پایان بینتیجهی دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا در پاکستان
هردو هیئت آمریکایی و ایرانی اسلامآباد را به مقصد کشورهای خود ترک کردند
دور سوم گفتوگوهای مستقیم تهران و واشینگتن در اسلامآباد پس از ۲۱ ساعت رایزنی فشرده، بدون دستیابی به توافق پایان یافت. در حالی که هیئت آمریکایی پاکستان را ترک کرده است، تهران تأکید دارد که مسیر دیپلماسی همچنان ادامه خواهد یافت.
دور سوم مذاکرات مستقیم میان هیئتهای نمایندگی جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحدهی آمریکا در اسلامآباد پاکستان، بامداد یکشنبه ۱۲ آوریل ۲۰۲۶ (۲۳ فروردین ۱۴۰۵)، بدون دستیابی به توافق نهایی پایان یافت. گزارشها حاکی از آن است که وجود اختلافات عمیق و جدی میان دو طرف، مانع از رسیدن به یک چارچوب مشترک شده است و با وجود تلاشها، چشمانداز رسیدن به توافق همچنان مبهم است.
روایت واشینگتن؛ مخالفت تهران با شروط آمریکا
جی دی ونس، نمایندهی هیئت آمریکایی، در یک نشست خبری در اسلامآباد با اعلام پایان بینتیجهی این گفتوگوها تأکید کرد که هیئتهای واشینگتن و تهران به مدت ۲۱ ساعت با یکدیگر مذاکره کردند، اما به توافقی که رضایت دو طرف را جلب کند، دست نیافتند. وی با بیان اینکه آمریکا بهترین پیشنهاد خود را به طرف ایرانی ارائه داده است، از افشای جزئیات بیشترِ محتوای این پیشنهادها خودداری کرد.
جی دی ونس تصریح کرد که ایران تصمیم گرفته است شروط آمریکا را نپذیرد. وی افزود: «با وجود آسیب دیدن تأسیسات هستهای ایران، هیئت ایرانی هیچ قولی مبنی بر توقف برنامهی هستهای خود نداده و ما هیچ تضمین قطعی در خصوص تسلیحات هستهای از آنها نشنیدهایم.» پس از این اظهارات، هیئت آمریکایی پایتخت پاکستان را به مقصد واشینگتن ترک کرد.
سخنگوی وزارت خارجهی ایران دیپلماسی پایان نمییابد
در سوی مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجهی ایران، در واکنش به روند مذاکرات اعلام کرد که دیپلماسی هیچگاه پایان نمییابد و ابزاری برای تأمین منافع ملی است. وی تأکید کرد که دیپلماتها وظیفه دارند چه در زمان جنگ و چه در زمان صلح به مأموریتهای خود عمل کنند.
اسماعیل بقایی با اشاره به اینکه این مذاکرات پس از ۴۰ روز جنگ تحمیلی برگزار شده است، افزود: «در فضایی آکنده از بیاعتمادی، طبیعی است که نباید انتظار داشت تنها در یک نشست به توافق دست یابیم.» در همین راستا، خبرگزاری رویترز نیز به نقل از یک مقام دولتی ایران گزارش داد که با وجود اختلافات، روند مذاکرات ادامه خواهد یافت. رسانههای داخلی ایران نیز با تأکید بر اینکه اکنون «توپ در زمین آمریکاست»، موفقیت این روند را منوط به تغییر رویکرد واشینگتن، اتخاذ یک مسیر واقعبینانه و دست برداشتن از زیادهخواهیها دانستهاند.
گره کور مذاکرات؛ تنگهی هرمز و خواستههای جدید
بر اساس گزارش رسانههای ایرانی از جمله خبرگزاری تسنیم، پیش از آغاز دور سوم، دو طرف به مرحلهی تبادل متن برای رسیدن به یک چارچوب مشترک نزدیک شده بودند، اما درخواستهای جدید تیم آمریکایی مانع از پیشرفت کار شد. یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکنندهی ایران، ضمن اعلام اینکه تهران فعلاً برنامهای برای دور بعدی مذاکرات ندارد، هیئت آمریکایی را متهم کرد که تنها به دنبال بهانهای برای ترک میز مذاکره بوده و حاضر به کاهش سطح مطالبات خود نشده است.
یکی از مهمترین نقاط اصطکاک در این دور از مذاکرات، موضوع تنگهی هرمز بوده است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجهی ایران نیز تأیید کرد که ورود مباحث جدیدی مانند تنگهی هرمز به روند گفتوگوها، شرایط ویژهای را رقم زده است. در حالی که واشینگتن بر پاکسازی این تنگه پافشاری میکند، تهران این موضوع را بخشی از حاکمیت و دستاوردهای نظامی خود میداند و در اتاق مذاکرات تأکید کرده است که به هیچ وجه از حقوق ملت ایران عقبنشینی نخواهد کرد.
یک منبع آگاه پاکستانی که ناظر بر این نشستها بوده است، فضای گفتوگوها را پر از تنش و فراز و نشیب توصیف کرد و گفت که جو حاکم بر جلسات، مدام میان تشدید تنش و آرامش در نوسان بوده تا اینکه در نهایت هیئت آمریکایی بدون دستیابی به نتیجه، به این دیدارها پایان داد.