عراق به دنبال گسترش ارتباطات تجاری منطقهای
اربیل (کوردستان۲۴)- عراق در تلاش است با فعالسازی یک توافقنامه حملونقل زمینی با شماری از کشورهای عربی، ارتباطات تجاری خود با بازارهای منطقهای را گسترش دهد و جایگاه خود را به عنوان یک مرکز ترانزیتی و تجاری تقویت کند.
حسین احمد، مدیر رسانه و روابط عمومی وزارت حملونقل عراق، به کوردستان۲۴ گفت مراحل مربوط به فعالسازی تفاهمنامه حملونقل زمینی با تعدادی از کشورهای عربی تکمیل شده است.
به گفته وی، این توافقنامه در حال حاضر در شورای وزیران عراق در دست بررسی است و پس از آن برای تصویب به پارلمان این کشور ارسال خواهد شد.
مشارکت نزدیک به ۱۰ کشور
حسین احمد گفت انتظار میرود در مرحله نخست، نزدیک به ۱۰ کشور به این توافقنامه بپیوندند. کشورهای حوزه خلیج، مصر، لیبی و اردن از جمله اعضای احتمالی آن هستند و احتمال پیوستن سوریه نیز زیاد ارزیابی شده است.
قرار است این توافقنامه ماه آینده به طور رسمی امضا شود؛ اقدامی که میتواند ارتباطات حملونقل زمینی عراق با بازارهای عربی و منطقهای را گسترش دهد.
این چارچوب با هدف تسهیل تردد کامیونهای باری در کشورهای عضو و ایجاد سازوکارهایی برای حمایت از حقوق شرکتهای حملونقل و بازرگانان طراحی شده است.
تأکید بر امنیت محمولهها
احمد گفت توافقنامه مذکور تضمینهای امنیتی جامعی برای کالاهای حملشده در نظر گرفته و وزارت حملونقل عراق تأکید کرده است که محمولهها از «تضمین امنیتی ۱۰۰ درصدی» برخوردار خواهند بود.
به گفته مقامهای عراقی، این اقدام میتواند با کاهش نگرانیهای امنیتی مرتبط با حملونقل مرزی و ایجاد شرایطی قابل پیشبینیتر برای تجارت منطقهای، اعتماد بازرگانان و سرمایهگذاران را افزایش دهد.
این تفاهمنامه عمدتاً بر تسهیل جابهجایی وسایل نقلیه باری متمرکز است و انتظار نمیرود تأثیر منفی بر توافقهای حملونقل موجود عراق با سایر کشورها داشته باشد.
تلاش برای احیای تجارت مرزی
عراق طی دهههای گذشته عمدتاً از توافقهای بزرگ حملونقل زمینی منطقهای کنار مانده بود. تحریمهای بینالمللی پیش از سال ۲۰۰۳ توانایی این کشور برای مشارکت در ترتیبات تجاری منطقهای را به شدت محدود کرده بود و شرایط امنیتی پس از عملیات نظامی به رهبری آمریکا نیز بر پیچیدگی حملونقل تجاری در مرزهای عراق افزود.
در نتیجه، عراق برای سالها بدون یک توافق مهم و کارآمد در زمینه حملونقل زمینی، نتوانست از موقعیت جغرافیایی خود میان خلیج، شام، ترکیه و بازارهای گستردهتر آسیایی به طور کامل استفاده کند.
عراق در سال ۲۰۲۲ به سامانه بینالمللی TIR پیوست؛ نظامی برای ترانزیت گمرکی که با هدف تسهیل جابهجایی ایمن کالا در مرزهای بینالمللی ایجاد شده است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، عراق از زمان پیوستن به این سامانه حدود ۵ هزار عملیات حملونقل مرزی را تسهیل کرده و به تدریج مشارکت خود را در حملونقل جادهای بینالمللی افزایش داده است.
در تازهترین نمونه، یک کامیون عراقی روز دوشنبه محمولهای را از گذرگاه مرزی عرعر در عربستان سعودی به مقصدی در آسیای مرکزی منتقل کرد؛ اقدامی که ظرفیت عراق برای ایفای نقش بهعنوان یک کریدور ترانزیتی میان بازارهای خلیج و کشورهای دورتر در شرق را نشان میدهد.
این روند میتواند بخشی از تلاشهای بغداد برای احیای بخش تجارت و حملونقل و بهرهگیری بیشتر از موقعیت جغرافیایی عراق بهعنوان پل ارتباطی میان بازارهای خلیج و آسیا باشد.
بهبود زیرساختهای حملونقل مرزی و ایجاد مسیرهای تجاری قابل اتکا میتواند به کاهش هزینههای لجستیکی، افزایش فرصتهای صادراتی برای کالاهای تولید داخل و ایجاد زمینههای جدید برای سرمایهگذاری بخش خصوصی در عراق کمک کند.
توافقنامه پیشنهادی در شرایطی دنبال میشود که بغداد تلاش دارد عراق را علاوه بر یک کشور صادرکننده انرژی، به عنوان یک مرکز منطقهای حملونقل و تجارت نیز مطرح کند؛ در این چارچوب، توسعه ارتباطات زمینی یکی از محورهای اصلی این راهبرد به شمار میرود.
ب.ن