سەروەر هاواری: ئەو بڕە گەنمەی بەغدا لە هەرێمی وەردەگرێت کەمە و هەوڵی زیادکردنی دەدەین

بریکاری وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازیی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، حکوومەتی عێراق بۆ ئەمساڵ تەنیا 400 هەزار تۆن گەنمی بۆ جوتیارانی هەرێم دیاریکردووە و نرخەکەشی بۆ 700 هەزار دینار کەمکردووەتەوە، ئاشکراشی کرد کە تاوەکو ئێستا زیاتر لە 53٪ـی پارەی گەنمی جوتیاران خەرجکراوە و هەوڵەکانیش بۆ دۆزینەوەی بازاڕ بۆ گەنمی زیادە بەردەوامن.

ئەمڕۆ پێنجشەممە، 11ـی حوزەیرانی 2026، سەروەر هاواری، بریکاری وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی هەرێمی کوردستان لەکاتی بەشداریکردنی لە بەرنامەی باسی رۆژی کوردستان24، کە ژینۆ محەممەد پێشکەشی دەکات رایگەیاند: حکوومەتی عێراق بۆ ئەمساڵ بڕی ئەو گەنمەی لە جوتیارانی هەرێمی کوردستان وەردەگرێت 400 هەزار تۆنە، کە 150 هەزار بۆ پارێزگای سلێمانی و پارێزگای هەولێر 122 هەزار تۆن و پارێزگای دهۆک 116 هەزار تۆن و پارێزگای هەڵەبجەش 11 هەزار تۆن، ئەو بڕە گەنمەی وەردەگیرێت بۆ جوتیارانی هەرێم کەمە.

جەخت لەوە دەکاتەوە، کە ئەمڕۆ وەزیری بازرگانی عێراق دانی بەوەناوە ئەو بڕە گەنمەی لە جوتیارانی هەرێم وەردەگیرێت کەمە، سەرەرای ئەوەش تاوەکو یەک مانگ لە نێو پرۆسەی وەرگرتنی گەنمی جوتیارانین بۆیە هەوڵەکانمان چڕدەکەینەوە بۆ زیادبوونی ئەو بڕە.

لەسەر کوالێتی گەنم باسی لەوە کرد نازانن ئەمساڵ کولێتی چۆنە، چونکە دەبێت لە تاقیگە پشکنینی بۆ بکرێت، بەڵام جوتیاران دڵخۆشن و بەباسی وەسفی دەکەن، ئەو بڕەی دیاریکراوە زیاتر جوتیارانی دڵتەنگ کردووە، چونکە جوتیار هەیە لە سەدا 30ـی گەنمی لێ وەردەگیرێت، هەروەها بەهەموو سایلۆ و ئەو شوێنانەی گەنم عەمبار دەکەن توانای ملیۆنێک تۆن گەنمان هەیە.

دوای ئەوەی پرۆسەی بە بازاڕکردن تەواودەبێت حکوومەتی هەرێم جوتیارانی بەجێناهێڵێت، بەڵکوو بەچڕی کار لەسەر ئەوە دەکات ئەو گەنمەی دەمێننێتەوە بۆیان بە بازاڕ بکرێت، چونکە چەند کۆمپانیایەک کە گرێبەستیان لەگەڵ حکوومەت هەیە ناچارکراون کە دەبێت گەنمی جوتیاران بکڕنەوە وهاوکات حکوومەتی هەرێم هاوکاری هەموو ئەو لایەنانە دەکات کە دەیانەوێت گەنمی جوتیاران لە دەرەوەی هەرێم بە بازاڕ بکات.

ئاماژەی بەوە کرد کە دوێنێ چوارشەممە قۆناغی شەشەمی پارەی گەنم گەیشتووە و گوتی"بە گەیشتنی ئەم 41 ملیار دینارە نوێیە، کۆی ئەو پارەیەی بۆ جووتیاران خەرج کراوە گەیشتە 159 ملیار دینار، واتە تاوەکو ئێستا 53.5٪ـی پارەکە دراوە و 142 ملیار دینار کە دەکاتە 46.5٪ـی کۆی پارەکە لای بەغدا ماوەتەوە."

لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا، باسی لەوە کرد کە حکوومەتی عێراق دەیەوێت ئەمساڵ بە کۆی گشتی 4.5 ملیۆن تۆن گەنم لە هەموو عێراق وەربگرێت، بەڵام جەختی کردەوە کە ئەو بڕە 400 هەزار تۆنەی بۆ هەرێم دانراوە زۆر کەمە. گوتیشی "نرخی یەک تۆن گەنم کە بەغدا دیاری کردووە 700 هەزار دینارە، لە کاتێکدا ساڵی ڕابردوو 800 هەزار دینار بوو، ئەمەش وای کردووە جووتیاران نیگەران بن."

لە کۆتاییدا هاواری دڵنیایی دایە جووتیاران کە حکوومەتی هەرێمی کوردستان هەموو هەوڵێک دەدات بۆ ئەوەی ئەو گەنمەی لە دەرەوەی پلانی حکوومەتی فیدراڵ دەمێنێتەوە، لە رێگەی کەرتی تایبەت و کۆمپانیاکانەوە بەبازاڕ بکرێت و ئاسانکارییان بۆ بکرێت تاوەکو ڕەوانەی دەرەوەی وڵاتیشی بکەن بۆ ئەوەی جووتیاران تووشی زیان نەبن.