والاستریت ژورنال؛ حملات هوایی محرمانه بحرین و کویت به خاک ایران
منابع آگاه اعلام کردند که بحرین و کویت در اقدامی بیسابقه، جنگندههای خود را برای حمله به اهدافی در داخل خاک ایران اعزام کردهاند. این نخستین اقدام تلافیجویانه مستقیم این دو کشور علیه تهران است؛ اقدامی که نشاندهنده موقعیت دشوار کشورهای عربی با تداوم و فرسایشی شدن جنگ است.
روزنامه "والاستریت ژورنال" امروز گزارش داد، این حملات هوایی که اوایل ماه جاری میلادی انجام شد، انبارها و زاغههای نگهداری پهپاد و موشک و همچنین چند سایت نظامی دیگر را هدف قرار داده است. همچنین گزارش شده است که امارات متحده عربی که خود در اوایل جنگ بارها به ایران حمله کرده بود، اطلاعات مربوط به اهداف و پوشش پدافندی لازم برای این عملیات را تأمین کرده است؛ موضوعی که از شکلگیری یک همکاری جدید میان کشورهای عربی در مواجهه با ایران حکایت دارد.
ایران هفتههاست که حملات تلافیجویانه خود را بر بحرین و کویت که هر دو میزبان پایگاههای نظامی آمریکا هستند، متمرکز کرده است. منابع آگاه میگویند این دو کشور حاشیه خلیج با وجود داشتن نیروی هوایی نسبتاً کوچک و متکی به جنگندههای آمریکایی و اروپایی، مایل نبودند به تهران اجازه دهند بدون دریافت پاسخ به حملات خود ادامه دهد.
در همین حال، امارات متحده عربی اعلام کرده که از کاهش تنشها در منطقه، از جمله بازگشایی کامل تنگه هرمز بهعنوان شریان حیاتی صادرات نفت پشتیبانی میکند. وزارت امور خارجه امارات با محکوم کردن حملات به کویت و بحرین، بر "همبستگی کامل با این کشورها و حمایت از تمامی اقدامات لازم برای حفظ امنیت و ثبات آنها" تأکید کرده است. با این حال، سخنگویان دولتی کویت و بحرین از پاسخ به درخواستها برای اظهارنظر در این باره خودداری کردند.
این چالش و بنبست سیاسی، نمود جامعتری در سراسر منطقه خلیج دارد؛ جایی که حکومتهای عربی میان جنگی ناخواسته و همسایهای به مراتب بزرگتر و خشمگین گرفتار شدهاند. این کشورها در طول جنگ بار اصلی خسارات ناشی از اقدامات ایران را متحمل شدهاند و اکنون با احتمال یک رودررویی طولانیمدت روبرو هستند که امنیت و اقتصاد آنها را به شدت تهدید میکند.
دینا اسفندیاری، تحلیلگر مسائل خاورمیانه در بلومبرگ اکونومیکس، در این باره میگوید: تداوم جنگ به شیوه کنونی، بدترین سناریوی ممکن برای این کشورهاست؛ چرا که فرصت بازسازی و حفظ تصویر آنها بهعنوان "لنگرگاه ثبات" در منطقهای ناآرام را میگیرد و دقیقاً مدل توسعه و اقتصاد آنها را هدف قرار میدهد.
مؤسسه مطالعه جنگ (ISW) و پروژه تهدیدات بحرانی در مؤسسه انترپرایز آمریکا (AEI)؛ حملات در خاورمیانه از ۸ تا ۲۳ ژوئیه
قرمز: اهداف حملات آمریکا
سبز: اهداف حملات ایران
طبق گزارش روزنامه والاستریت ژورنال، امارات متحده عربی از همان روزهای نخست وارد این مناقشه شد و دهها حمله هوایی را علیه ایران انجام داد که تا یک روز پس از اعلام آتشبس در ماه آوریل نیز ادامه داشت. اگرچه ایران طی هفتههای اخیر عموماً از حمله به امارات خودداری کرده، اما اوایل این ماه دو نفتکش اماراتی را هدف قرار داده است.
کویت و بحرین در شرایط بهشدت پیچیدهتری قرار دارند. اسفندیاری، معتقد است که هیچیک از این دو کشور دهها سال است روابط حسنه با ایران نداشتهاند و در موج اخیر درگیریها به اهداف اصلی بدل شدهاند. اکنون نیز ایران با هدف قرار دادن زیرساختهای کلیدی، حملات خود را تشدید کرده است. روز یکشنبه، وزارت امور خارجه کویت اعلام کرد که ایران یک نیروگاه برق و یک تأسیسات آبشیرینکن را هدف قرار داده و این اقدام را تهدیدی علیه شهروندان خود و تصعید خطرناک بحران خواند.
در این میان، کشورهایی نظیر عمان و قطر که پیشینه طولانی در موازنه روابط میان ایران و غرب دارند، تمایل چندانی به رودررویی با تهران نشان ندادهاند. منابع آگاه همچنین اشاره کردند که عربستان سعودی نیز که در اوایل جنگ همراه با امارات دست به حمله علیه ایران زده بود، در حال حاضر مشغول ارزیابی مجدد موضع خود است.
دولتهای عرب منطقه امیدوار بودند این جنگ به سرعت پایان یابد تا بتوانند دوباره بر اقتصاد خود تمرکز کنند، اما اکنون درگیری وارد پنجمین ماه خود شده، بدون آنکه نشانهای از عقبنشینی یا دستیابی یکی از طرفین به اهدافش دیده شود.
مسدود شدن تنگه هرمز توسط ایران، صادرات نفت خلیج را مختل کرده است. علاوه بر این، محاصره دریای سرخ و حمله به کشتیرانی توسط حوثیهای یمن، تهدید تازهای را در این هفته رقم زده است. گردشگری در منطقه کاملاً متوقف شده و سرمایهگذاریها تحت فشارهای شدید قرار گرفتهاند. اکنون حکومتهای عرب در حال بررسی این موضوع هستند که آیا نیاز است برای باز کردن مسیرهای کلیدی تجاری خود، رویکرد تهاجمیتری اتخاذ کنند یا خیر.
عمر کریم، پژوهشگر سیاستهای عربستان و ژئوپلیتیک خلیج در دانشگاه بیرمنگام، میگوید: تصور میکنم کشورهای خلیج کمکم به این باور میرسند که این جنگ تا مدتها ادامه خواهد داشت؛ موضوعی که در نهایت آنها را مجبور خواهد کرد تا به طور علنی به مواجهه با ایران بپردازند.