در عراق  «طلای زرد» بلای جان کشاورزان شد

تأخیر مداوم دولت عراق در پرداخت بهای محصولات کشاورزی، امنیت غذایی این کشور را با خطر مواجه کرده و کشاورزان را در مارپیچی از بدهی و فشارهای معیشتی قرار داده است.

فصل برداشت گندم و جو در عراق که همواره نویدبخش ثبات اقتصادی و پاداش یک سال تلاش سخت بود، اکنون به منبع اصلی نگرانی و فشارهای خردکننده‌ی مالی برای کشاورزان تبدیل شده است. این وضعیت بحرانی ناشی از تأخیر طولانی‌مدت در پرداخت شایسته‌های مالی (مطالبات) بابت خرید این محصولات راهبردی است که در ادبیات اقتصادی عراق به «طلای زرد» شهرت دارند.

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که هزینه‌ی کشاورزی در عراق به دلیل افزایش چشمگیر قیمت بذر، کود، دستمزد کارگران، سیستم‌های آبیاری و حمل‌ونقل به شدت بالا رفته است. هزاران کشاورز عراقی که محصولات خود را طبق ضوابط به سیلوهای دولتی تحویل داده و رسیدهای رسمی در دست دارند، اکنون در میان چرخ‌دنده‌های بوروکراسی اداری و بحران نقدینگی عمومی گرفتار شده‌اند.

در استان نجف، «ابوعلی»، یکی از کشاورزان منطقه، با شرح وضعیت دشوار خود می‌گوید: «یک سال تمام از سپیده‌دم در زمین کار کردیم و سرما و گرما را به جان خریدیم تا با فروش محصول، بدهی‌هایمان را تسویه کنیم.» او می‌افزاید که علی‌رغم تحویل محصول و دریافت برگه تأیید، هر بار با مراجعه به ادارات مربوطه با پاسخ «هفته‌ی آینده مراجعه کنید» مواجه می‌شود. وی در نهایت ناچار شده است برای تأمین هزینه‌های فصل کشت جدید، زیورآلات همسرش را به فروش برساند.

کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند که درآمدهای حاصل از فروش گندم برای کشاورزان صرفاً سود خالص نیست، بلکه «سرمایه‌ی در گردش» برای فصل آینده محسوب می‌شود. کشاورز عراقی برای خرید نهاده‌ها و تعمیر ماشین‌آلات به این نقدینگی وابسته است. 

تداوم این وضعیت نه تنها باعث سقوط کشاورزان به چرخه‌ی بدهکاری با سودهای بالا می‌شود، بلکه انگیزه‌ی تولید در فصول آینده را از بین برده و امنیت غذایی عراق را در درازمدت با تهدیدی جدی روبه‌رو می‌کند.