شوک هرمز به اقتصاد عراق؛ زیان ۳۵۰ میلیون بشکهای نفت
دیدهبان "ایکو عراق" اعلام کرد که این کشور پس از مسدود شدن تنگه هرمز، نزدیک به ۳۵۰ میلیون بشکه از صادرات نفت خام خود را از دست داده است؛ خسارتی که ارزش آن حدود ۳۷.۷ میلیارد دلار برآورد میشود.
به گزارش این مرکز نظارتی، امروز شنبه (۲۰ ژوئن ۲۰۲۶ / ۳۰ خرداد ۱۴۰۵)، عراق پیش از انسداد تنگه هرمز در ۲۸ فوریه، ماهانه بین ۱۰۳ تا ۱۰۷ میلیون بشکه نفت خام صادر میکرد. با این حال، پس از بسته شدن این آبراه حیاتی به دلیل تنشها و جنگ در منطقه، سطح صادرات نفت کشور به شکل چشمگیری کاهش یافت.
در این گزارش آمده است که مجموع کاهش صادرات عراق نزدیک به ۳۵۰ میلیون بشکه بوده و با توجه به میانگین قیمت نفت در این بازه زمانی، زیانی معادل ۳۷.۷ میلیارد دلار به اقتصاد این کشور وارد شده است.
دیدهبان ایکو عراق در ادامه گزارش خود تأکید کرد که در شرایط کنونی، اجرای پروژه "مشرق الجدید" یک ضرورت ملی و استراتژیک برای حفظ ثبات صادرات نفت و کاهش مخاطرات ژئوپلیتیک بر مسیرهای دریایی به شمار میرود.
این اقدام در حالی حیاتی و سرنوشتساز توصیف میشود که اقتصاد عراق برای تأمین بودجه خود، وابستگی مطلق و حدوداً ۹۰ درصدی به درآمدهای حاصل از فروش نفت خام دارد.
در پی حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، تهران تنگه هرمز را به روی کشتیهای تجاری بست. این اقدام ضربه سهمگینی به اقتصاد جهانی و کشورهای تولیدکننده نفت در خاورمیانه وارد کرد و منجر به جهش بیسابقه قیمت نفت و گاز در بازارهای جهانی شد.
پروژه "المشرق الجدید –The New East"
این پروژە یک ائتلاف و طرح بزرگ همکاری اقتصادی، سیاسی و راهبردی بین سه کشور عراق، مصر و اردن است.
این اصطلاح نخستین بار توسط مصطفی الکاظمی، نخستوزیر وقت عراق، در سال ۲۰۲۰ مطرح شد. هدف اصلی این طرح، ایجاد یک بلوک اقتصادی قدرتمند در منطقه است تا این سه کشور بتوانند با تکامل پتانسیلهای یکدیگر، بحرانهای خود را حل کنند.
فرمول اصلی این کلانپروژه بر پایه "نفت عراق + نیروی کار مصر + موقعیت ژئوپلیتیک اردن" بنا شده است.
این پروژه چندین حوزه کلیدی را پوشش میدهد که در شرایط بحرانی (مانند بسته شدن تنگه هرمز) برای عراق حکم شریان حیاتی را پیدا میکند
مهمترین بند این توافق برای عراق، ساخت خط لوله انتقال نفت بصره-عقبه است. این خط لوله، نفت خام عراق را از بندر بصره به بندر "عقبه" در اردن منتقل میکند.
عراق سالهاست که با بحران شدید کمبود برق دستوپنجه نرم میکند. در این طرح، شبکه برق عراق به اردن و مصر متصل میشود تا کمبود انرژی عراق از طریق توان تولیدی مصر و اردن جبران شود. در مقابل، عراق نفت خام را با قیمتهای ترجیحی و تخفیفخورده به این دو کشور صادر میکند.
از سوی دیگر، مصر دارای شرکتهای بزرگ ساختوساز و نیروی کار فراوان است. در این پروژه، شرکتهای مصری در بازسازی زیرساختهای آسیبدیده عراق (از جمله راهها، مسکن و بخش کشاورزی) مشارکت فعال خواهند داشت. همچنین تسهیلات گمرکی و مناطق آزاد تجاری بین سه کشور ایجاد میشود.