گزارش مشترک بینالمللی: بازسازی نوار غزه ۱۰ سال زمان و ۷۱ میلیارد دلار بودجه نیاز دارد
بازسازی غزه نیازمند پیششرطهای امنیتی و سیاسی است
بر اساس ارزیابیهای سازمان ملل و اتحادیهی اروپا، جنگ اخیر توسعهی انسانی در غزه را ۷۷ سال به عقب رانده و بازسازی آن نیازمند پیششرطهای امنیتی و سیاسی است.
سازمان ملل متحد و اتحادیهی اروپا در یک گزارش مشترک با همکاری بانک جهانی، هزینهها و زمان مورد نیاز برای بازسازی نوار غزه را برآورد کردهاند. بر اساس این تحقیقات جامع، روند بازسازی این منطقه حدود ۱۰ سال به طول میانجامد و بودجهای بالغ بر ۷۱ میلیارد دلار نیاز خواهد داشت.
طبق یافتههای این گزارش، در صورتی که روند بازسازی نوار غزه از سال جاری میلادی آغاز شود، این پروسه تا سال ۲۰۳۶ میلادی ادامه خواهد یافت و مجموعاً ۷۱ میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار هزینه در بر خواهد داشت. بر این اساس، تنها در ۱۸ ماه نخست این فرآیند، تامین مبلغی معادل ۲۶ میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار برای احیای خدمات اساسی، بازسازی زیرساختهای حیاتی و حمایت از بازیابی اقتصادی ضروری است.
خسارات گسترده و عقبگرد ۷۷ سالهی غزه
آمارها نشان میدهد که خسارات مادی واردشده به زیرساختها حدود ۳۵ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار برآورد شده است. همچنین خسارات اقتصادی و اجتماعی به ۲۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار میرسد که بیشترین آسیبها متوجه بخشهای مسکن، بهداشت، آموزش، تجارت و کشاورزی بوده است.
بر اساس این گزارش، ۳۷۱ هزار و ۸۸۸ واحد مسکونی ویران شده یا آسیب دیدهاند، بیش از ۵۰ درصد از مراکز درمانی از کار افتاده و تقریباً تمام مدارس تخریب شدهاند. زیرساختهای اقتصادی این منطقه نیز با ویرانی ۸۴ درصدی مواجه است. حدود ۱ میلیون و ۹۰۰ هزار نفر آواره شدهاند و بیش از ۶۰ درصد از ساکنان نوار غزه خانههای خود را از دست دادهاند. این گزارش تاکید میکند که فروپاشی شرایط معیشتی و بحران امنیت غذایی، روند توسعهی انسانی در نوار غزه را ۷۷ سال به عقب بازگردانده است.
تلفات انسانی این درگیریها نیز بیسابقه بوده است. در پی حملهی مسلحانهی حماس در تاریخ ۷ اکتبر ۲۰۲۳ (۱۵ مهر ۱۴۰۲) به جنوب اسرائیل، ۱۲۲۱ شهروند اسرائیلی و اتباع خارجی کشته شدند. در واکنش به این حمله، عملیات نظامی گستردهی اسرائیل آغاز شد که طبق آمارهای رسمی وزارت بهداشت غزه، تاکنون به کشته شدن بیش از ۷۲ هزار و ۵۵۳ فلسطینی انجامیده است.
شروط راهبردی برای موفقیت فرآیند بازسازی
سازمان ملل و اتحادیهی اروپا تاکید کردهاند که تلاشهای بازسازی باید به موازات فعالیتهای بشردوستانه پیش برود تا «گذار کارآمد» به سوی بازسازی فراگیر که شامل نوار غزه و کرانهی باختری شود، تضمین گردد. این گزارش تصریح میکند که رهبری روند بازسازی باید بر عهدهی خود فلسطینیها باشد و با انتقال قدرت به دولت فلسطین همسو گردد؛ موضوعی که در قطعنامهی ۲۸۰۳ شورای امنیت سازمان ملل نیز بر آن تاکید شده است.
این قطعنامه که در نوامبر ۲۰۲۵ (آبان ۱۴۰۴) به تصویب رسید، بر پایهی طرح دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، برای «غزهی جدید» تدوین شده است. در این طرح، نهادی تحت عنوان «شورای صلح» برای هدایت بازسازی و هماهنگیهای مالی تاسیس شده است.
سازمان ملل، اتحادیهی اروپا و بانک جهانی موفقیت فرآیند بازسازی و اجرای قطعنامهی ۲۸۰۳ را به تحقق شروط زیر منوط دانستهاند:
- برقراری آتشبس دائمی.
- تامین امنیت پایدار.
- ارسال بدون مانع کمکهای بشردوستانه.
- احیای فوری خدمات اساسی.
- آزادی تردد افراد و انتقال کالاها در داخل غزه و میان نوار غزه و کرانهی باختری.