لە سایەی جەنگ و گەمارۆکاندا؛ هەڵاوسانی ئابووری ئێران دەگاتە نزیکەی 90%

 لە کاتێکدا دۆخی ئابووریی ئێران بەهۆی پەرەسەندنی ململانێکان و سزاکانەوە بەرەو خراپتر دەچێت، ئامارە فەرمییەکان مەترسیی گەورە لەسەر ژیانی هاووڵاتییان و کاسبکاران دەخەنە روو.

بەگوێرەی ئامارە فەرمییەکان، رێژەی هەڵاوسان لە مانگی ئەیلوولدا لەسەر بنەمای ساڵانە گەیشتووەتە نزیکەی 90%، ئەمەش لە کاتێکدا کە بەرهەمی ناوخۆییی گشتیی ئێران لە نێوان مانگەکانی ئادار و حوزەیراندا بە رێژەی 10.1% لەسەر بنەمای ساڵانە دابەزیوە.

ئەم داتایە قورسە لە کاتێکدایە کە لە بازاڕێکی مێژوویی لە تاران، خاوەن دوکان و کاسبکاران لەگەڵ دابەزینی توندی خواست و بەرزیی نرخەکاندا دەجەنگێن. دراوی ئێرانیش بەرامبەر دۆلار داڕماوە، بە جۆرێک لە هەفتەی رابردوودا لە بازاڕی نافەرمیدا هەر دۆلارێک بە نزیکەی 2.7 ملیۆن دینار یان ریال ئاڵوگۆڕی پێوە کراوە، لە بەرامبەردا نزیکەی 1.7 ملیۆن بوو پێش هەڵگیرسانی جەنگ. هاوکات کەمترین مووچەی مانگانەش کە پێشتر نزیکەی 120 دۆلار بوو، دابەزیوە بۆ نزیکەی 65 دۆلار.

لە ناو بازاڕەکەدا، نەسیر کە تەمەنی 61 ساڵە و فرۆشیاری گەنمەشامی و شتومەکە، دەڵێت کە پێشتر زۆرینەی کڕیارەکان شتەکانیان بە کیلۆگرام دەکڕی، بەڵام ئێستا بەهۆی بەرزبوونەوەی توندی نرخەکانەوە توانایان نەماوە و تەنیا بە گرام یان نیو کیلۆگرام دەیكڕن. ئەو داوا لە دەسەڵاتداران دەکات سەقامگیری لە نرخەکاندا دروست بکەن بۆ ئەوەی خاوەن کارەکان بتوانن پلان بۆ داهاتوو دابنێن.

سەبارەت بە کاریگەریی راستەوخۆی جەنگ و گەمارۆکانی ئەمریکا و ئیسرائیل کە لە مانگی شوباتەوە دەستی پێکرد، فشاری گەورەی خستووەتە سەر هاووڵاتییان. عەلی نەورۆزی کە تەمەنی 36 ساڵە و خاوەنی دوکانێکی جلوبەرگی وەرزشییە، ئاماژە بەوە دەکات کە کارەکەیان بووەتە مەیدانی شەڕێکی یەکلاییکەرەوە و کارگەکەکان ئیفلاس دەکەن، بە جۆرێک کە ناچارە تەنیا بڕێکی کەم لە کاڵا بێنێتە سەر رەفەی دوکانەکەی.

لە لایەکی دیکەوە، ئازادەی تەمەن 45 ساڵ و بێکار، ئاماژە بەوە دەکات کە پێشتر پارچە پەڕۆیەکی خاوێنکردنەوەی بە 22 سەنت دەکڕی، بەڵام ئێستا نرخەکەی بۆتە 1.10 دۆلار کە دەکاتە پێنج ئەوەندە، و نرخەکان بەرز بوونەتەوە بۆ ئاستێکی زۆر گەورە. هەروەها موجتەبا روزائی کە فیتەری ئۆتۆمبیلە، دەڵێت ژمارەی کڕیارەکانی دە ئەوەندەی پێشوو دابەزیوە، چونکە نرخی کاڵاکان دوو بۆ سێ ئەوەندە بەرز بوونەتەوە و خەڵک تەنیا بۆ پرسیارکردن دێن و دواتر دەڕۆن.