پێنجشەممە 9ـی نیسانی 2026، بەگوێرەی ڕاپۆرتێکی رۆژنامەی "وۆڵ ستریت جۆرناڵ"، ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا، پێی وایە هەندێک لە ئەندامانی ناتۆ لە کاتی جەنگی دژ بە ئێراندا بۆ ئەمریکا و ئیسرائیل بێسوود بوون.

بە گوێرەی زانیارییەکانی رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ کە لە زاری بەرپرسانی ئیدارەی ئەمریکاوە بڵاویکردووەتەوە، پلانەکە پێشنیاری ئەوە دەکات هێزە ئەمریکییەکان لەو وڵاتانەی ناتۆ بکشێنرێنەوە کە پشتیوانی کارە سەربازییەکانیان نەکردووە و دووبارە لەو وڵاتانەدا جێگیر بکرێنەوە کە پشتیوانی خۆیان بۆ هەڵمەتەکان دەربڕیوە.

رۆژنامەکە ئەوەشی ئاشکراکردووە، پلانەکە لە ئێستادا لە قۆناغی سەرەتایی پەرەپێداندایە، بەڵام لەلایەن بەرپرسانی باڵای ئیدارەی ئەمریکاوە پشتیوانییەکی زۆری لێ دەکرێت، جگە لە گواستنەوەی هێزەکان، ئەگەری داخستنی لانیکەم یەک بنکەی سەربازی ئەمریکا لە ئەوروپا هەیە کە پێشبینی دەکرێت لە ئیسپانیا یان ئەڵمانیا بێت.

ماڵپەڕی  ماتا کە تایبەتە بە کاروباری فڕۆکەوانی بڵاویکردەوە، پێنتاگۆن 12 فڕۆکەی هێرشبەری لە جۆری (A-10 Thunderbolt II) لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست جێگیرکرد، ئەمەش بەمەبەستی بەهێزکردنی توانای هێزی ئاسمانی ئەمریکا لە ناوچەکەدا.

پێنشەممە 9ـی نیسانی 2026، بەگوێرەی زانیارییەکانی ماڵپەڕی  ماتا کە تایبەتە بە کاروباری فڕۆکەوانی، ئەم فڕۆکە جەنگییانە لە بنکەی ئاسمانیی "موفەق ئەلسەڵتی" لە وڵاتی ئوردن نیشتوونەتەوە، بە گەیشتنی ئەم فڕۆکانە، ئەمریکا ژمارەی ئەم جۆرە فڕۆکە هێرشبەرانەی لە ناوچەکەدا بۆ دوو هێندە زیاد کردووە.

ماڵپەڕەکە ئاماژەی بەوەش کردووە، ئەو فڕۆکانە پێشتر لە بنکەی ئاسمانیی "لیکنهێس" لە بەریتانیا بە شێوەیەکی کاتی جێگیر کرابوون دوای ئەوەی لە ئەمریکاوە گەیشتبوونە ئەوێ، هەروەها لە کاتی بڕینی زەریای ئەتڵەسی و گەشتەکەیاندا، فڕۆکە تانکەرەکان بۆ دابینکردنی سووتەمەنی لە ئاسماندا بەکارهێنراون.

بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل، لە پەیامێکی ڤیدیۆییدا رایگەیاند،، لە ماوەی شەش هەفتەی رابردوودا وڵاتەکەی دەستکەوتی زۆر گەورەی بەدەستهێناوە و ئێران لە هەموو کاتێک لاوازتر بووە و ئیسرائیلیش لە هەموو کاتێک بەهێزترە.

ناتانیاهۆ هۆشداریدا، ئیسرائیل هێشتا ئامانجی ماوە تەواویان بکات و ئەوەش یان لە رێگەی رێککەوتنەوە دەبێت یان بە دەستپێکردنەوەی شەڕ. گوتیشی، "ئیسرائیل ئامادەیە لە هەر کاتێکدا شەڕ دەستپێبکاتەوە و پەنجەمان لەسەر پەلەپیتکەیە."

سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل روونیکردەوە، توانای مووشەکیی ئێران لەناوبراوە و کۆگاکانیشی خەریکە بەتاڵ دەبنەوە. باسی لەوەش کرد، زیانێکی گەورە بەر پرۆگرامی ئەتۆمیی تاران کەوتووە و سیستەمەکەی "چەندین ساڵ گەڕێندراوەتەوە دواوە."

دەستەی بەندەرەکان و دەریاوانیی ئێران، ئاگادارییەکی بەپەلەی بۆ سەرجەم ئەو کەشتیانە بڵاوکردەوە کە بە نیازن لە گەرووی هورمزەوە تێپەڕ بن. 

رۆژنامەی "نیویۆرک تایمز" لە راپۆرتێکدا بڵاویکردەوە، لە دوای راگەیاندنی رێککەوتنی ئاگربەست لە نێوان ئێران و ئەمریکا، تاوەکو ئێستا هیچ کەشتییەکی نەوت یان گاز بە گەرووی هورمزدا تێپەڕ نەبووە و جووڵەی کەشتیوانی لەو ناوچە ستراتیژییەدا زۆر سنووردارە.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە پەیامێکی نوێدا هەڕەشە لە ئێران دەکات و رایدەگەیەنێت؛ هێزە سەربازییەکانی ئەمریکا لەوپەڕی ئامادەباشیدا دەمێننەوە.

نەواف سەلام، سەرۆکوەزیرانی لوبنان، درەنگانی شەوی چوارشەممە رایگەیاند، پێنج رۆژ وەک رۆژی ماتەمینی نیشتمانی لە وڵاتدا دەستنیشانکراوە. ئەم بڕیارە وەک رێزگرتنێکە بۆ گیانی قوربانییانی ئەو هێرشانەی ئیسرائیل کە سەدان مەدەنی لە ناوچە جیاوازەکانی لوبنان کردووەتە ئامانج.

 فوئاد حوسێن وەزیری دەرەوەی عێراق و عەباس عێراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران، لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا پەرەسەندنەکانی پەیوەست بە ئاگربەست لە ناوچەکە و هێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر لوبنانیان تاوتوێ کرد.

ئاژانسی "رۆیتەرز" لە زاری چەند بەرپرسێکی ئەمریکییەوە بڵاویکردەوە، لە ئێستادا زیاتر لە 50 هەزار سەربازی ئەمریکی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا هەن و ئەمریکا خەریکی زیادکردنی ژمارەیانە، لەمبارەیەوە بەرپرسانی ئەمریکا ئاماژەیان بەوە کردووە، هەزاران سەربازی مارێنز لە سان دیێگۆوە بەردەوام بەرەو ناوچەکە دەگوازرێنەوە.

لەلایەکی دیکەوە، رۆژنامەی "پۆلیتیکۆ" بڵاویکردەوە، زیاتر لە دوو هەزار سەربازی مارێنز بنکەیەکی سەربازییان لە سان دیێگۆ بەجێهێشتووە بە مەبەستی چوون بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست. 

ماڵپەڕی ئەکسیۆس ئاشکرای کرد، جێگری سەرۆکی ئەمریکا، رێبەرایەتیی شاندی وڵاتەکەی دەکات لە دانوستانە چاوەڕوانکراوەکانی ئیسلام ئاباد بۆ ئاشتی لەگەڵ ئێران، کە بڕیارە بەیانیی ڕۆژی شەممە دەست پێ بکات. بەگوێرەی ڕاپۆرتەکە، هەریەکە لە جارێد کوشنەر و ستیڤ ویتکۆف یاوەری ڤانس دەکەن.