جەمال کۆچەر: عێراق دەوڵەمەندە بە سامان بەڵام هەژارە لە بەڕێوەبردن

جەمال کۆچەر ئەندامی لێژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق هۆشداری لە دۆخی دارایی و ئابووری وڵات دەدات و رایدەگەیەنێت، عێراق بەدەست سێ کێشەی سەرەکییەوە دەناڵێنێت کە ئەوانیش نەختینە، داهات و نەبوونی جێگرەوەی پڕکردنەوەی کورتهێنانەکانە. ئاماژە بەوەش دەکات کە قەرزە ناوخۆییەکانی عێراق گەیشتووەتە ئاستێکی مەترسیدار.

رۆژی دووشەممە، 13ی تەممووزی 2026، د.جەمال کۆچەر، ئەندامی لێژنەی دارایی لە پەرلەمانی عێراق بە کوردستان24ی راگەیاند: "عێراق یەکێکە لە وڵاتە دەوڵەمەندەکان لەڕووی داهاتەوە، بەڵام هەژارە لەڕووی بەڕێوەبردنەوە و سامانی وڵات لە دەستێکی پاکدا نییە. کەم وڵات لە جیهاندا هەیە خاوەنی ئەو هەموو داهات و سەرچاوە سروشتییانە بێت،کە دەرچەی دەریا، غاز، کانزا، ئاو و خاکێکی بەپیت، بەڵام پشکپشکێنەی حزبی ماڵی عێراقی وێران کردووە."

هەروەها ئاماژەی بەوەش کرد، لە عێراقدا هیچ پۆستێک لەسەر بنەمای لێهاتوویی هەڵنابژێردرێت و حزبەکان تەنیا کەسانی نزیک لە خۆیان لە پۆستەکاندا دادەنێن. گوتیشی: "ئەوەی لە عێراق روودەدات تاڵانە، دزییە و خراپ بەڕێوەبردنە، سەروەت و سامانی ئەم وڵاتە بۆ دەرەوە بە تاڵان دەبرێت، ئەوەش ئاساییە لە وڵاتێکدا کە وەلائەکەی بۆ دەرەوە بێت."

سەبارەت بە هەوڵەکانی سەرۆکوەزیرانی نوێ، جەمال کۆچەر گوتی: "جارێ زووە حوکم بدەین کە ئایا عەلی زەیدی دەتوانێت چاکسازی بکات یان نا، بەڵام تا 15ی ئەیلوول دۆسیە قورسەکان دەستپێدەکەن، بەتایبەت بابەتی یەکلاکردنەوەی چەک لە دەستی حکوومەت و هاتنی کۆمپانیا ئەمریکی و بەریتانییەکان، ئەو کات دەردەکەوێت ئایا گرووپە چەکدارەکان قبووڵی دەکەن یان نا."

دەربارەی داهاتەکانی وڵات، جەمال کۆچەر ئاشکرای کرد: "بە گوێرەی گوتەی وەزیری دارایی، داهاتی عێراق لەنێوان یەک ملیار تا دوو ملیار دۆلارە. لە 8ی شوباتەوە نەتوانراوە یەک بەرمیل گاز بفرۆشرێت و داهاتی نەوتیش تەنیا ئەوەیە کە لە رێگەی هەرێمی کوردستان و بەشێکی کەمیشی بە تەنکەر لە رێگەی سووریاوە هەناردە دەکرێت کە هەمووی ناگاتە یەک ملیۆن بەرمیل."

ناوبراو رەخنەی لە هەڵوێستی عێراق گرت بەرامبەر بە ئاڵۆزییەکانی ناوچەکە و گوتی: "ئەگەر گرووپە چەکدارەکان لە ناو خاکی عێراقەوە هێرش دەکەنە سەر ئیسرائیل بۆ ئەوەی لەگەڵ ئێران بوەستن، ئەی بۆچی ئێران لەو دۆخە ئابوورییە خراپەدا لەگەڵ عێراق ناوەستێت؟ ئەگەر رێگە بە تێپەڕبوونی نەوتی عێراق لە گەرووی هورمز نەدرێت، عێراق بۆ کێ ئەو شەڕە دەکات و خۆی دەخاتە مەترسییەوە؟"

لە کۆتایی قسەکانیدا، د.جەمال کۆچەر ئاماژەی بە قەبارەی قەرزەکانی عێراق دا و رایگەیاند، عێراق بۆ دابینکردنی مووچە پەنای بۆ قەرزی ناوخۆیی بردووە چونکە بەپێی یاسا ناتوانێت لە دەرەوە قەرز بکات بەبێ رەزامەندی پەرلەمان. ئاشکرای کرد کە قەرزەکانی بانکی ناوەندی 66 ترلیۆن دینارن، بانکەکانی دیکەش نزیکەی 106 ترلیۆن دینارن، جگە لە 33 ترلیۆن دینار کە قەرزی بەڵێندەران و وەبەرهێنەرانە. جەختیشی کردەوە کە ئەگەر گەرووی هورمز نەکرێتەوە، عێراق پێویستی بە چەند بڕیارێکی هەستیار دەبێت بۆ دەربازبوون لەو دۆخە.