نەتەوە یەکگرتووەکان هۆشداری لە کارەساتی ژینگەیی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەدات

نوسینگەی سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان هۆشداری لە دەرهاویشتە ژینگەییە مەترسیدارەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەدات، کە بەهۆی هێرشەکانی ئەمدواییەی سەر دامەزراوە نەوتییەکان و وێستگەکانی شیرینکردنی ئاو دروست بوون.

ستێفان دوجاریک، گوتەبێژی ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان، لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند: "بەردەوامین لە لێدانی زەنگی مەترسی سەبارەت بە کاریگەرییە مرۆییەکانی پەرەسەندنی توندوتیژی لە بەشێک لە ناوچەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، کە بووەتە هۆی زیادبوونی ژمارەی قوربانیانی سڤیل و زیانگەیشتن بە ژێرخانی شارستانی و ئاوارەبوونی دانیشتووان."

وتەبێژی سکرتێری گشتی ئاماژەی بەوەش کرد، نەتەوە یەکگرتووەکان نیگەرانییەکی قووڵی هەیە بەرامبەر ئەو راپۆرتانەی باس لە هێرشکردنە سەر دامەزراوە نەوتییەکان دەکەن. روونیشیکردەوە، ئەم هێرشانە دەرهاویشتەی ژینگەیی وێرانکەریان بۆ سەرانسەری ناوچەکە دەبێت و کاریگەری راستەوخۆیان لەسەر ئاوی خواردنەوە، پاکی هەوا و تەنانەت سەرچاوەکانی خۆراک دەبێت.

کاریگەرییە وێرانکەرەکانی شەڕ بۆ سەر مرۆڤ و ژینگە

شەڕ تەنیا لە مەیدانی جەنگ و لە نێوان سوپاکاندا نامێنێتەوە، بەڵکو رەهەندەکانی بۆ ناو قوڵایی ژیانی رۆژانەی خەڵکی سڤیل دەچێت. لێرەدا گرنگترین ئەو بوارانەی بەهۆی شەڕ و ململانێیەکانەوە زیانی گەورەیان پێ دەگات:

1. تێکدانی ژێرخانی شارستانی:
لە کاتی شەڕەکاندا، زۆرجار وێستگەکانی کارەبا، پاڵاوگەکانی نەوت و وێستگەکانی خاوێنکردن و شیرینکردنی ئاو دەکرێنە ئامانج. ئەمەش دەبێتە هۆی پچڕانی خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکان و ژیانی ملیۆنان کەس دەخاتە مەترسییەوە.

2. کارەساتی ژینگەیی:
بۆردومانکردنی دامەزراوە نەوتییەکان و کۆگاکانی چەک، دەبێتە هۆی بڵاوبوونەوەی گازە ژەهراوییەکان و پیسبوونی هەوا. هەروەها رژانی نەوت بۆ ناو دەریا و رووبارەکان، سەرچاوەکانی ئاوی خواردنەوە و ژیانی ماسی و گیانلەوەرە ئاوییەکان لەناو دەبات.

3. پاشهاتە تەندروستییەکان:
پیسبوونی ژینگە و نەبوونی ئاوی پاك، دەبێتە هۆی بڵاوبوونەوەی نەخۆشییە گوازراوەکان و پەتا جۆراوجۆرەکان. جگە لەوەی سیستمە تەندروستییەکان لە کاتی شەڕدا دادەرووخێن و توانای چارەسەرکردنی بریندار و نەخۆشەکانیان نامێنێت.

4. ئاوارەبوون و قەیرانی مرۆیی:
شەڕ دەبێتە هۆی تێکدانی ئاسایشی کۆمەڵایەتی و ناچارکردنی خەڵک بۆ جێهێشتنی شوێنی نیشتەجێبوونیان، ئەمەش شەپۆلی گەورەی ئاوارەبوون دروست دەکات کە پاشهاتی سیاسی و ئابووری قورسی بۆ ناوچەکە و جیهان لێ دەکەوێتەوە.