کاهش ۷۰ درصدی تلفات جادهای در اقلیم کوردستان
اربیل (کوردستان۲۴) - در هشت سال گذشته، اقلیم کوردستان موفق شد با اجرای برنامههای جامع ایمنی و اصلاح زیرساختها، تلفات جادهای را به میزان قابل توجهی کاهش دهد؛ گزارشی تخصصی نشان میدهد که مرگومیر ناشی از تصادفات در اقلیم از حدود ۳۰۰ نفر در سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸، به تنها ۸۹ نفر در سال ۲۰۲۵ رسیده است؛ دستاوردی که نتیجه همکاری دولت و نهادهای ذیربط در بهبود استانداردهای ایمنی و نظارت هوشمندانه بر ترافیک است.
طی هشت سال اخیر، اقلیم کوردستان شاهد کاهش قابل توجه در تعداد تلفات جادهای بوده است. بر اساس آمارهای رسمی، این رقم از حدود ۳۰۰ مورد مرگومیر سالانه در سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸، به تنها ۸۹ مورد در سال ۲۰۲۵ رسیده است که نشاندهنده کاهش بیش از ۷۰ درصدی است. مقامات اقلیم این کاهش چشمگیر را مرهون اجرای برنامههای مستمر دولت در زمینه ارتقای ایمنی جادهها، بهرهگیری از دوربینهای نظارتی برای اعمال قانون و همچنین ساخت و بهرهبرداری از زیرساختهای جادهای با استانداردهای بینالمللی در دوران فعالیت کابینه نهم میدانند.
سرتیپ هیمن محمد امین، سخنگوی اداره راهنمایی و رانندگی اربیل، در گفتوگو با کوردستان۲۴ اعلام کرد که در سال ۲۰۲۵، تعداد تصادفات ثبتشده در اربیل به ۵۵۵ مورد رسیده است که در نتیجه آن، ۷۸ نفر جان خود را از دست داده و ۵۷۶ نفر مجروح شدهاند. او افزود که از این تعداد، ۸۳ تصادف مربوط به موتورسیکلتها بوده است. او تأکید کرد که آمار فوق تنها شامل تصادفات ثبتشده رسمی است و ممکن است موارد دیگری نیز وجود داشته باشد که بدون گزارش به مقامات، بین طرفین حلوفصل شده است.
دکتر هیمن میرانی، مدیرکل دیوان وزارت امور داخلی اقلیم کوردستان، دادههای مقایسهای ارائه داد که نشان میدهد تعداد مرگومیر ناشی از تصادفات جادهای در سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ حدود ۳۰۰ نفر بود و با اجرای برنامههای اصلاحی، این رقم تا سال ۲۰۲۵ به ۸۹ نفر کاهش یافته است. میرانی این کاهش را نتیجه مستقیم اقدامات دولت در حوزه ایمنی ترافیک، از جمله کاهش سرعت مجاز در تصادفات (از بیش از ۱۰۰ کیلومتر در ساعت به ۶۰ کیلومتر در ساعت) و اصلاح طراحی جادهها دانست. وی همچنین اعلام کرد که مجموع تصادفات رانندگی در این بازه زمانی ۶۴ درصد کاهش یافته است.
بر اساس دادههای وزارت بهداشت اقلیم، در سال ۲۰۲۵، مجموع تلفات و مجروحان ناشی از تصادفات رانندگی در سراسر اقلیم به ۶۶۱ نفر رسیده است که از این تعداد، ۵۱۰ نفر مرد و ۱۵۱ نفر زن بودهاند. تحلیل تفکیک جنسیتی نشان میدهد که مردان سهم بیشتری در تلفات دارند، که این موضوع با الگوهای جهانی در زمینه ایمنی جادهای همسو است و ناشی از عوامل مانند میزان بالاتر استفاده از وسایل نقلیه، رفتارهای پرخطر و استفاده از موتورسیکلت است. آمار جامعتر، هزینههای انسانی سوانح جادهای را نشان میدهد و پایهای برای مقایسههای آینده است.
یکی از دستاوردهای مهم، ثبت کامل و دقیق تمامی موتورسیکلتهای فعال در اقلیم است. اکنون تمام موتورسیکلتها در سامانههای دولتی ثبت شده و هویت مالکان آنها مشخص است، که این امر امکان نظارت کامل و پاسخگویی دقیق را فراهم ساخته است. این اقدام، اجرای قوانین مربوط به استفاده از کلاه ایمنی، داشتن گواهینامه و ردیابی موتورسیکلتهای دخیل در تصادفات را تسهیل کرده است. در سال ۲۰۲۵، از مجموع ۵۵۵ تصادف ثبتشده در اربیل، ۸۳ مورد مربوط به موتورسیکلتها بوده که حدود ۱۵ درصد کل تصادفات را تشکیل میدهد.
این بهبود در شاخصهای ایمنی جادهای، در مقایسه با دوره زمانی ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵ و در مقایسه با شاخصهای منطقهای و جهانی، قابل توجه است. کاهش ۷۰ درصدی تلفات جادهای، یکی از مهمترین پیشرفتهای ثبتشده در منطقه خاورمیانه در این دوره محسوب میشود. کابینه نهم به ریاست نخستوزیر مسرور بارزانی (از مه ۲۰۱۹) ایمنی جادهها را به عنوان یکی از دستاوردهای مهم برنامه حکمرانی خود در حوزه زیرساخت و ایمنی عمومی قرار داده است و اقدامات متعددی از جمله بهرهگیری از دوربینهای نظارتی، سرمایهگذاری در بهبود کیفیت جادهها، ثبت کامل موتورسیکلتها و اجرای قوانین راهنمایی و رانندگی، در کاهش تصادفات و تلفات نقش مؤثری داشته است.
در عین حال، چالشی باقی مانده است که مربوط به شکاف میان آمار ثبتشده و تعداد واقعی تصادفات است. سرتیپ محمد امین اذعان کرد که بسیاری از تصادفات به صورت خصوصی حلوفصل میشوند و در سوابق رسمی ثبت نمیشوند، بنابراین تعداد واقعی تصادفات ممکن است بیشتر از آمار ثبتشده باشد. رفع این شکاف نیازمند افزایش آگاهی عمومی و سادهسازی فرایند گزارشدهی تصادفات است تا بتوان روند بهبود ایمنی ترافیک در اقلیم کوردستان را بیش از پیش تقویت کرد.
ب.ن