آژانس بینالمللی انرژی اتمی: تأسیسات آب سنگین خنداب در پی حمله از کار افتاد
در زمان وقوع حمله بە تأسیسات آب سنگین خنداب نشت هیچگونه مواد هستهای اعلام نشده است
آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز یکشنبه ٩ فروردین ۱۴۰۵ (٢٩ مارس ۲۰۲۶)، اعلام کرد تأسیسات تولید آب سنگین در مجتمع «خنداب» ایران در پی حمله اخیر دچار آسیب جدی شده و بهطور کامل از مدار فعالیت خارج شده است؛ رویدادی که در چارچوب تشدید تنشهای نظامی اخیر در منطقه ارزیابی میشود.
بر اساس بیانیهی رسمی آژانس، ارزیابیهای مبتنی بر تحلیل تصاویر ماهوارهای و دادههای موجود نشان میدهد که تأسیسات تولید آب سنگین خنداب خسارت قابلتوجهی دیده و دیگر قابل بهرهبرداری نیست.
در عین حال، این نهاد بینالمللی تأکید کرده است که در زمان وقوع حمله، هیچگونه مواد هستهای اعلامشده در این سایت وجود نداشته و از این منظر، نگرانی فوری دربارهی نشت مواد رادیواکتیو گزارش نشده است.
تأسیسات خنداب از جمله مراکز مهم در برنامهی هستهای غیرنظامی ایران به شمار میرود که تولید آب سنگین در آن کاربردهای تحقیقاتی و صنعتی دارد.
این تحول در حالی رخ میدهد که در هفتههای اخیر، دامنهی حملات به زیرساختهای حیاتی در ایران گسترش یافته است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجهی ایران، اعلام کرد که در حملات اخیر، علاوه بر اهداف نظامی، برخی زیرساختهای مهم اقتصادی و صنعتی نیز هدف قرار گرفتهاند؛ از جمله دو کارخانه بزرگ فولاد، یک نیروگاه تولید برق و تعدادی از تأسیسات هستهای غیرنظامی.
به گفتهی او، این حملات نشاندهندهی افزایش سطح درگیریها و تغییر در نوع اهداف انتخابشده است.
وزیر امور خارجهی ایران در واکنش به این حملات، با تأکید بر حق پاسخ، اعلام کرد که تهران در قبال این اقدامات واکنش نشان خواهد داد.
وی هشدار داد که «ایران هزینهی سنگینی بر عاملان این حملات تحمیل خواهد کرد»، بدون آنکه جزئیات بیشتری دربارهی نوع یا زمان این پاسخ ارائه دهد.
آسیب به تأسیسات خنداب در شرایطی رخ میدهد که درگیریهای نظامی میان ایران و اسرائیل، با حمایت آمریکا، وارد مرحلهای حساستر شده و دامنهی آن به زیرساختهای حیاتی و حتی مراکز مرتبط با برنامه هستهای کشیده شده است.
کارشناسان معتقدند هدف قرار گرفتن چنین تأسیساتی میتواند پیامدهای چندوجهی داشته باشد؛ از جمله افزایش ریسکهای امنیتی، تشدید تنشهای منطقهای و بالا رفتن نگرانیهای بینالمللی دربارهی ایمنی تأسیسات هستهای.
در همین حال، آژانس بینالمللی انرژی اتمی همچنان بر ضرورت حفاظت از تأسیسات هستهای در شرایط درگیری تأکید کرده و خواستار رعایت ملاحظات ایمنی و بینالمللی در این زمینه شده است.