جهش قیمت نفت و نوسان بازارهای جهانی در سایه تداوم تنشهای خاورمیانه
اربیل (کوردستان۲۴)- امروز چهارشنبه ۳ ژوئن، قیمت نفت با افزایش بیش از دو درصدی همراه شد و بازارهای مالی جهان تحت تأثیر تشدید تنشها در خاورمیانه و تردیدها نسبت به دستیابی به یک توافق صلح پایدار، روندی ناهمگون را تجربه کردند. در حالی که بهای نفت و دلار افزایش یافت، عملکرد بازارهای سهام در مناطق مختلف جهان متفاوت بود؛ بهطوریکه سهام فناوری در آسیا همچنان از موج سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی سود برد، اما بورسهای اروپایی با فشار فروش مواجه شدند.
افزایش نگرانیهای ژئوپلیتیکی پس از آن شدت گرفت که درگیریها میان نیروهای ایرانی و آمریکایی در منطقه خلیج ادامه یافت و گزارشهایی از حملات متقابل میان دو طرف منتشر شد. همزمان، حمله پهپادی به یکی از ترمینالهای فرودگاه بینالمللی کویت دهها زخمی بر جای گذاشت و موجب تعلیق موقت بخشی از پروازها شد؛ رخدادی که بر نگرانیها درباره امنیت منطقه و مسیرهای حیاتی انرژی افزود.
در چنین فضایی، سرمایهگذاران به سمت داراییهای امنتر حرکت کردند و شاخص دلار در برابر بسیاری از ارزهای اصلی تقویت شد. در مقابل، ین ژاپن با افزایش ارزش مواجه شد؛ موضوعی که تحلیلگران آن را ناشی از گمانهزنیها درباره احتمال مداخله دوباره دولت و بانک مرکزی ژاپن برای حمایت از پول ملی این کشور میدانند.
دولت ژاپن نیز در واکنش به افزایش هزینههای زندگی و فشارهای ناشی از رشد قیمت انرژی، بودجه تکمیلی ۱۹ میلیارد دلاری را برای حمایت از خانوارها تصویب کرد. این بسته حمایتی با هدف کاهش آثار تورمی ناشی از افزایش بهای سوخت و کالاهای اساسی تدوین شده است.
در اروپا نیز پیامدهای اقتصادی بحران خاورمیانه مورد توجه قرار گرفته است. اتحادیه اروپا اعلام کرد برای کمک به کشورهای عضو در مدیریت هزینههای ناشی از افزایش قیمت انرژی، برخی محدودیتهای مالی و بودجهای را بهطور موقت تسهیل خواهد کرد.
همزمان، سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) هشدار داد که ادامه درگیریها در خاورمیانه میتواند روند رشد اقتصاد جهانی را بیش از پیش تضعیف کند. این سازمان در گزارش فصلی خود اعلام کرد در صورت تداوم بحران و عدم دستیابی به آتشبس مؤثر، اقتصاد جهانی با ریسکهای جدیتری روبهرو خواهد شد.
بر اساس این گزارش، رشد اقتصادی جهان در سال جاری ممکن است به ۲.۸ درصد محدود شود؛ رقمی که بازتابدهنده تأثیر مستقیم نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی، افزایش هزینههای انرژی و کاهش سرمایهگذاری در بسیاری از کشورهاست.
استفانو اسکارپتا، اقتصاددان ارشد OECD، هشدار داد که طولانی شدن اختلالات اقتصادی و تجاری ناشی از جنگ، هزینههای اجتماعی و اقتصادی قابل توجهی به همراه خواهد داشت. به گفته وی، کاهش سرمایهگذاری، از جمله در پروژههای بزرگ فناوری و هوش مصنوعی، میتواند به افزایش نرخ بیکاری و کند شدن رشد اقتصادی در بسیاری از کشورها منجر شود.
با این حال، بازارهای سهام آسیا مسیر متفاوتی را در پیش گرفتند و بار دیگر از رشد شرکتهای فناوری و تولیدکنندگان تراشه حمایت شدند. شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن با رشد ۲.۵ درصدی به کار خود پایان داد؛ رشدی که عمدتاً ناشی از جهش ارزش سهام شرکتهای فعال در صنعت نیمههادی بود.
در تایوان نیز افزایش تقاضا برای سهام شرکتهای فناوری موجب شد شاخص بورس تایپه حدود دو درصد رشد کند. بازارهای شانگهای، سیدنی، سنگاپور و مانیل نیز معاملات خود را در محدوده مثبت به پایان رساندند.
در مقابل، بورسهای هنگکنگ، بمبئی و ولینگتون با افت مواجه شدند. شاخص بورس جاکارتا نیز بیش از پنج درصد سقوط کرد؛ افتی که به نگرانیها درباره تأثیر افزایش قیمت نفت بر اقتصاد اندونزی و وضعیت مالی این کشور نسبت داده میشود.
در اروپا، فضای معاملات محتاطانهتر بود. شاخصهای اصلی بورس لندن، پاریس و فرانکفورت در ساعات ابتدایی معاملات کاهش یافتند، زیرا سرمایهگذاران نسبت به چشمانداز اقتصاد جهانی و تبعات احتمالی بحران خاورمیانه ابراز نگرانی کردند.
کریس بوچامپ، تحلیلگر ارشد بازار در مؤسسه IG، معتقد است که بازارهای سهام همچنان بیش از تحولات سیاسی، تحت تأثیر عملکرد بخش فناوری قرار دارند. وی گفت: «با وجود تنشهای ژئوپلیتیکی، سرمایهگذاران همچنان به رشد درآمدها و فرصتهای ناشی از توسعه هوش مصنوعی توجه دارند و این موضوع عامل اصلی حمایت از بازارها در هفته جاری بوده است.»
رشد بازارهای سهام پس از آن ادامه یافت که شاخصهای S&P 500 و نزدک در والاستریت رکوردهای تازهای ثبت کردند. سهام شرکت مارول تکنولوژی نیز پس از آنکه جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، از این شرکت به عنوان یکی از بازیگران مهم آینده صنعت نیمههادی یاد کرد، بیش از ۳۲ درصد جهش کرد.
همچنین انتشار دادههای جدید از بازار کار آمریکا که نشان میدهد فرصتهای شغلی در ماه آوریل به بالاترین سطح خود در نزدیک به دو سال گذشته رسیده است، بر خوشبینی سرمایهگذاران افزود. اکنون نگاه بازارها به گزارش اشتغال آمریکا در روز جمعه دوخته شده است؛ گزارشی که میتواند مسیر آینده سیاستهای پولی فدرال رزرو و تصمیمگیری درباره نرخ بهره را مشخص کند.
در بازار انرژی، نفت برنت دریای شمال با ۲.۴ درصد افزایش به ۹۸.۲۲ دلار در هر بشکه رسید و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت نیز با رشد مشابهی در سطح ۹۵.۹۷ دلار معامله شد. افزایش قیمتها نشان میدهد که معاملهگران همچنان نسبت به امنیت عرضه انرژی در منطقه خاورمیانه و احتمال گسترش درگیریها نگران هستند.
در بازار ارز نیز دلار آمریکا در برابر اغلب ارزهای اصلی تقویت شد، در حالی که ین ژاپن بخشی از زیانهای اخیر خود را جبران کرد و به بالاترین سطح چند هفته گذشته رسید.
ایافپی/ب.ن