شکاف عمیق در "خانه شیعه" عراق؛ ائتلاف سودانی در آستانه فروپاشی

بیت سیاسی شیعه در عراق با یک انشقاق و دوقطبی‌سازی بی‌سابقه مواجه شده است. تنش‌ها درون "چارچوب هماهنگی شیعیان به اوج خود رسیده و این ائتلاف عملاً به دو جبهه متخاصم تقسیم شده است. هم‌زمان، ائتلاف تحت رهبری "محمد شیاع سودانی" با خروج ناگهانی ۲۰ نماینده پارلمان، متحمل یک عقب‌نشینی و ضربه سهمگین سیاسی شد.

یک منبع آگاه در داخل چارچوب هماهنگی به "کوردستان۲۴" اعلام کرد که این جریان هم‌اکنون به دو راستای کاملاً متفاوت تجزیه شده است. جبهه اول با محوریت نوری مالکی، هادی عامری، فالح فیاض، احمد اسدی، محسن مندلاوی و چند رهبر برجسته دیگر است. این جناح تلاش‌های فشرده‌ای را برای تشکیل یک ائتلاف جدید با هدف مقابله و تضعیف جبهه سودانی آغاز کرده است.

جبهه دوم با محوریت محمد شیاع سودانی، سید عمار حکیم و قیس خزعلی پشتیبانی می‌شود و هدف خود را "اصلاح مسیر سیاسی" اعلام کرده است.

آغاز این تنش‌های شدید به جلسه رأی اعتماد به کابینه "علی زیدی" بازمی‌گردد؛ جایی که نامزدهای حزب دولت قانون (به رهبری نوری مالکی) برای تصدی وزارتخانه‌های کلیدی "کشور" و "آموزش عالی" نتوانستند رأی اعتماد پارلمان را کسب کنند و شکست خوردند.

 

شوک بزرگ به سودانی؛ ریزش ۲۰ کرسی پارلمانی

در تحولی دیگر، ائتلاف "سازندگی و توسعه" به رهبری محمد شیاع سودانی، پس از انصراف و خروج ناگهانی ۲۰ نماینده پارلمان شوکه شد. این خروج کلان، شامل نمایندگان جریان‌های "عقد وطنی"، "سومریون" و "انصارالله‌الاوفیاء" می‌شود.

جریان‌های مذکور معتقدند اعطای تنها یک وزارتخانه (وزارت کشاورزی) به آن‌ها عادلانه نبوده و رضایت آن‌ها را جلب نکرده است. وجود "وتوی ایالات متحده" بر روی گروه‌های مسلح و شخصیت‌های برجسته‌ای مانند فالح فیاض و احمد اسدی، مانع بزرگی برای واگذاری وزارتخانه‌های کلیدی به این جریان‌ها بوده است.

فراکسیون‌های جداشده در بیانیه‌ای مشترک و تند، سودانی را به "نقض توافقات سیاسی و حاشیه‌نشین کردن نمایندگان ملت" متهم کردند. با این ریزش سنگین و احتمال خروج ۵ نماینده مستقل دیگر، تعداد کرسی‌های سودانی از ۳۰ کرسی به تنها ۲۵ کرسی سقوط خواهد کرد.

 

واکنش‌ها؛ انشقاق ساختاری یا اختلاف‌نظر دموکراتیک؟

با وجود فضای ملتهب سیاسی، برخی چهره‌ها تلاش دارند وضعیت را عادی جلوه دهند. جواد رحیم (نماینده فراکسیون نیروهای ملی) اظهار داشت، آنچه رخ داده یک انشقاق عمیق نیست، بلکه صرفاً تفاوت دیدگاه در چارچوب فرآیند دموکراتیک است.

دکتر محمد عگیلی (عضو ائتلاف سودانی):  نیز اعلام کرد، خروج این احزاب از ائتلاف، یک رفتار سیاسی کاملاً طبیعی و رایج است. 

 

چشم‌انداز؛ در مسیر یک ائتلاف فراگیر جدید

سوی دیگر اطلاعات کوردستان۲۴ نشان می‌دهد که علی‌رغم این بحران‌ها، رایزنی‌ها برای شکل‌گیری یک ائتلاف بزرگ و جدید جهت حمایت از دولت علی زیدی، در آینده‌ای نزدیک در حال جریان است.

گفته می‌شود این ائتلاف جدید، محورهای قدرتمندی از شیعه و سنی شامل "سودانی، حکیم، خزعلی، حلبوسی و ریان کلدانی"  را در کنار چند جریان سیاسی دیگر گرد هم خواهد آورد تا ثبات را به فرآیند سیاسی عراق بازگرداند.