى به‌ستنه‌وه‌ى ره‌ققه‌ به‌ مووسڵه‌وه‌ به‌كارى ده‌هێنن.

چه‌كدارانى ليواى سوپاى سوورياى ئازاد له‌ ناوچه‌ى بادييه‌ توانيويانه‌ به‌شێكى ناوچه‌كه‌ له‌مساڵدا له‌ ژێر ده‌سه‌ڵاتى داعش ده‌ربهێنن و له‌ 18ى ئه‌م مانگه‌شدا ئه‌مريكا بۆردومانى ژماره‌يه‌ك چه‌كدارى كرد، كه‌ لايه‌نگرى ئێران بوون و به‌ره‌و ناوچه‌كه‌ پێشڕه‌ويان ده‌كرد.

هه‌ر له‌م مانگه‌دا ديمه‌شق رايگه‌ياند، باديه‌ و دێر زوور به‌ نسبه‌ت سوپاى سوورياوه‌ ئه‌وله‌ويه‌تى كاره‌كانيان پێدراوه‌ و پێوسته‌ كۆنترۆڵبكرێنه‌وه‌. له‌و چوارچێوه‌يه‌شدا ئێران و رووسيا پشتيوانى حكومه‌تى ئه‌سه‌د ده‌كه‌ن بۆ ئه‌وه‌ى ده‌ستى به‌و ناوچانه‌ رابگات.

چه‌كداره‌ به‌رهه‌ڵستكاره‌كانى ئه‌سه‌د رايانگه‌ياندووه‌، له‌ هه‌ردوو رێگه‌ى جياوازه‌وه‌، ئه‌مريكا هاوكارييه‌كانى بۆيان زياد كردووه‌ بۆ ئه‌وه‌ى بتوانن به‌ره‌نگارى هه‌ژموونى ئێران ببنه‌وه‌.

ئه‌و دوو رێگه‌يه‌ش يه‌كێكيان پلانى ئاژانسى هه‌واڵگرى ئه‌مريكا ناسراو به‌ سى ئاى ئه‌يه‌ و دووه‌ميشيان له‌ رێگه‌ى ئه‌رده‌ن و سعوودييه‌وه‌ وه‌زاره‌تى به‌رگرى ئه‌مريكا له‌ هه‌وڵدايه‌ هاوكارى زياتر بگه‌يه‌نێته‌ لايه‌نگره‌كانى له‌ ناو سووريادا.

ته‌ڵاس سه‌لامه‌، فه‌رمانده‌ى سوپاى شێره‌كانى خۆرهه‌ڵات كه‌ يه‌كێكه‌ له‌و گرووپانه‌ى له‌ ژێر ئاڵاى سوپاى سوورياى ئازاد له‌ دژى به‌شار ئه‌سه‌د ده‌جه‌نگێت و هه‌واڵگرى ئه‌مريكا پشتيوانيان ده‌كات، رايگه‌ياند، هه‌رگيز رێگه‌ ناده‌ين شيعه‌كان و رژێمى ئه‌سه‌د رێگه‌ى نێوان به‌غدا و ديمه‌شق بكه‌نه‌وه‌. ئه‌و ئاشكراشيكرد، كه‌ ئه‌مريكا هاوكارى زياترى پێ گه‌ياندوون.

هه‌روه‌ها فه‌رمانده‌يه‌كى باڵاى كۆمه‌ڵه‌ى مغاويرى شۆڕش كه‌ له‌ لايه‌ن وه‌زاره‌تى به‌رگرى ئه‌مريكاوه‌ هاوكارى ده‌كرێن، ئاشكرايكرد، پنتاگۆن چه‌ك و چۆڵێكى سه‌ربازى زۆرى له‌ بنكه‌ سه‌ربازييه‌كه‌ى خۆيه‌وه‌ له‌ نزيك سنوورى عێراق پێ گه‌ياندوون، به‌ تايبه‌تى دواى ئه‌وه‌ى ئه‌م مانگه‌ سوپاى ئه‌سه‌د رووى له‌ ناوچه‌كه‌يان كردووه‌.

گوتيشى: هه‌وڵه‌كانى وه‌رگرتنى چه‌كدارى نوێ و راهێنانى چه‌كداره‌كانى دێرزوور به‌ خێرايى له‌ بنكه‌ى سه‌ربازى ته‌نف به‌ڕێوه‌ده‌چن كه‌ ته‌نيا 20 كيلۆمه‌تر له‌ سنوورى عێراقه‌وه‌ دووره‌.

ئه‌و فه‌رمانده‌يه‌ نه‌يويستووه‌ ناوى بهێنرێت و ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌شكردووه‌، رۆژانه‌ چه‌ك و پێداويستى سه‌ربازى و ئۆتۆمبێل و مووشه‌كى تاو و زرێپۆشى ئه‌مريكى ده‌گه‌نه‌ هێزه‌كانيان.

وه‌ك له‌ وێنه‌كاندا كه‌ چه‌كداره‌ به‌رهه‌ڵستكاره‌كان بۆ رۆيته‌رزيان ناردوون، ده‌رده‌كه‌وێت دوو زرێپۆش گه‌يشتوونه‌ته‌ ته‌نف و ژماره‌يه‌ك چه‌كداريش خه‌ريكى كردنه‌وه‌ و ده‌رهێنانى مووشه‌كى مۆرتۆرن له‌ ناو سندوقه‌كانياندا.

فه‌رمانده‌يه‌كى هاوپه‌يمانى سه‌ربازى كه‌ شه‌ڕ بۆ ئه‌سه‌د ده‌كات به‌ رۆيته‌رزى راگه‌ياندووه‌، بڵاوبوونه‌وه‌ى هێزه‌ حكومييه‌كان و چه‌كداره‌ عێراقييه‌ شيعييه‌كانى لايه‌نگرى ديمه‌شق له‌ باديه‌، هه‌موو پلانێكى سعووديه‌ و ئه‌رده‌ن و ئه‌مريكا پووچه‌ڵده‌كه‌نه‌وه‌.

هه‌ر له‌و چوارچێوه‌يه‌دا، دوێنێ رۆيته‌رز بڵاويكرده‌وه‌، هێزه‌كانى حه‌شدى شه‌عبى رايانگه‌ياند، توانيويانه‌ ژماره‌يه‌ك گوندى هاوسنوورى سووريا كۆنترۆڵ بكه‌ن‌ و به‌وه‌ش رێگه‌ بۆ گه‌ياندنى كۆمه‌ك و هاوكارى سه‌ربازى ئێران بۆ به‌شار ئه‌سه‌د بكه‌نه‌وه‌.

هێرشه‌كه‌ى حه‌شدى شه‌عبى بۆ سه‌ر ئه‌و گوندانه‌ هاوكاته‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و هێرشه‌ى له‌ ناو سووريادا هێزه‌كانى ئه‌سه‌د و ميليشياكانى ئێران به‌ ئاراسته‌ى سنوورى عێراق ئه‌نجاميانداوه‌.

سه‌رچاوه‌ به‌رهه‌ڵستكاره‌كانى رژێمى سووريا هۆشداريان داوه‌ له‌ مه‌ترسى پێشڕه‌وى سوپاى سووريا و ميليشياكانى ئێران به‌ ئاراسته‌ى سنوورى عێراقدا.

دوێنێ دووشه‌ممه‌ حه‌شدى شه‌عبى چه‌ند گوندێكى سنوورى باكوورى به‌عاجى كۆنترۆڵ كرده‌وه‌، كه‌ هاوسنوورى سووريان.

حه‌شدى شه‌عبى ئامانجى سه‌ره‌كى له‌ هێرشه‌كه‌يدا يه‌كگرتنه‌وه‌ بووه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و هێزه‌ى ئه‌سه‌د كه‌ له‌ ناو سووريادا به‌ ئاراسته‌ى سنوورى عێراق پێشڕه‌وى ده‌كرد.

رۆيته‌رز له‌و باره‌يه‌وه‌ نووسيويه‌تى: ئه‌و ناوچه‌يه‌ له‌ ديوى سووريادا كه‌وتووه‌ته‌ ژێر كۆنترۆڵى هێزه‌ كوردييه‌كان كه‌ له‌لايه‌ن ئه‌مريكاوه‌ هاوكارى ده‌كرێن و زياتر ته‌ركيزيان له‌سه‌ر شه‌ڕى داعشه‌ نه‌ك شه‌ڕى ئه‌سه‌د.

تا ئێستا روون نه‌بووه‌ته‌وه‌ ئايا كورده‌كانى سووريا رێگه‌ به‌ حه‌شدى شه‌عبى ده‌ده‌ن زه‌وييه‌كانى ژێر ده‌سه‌ڵاتيان به‌كاربهێنن بۆ ئه‌وه‌ى خۆيان بگه‌يه‌ننه‌ هێزه‌كانى ئه‌سه‌د و به‌ ئاراسته‌ى باشوور و خۆرئاواى سووريا بڕۆن.

حه‌شدى شه‌عبى له‌ به‌ياننامه‌يه‌كدا، كه‌ له‌ سايته‌كه‌ياندا بڵاويكردووه‌ته‌وه‌، ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌ كردووه‌، پێشڕه‌وى به‌ ئاراسته‌ى سنوورى سووريا موعجيزه‌ى ره‌مه‌زانه‌.

له‌ ئێستادا شه‌ڕ له‌ خۆرئاواى مووسڵ به‌رده‌وامه‌ و هێزه‌ ئه‌منييه‌كانى عێراق ده‌يانه‌وێت دوايين ژماره‌ى چه‌كدارانى داعش له‌ مووسڵ وه‌ده‌ربنێن.

كۆمارى ئيسلامى ئێران له‌ راهێنان و رێكخستنى هه‌زاران چه‌كدارى شيعه‌ ئاينزا له‌ عێراق، ئه‌فغانستان و پاكستاندا رۆڵى سه‌ره‌كى گێڕاوه‌ بۆ ئه‌وه‌ى هاوكارى رژێمى ئه‌سه‌د بكه‌ن و هه‌روه‌ها چه‌كدارانى حزبوڵڵاى لوبنان له‌ سووريا له‌ نزيكه‌وه‌ سه‌رپه‌رشتى شه‌ڕه‌كان ده‌كه‌ن و له‌ سه‌نگه‌رى به‌شار ئه‌سه‌ددان.

هه‌شت مانگ به‌سه‌ر شه‌ڕى مووسڵدا تێده‌په‌ڕێت و هێزه‌ ئه‌منييه‌كان توانيويانه‌ له‌ زۆرينه‌ى ره‌هاى گه‌ڕه‌كه‌كانى مووسڵ چه‌كدارانى داعش ده‌رپه‌ڕێنن و ته‌نيا له‌ رۆژئاواى ديجله‌ چه‌ند مۆڵگه‌يه‌كى داعش ماوون.