تأکید بغداد بر چالشهای پیشروی کنترل دولتی بر سلاح
اربیل (کوردستان۲۴)- فؤاد حسین، وزیر امور خارجه عراق، اواخر روز پنجشنبه در دیدار با ویکتوریا تیلور، مدیر طرح ابتکاری عراق در شورای آتلانتیک، درباره تلاشهای بغداد برای قرار دادن سلاحها تحت کنترل دولت و موانع پیشروی این سیاست گفتوگو کرد؛ موضوعی که همزمان با تلاش عراق برای تقویت اقتدار دولت و مدیریت تنشهای فزاینده میان ایالات متحده و ایران، اهمیت بیشتری یافته است.
بر اساس بیانیه وزارت امور خارجه عراق، فواد حسین در بغداد از تیلور استقبال کرد و دو طرف درباره تحولات منطقهای، روابط عراق و آمریکا و ابتکارات با هدف کاهش تنش میان واشینگتن و تهران گفتوگو کردند.
بخش مهمی از این دیدار به تلاش دولت عراق برای ساماندهی وضعیت سلاحها و تضمین قرار داشتن نیروهای مسلح در چارچوب کنترل دولت اختصاص داشت. وزارت امور خارجه عراق اعلام کرد که دو طرف اقدامات دولت در این زمینه و موانع پیشروی اجرای آن را بررسی کردند.
این دیدار در شرایطی انجام شد که دولت نخستوزیر علی الزیدی، کنترل سلاحها را به یکی از اولویتهای اصلی خود در حوزه امنیتی تبدیل کرده است.
بغداد بارها تأکید کرده است که تصمیمگیری درباره جنگ و صلح باید در اختیار نهادهای قانونی کشور باشد و گروههای مسلحی که خارج از ساختارهای امنیتی رسمی فعالیت میکنند، نباید در تعیین سیاستهای امنیت ملی نقش داشته باشند.
این مسئله با نزدیک شدن به مهلت ۳۰ سپتامبر برای پایان مأموریت ائتلاف بینالمللی در عراق، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
حیدر العبودی، سخنگوی دولت عراق، پیشتر گفته بود که قانون اساسی تشکیل گروههای مسلح خارج از نهادهای امنیتی رسمی را ممنوع میکند و کنترل سلاحها را اقدامی در راستای بازگشت به رویههای عادی قانون اساسی دانسته بود.
دولت عراق به طور فزایندهای پایان مأموریت ائتلاف بینالمللی را با تأکید بیشتر بر حاکمیت کشور مرتبط کرده است؛ روندی که بر اساس آن، نیروهای خارجی از عراق خارج میشوند، نهادهای امنیتی این کشور مسئولیت کامل را بر عهده میگیرند و اختیار استفاده از سلاح در چارچوب دولت متمرکز میشود.
با این حال، شماری از گروههای مسلح با خلع سلاح کامل مخالفت کرده یا آن را مشروط به تحقق شرایطی دانستهاند؛ مسئلهای که به یکی از حساسترین چالشهای امنیتی دولت الزیدی تبدیل شده است.
فرهاد امین اتروشی، معاون رئیس پارلمان عراق، از رویکرد دولت حمایت کرده، اما در عین حال تأکید کرده است که نیروهای پیشمرگ اقلیم کوردستان نباید در همان دسته گروههای مسلحی قرار گیرند که خارج از چارچوب قانون اساسی فعالیت میکنند.
اتروشی استدلال کرده است که جایگاه نیروهای پیشمرگ بر اساس ماده ۱۲۱ قانون اساسی عراق به رسمیت شناخته شده است.
تلاش بغداد برای کاهش تنش میان آمریکا و ایران
حسین و تیلور همچنین درباره تحولات منطقهای، به ویژه ابتکارات با هدف کاهش تنش میان ایالات متحده و ایران، گفتوگو کردند.
اهمیت این موضوع پس از ازسرگیری تبادلات نظامی میان واشینگتن و تهران در این هفته افزایش یافته است؛ تحولاتی که شامل حملات ایران به اهداف نظامی آمریکا در چند کشور منطقه و حملات جدید ایالات متحده به مواضع ایران بوده است.
عراق تلاش کرده است از تبدیل شدن خاک خود به صحنه رویارویی مستقیم میان دو طرف جلوگیری کند و بارها تأکید کرده است که نباید از خاک این کشور برای حمله به کشورهای همسایه استفاده شود.
بغداد همچنین از نظر اقتصادی در برابر تشدید تنش میان واشنگتن و تهران آسیبپذیر است.
فواد حسین در دیداری جداگانه با استیون فاگین، کاردار آمریکا در بغداد، هشدار داد که عراق به دلیل وابستگی قابل توجه به صادرات و درآمدهای نفتی، به ویژه در برابر اختلال احتمالی در تنگه هرمز، آسیبپذیر است.
در آن دیدار، تحریمهای آمریکا علیه ایران، وضعیت سیاسی و امنیتی عراق و تلاشهای بغداد برای قرار دادن سلاحها تحت کنترل دولت نیز مورد بررسی قرار گرفت.
بازتعریف روابط عراق و آمریکا
مذاکرات میان حسین و تیلور همچنین به روابط عراق و آمریکا و راههای گسترش همکاریهای دوجانبه پس از سفر اخیر نخستوزیر عراق به واشینگتن اختصاص داشت.
بغداد در تلاش است همزمان با کاهش مأموریت رسمی ائتلاف بینالمللی، روابط خود با واشینگتن را بازتعریف کرده و به سمت همکاری مستقیم دوجانبه در حوزههای امنیتی، اقتصادی و دیپلماتیک حرکت کند.
این روند شامل ادامه همکاریهای نظامی، از جمله فروش تجهیزات و آموزش نیروهای عراقی از سوی آمریکا، حتی در شرایطی است که نیروهای ائتلاف برای خروج از عراق آماده میشوند.
واشینگتن اخیراً فروش احتمالی معادل ۸۰۰ میلیون دلار بالگرد و تجهیزات مرتبط به عراق را تأیید کرده است؛ اقدامی که بخشی از تلاش گستردهتر بغداد برای تقویت توان دفاعی مستقل خود به شمار میرود.
از نگاه فواد حسین، مسئله کنترل سلاحها در نقطه تلاقی امنیت داخلی، حاکمیت عراق و سیاست خارجی این کشور قرار دارد.
با نزدیک شدن به مهلت ۳۰ سپتامبر برای پایان مأموریت ائتلاف بینالمللی و تداوم تنشهای منطقهای، بغداد با چالش اثبات توانایی خود برای تثبیت اقتدار نظامی دولت در داخل کشور و در عین حال حفظ روابط متوازن با واشینگتن، تهران و دیگر شرکای منطقهای روبهرو است.
ب.ن