پیام پرزیدنت بارزانی در نُهمین سالگرد همهپرسی برای استقلال
اربیل (کوردستان۲۴) – پرزیدنت مسعود بارزانی، امروز جمعه 25 سپتامبر با انتشار پیامی به مناسبت نُهمین سالگرد همهپرسی استقلال کوردستان، رأیگیری ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۷ را به عنوان رویدادی تاریخی و بخشی از خاطرهای ماندگار برای نسلهای آینده توصیف کرد.
پرزیدنت بارزانی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، نوشت: «رأیی برای تاریخ، خاطرهای برای نسلها.» این پیام در نُهمین سالگرد همهپرسی استقلال از عراق منتشر شد؛ همهپرسیای که در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۷ در اقلیم کوردستان و مناطق کوردستانی خارج از حوزه اداری اقلیم برگزار شد. بر اساس نتایج اعلامشده، بیش از ۹۲ درصد از شرکتکنندگان به استقلال رأی مثبت دادند.
روند برگزاری همهپرسی
تصمیم برای برگزاری همهپرسی پس از نشستی در ۷ ژوئن ۲۰۱۷ اتخاذ شد که در آن نمایندگان ارشد احزاب سیاسی کورد، مقامهای دولت اقلیم کوردستان، پرزیدنت مسعود بارزانی و شماری دیگر از مقامهای عالیرتبه حضور داشتند. در این نشست، برگزاری همهپرسی مورد توافق قرار گرفت و «شورای عالی» برای نظارت بر روند آمادهسازی آن تشکیل شد.
این شورا نمایندگانی از پارت دموکرات کوردستان، اتحادیه میهنی کوردستان، اتحاد اسلامی کوردستان، جنبش اسلامی کوردستان، حزب زحمتکشان کوردستان، حزب کمونیست کوردستان، حزب سوسیالیست و دیگر گروههای سیاسی را شامل میشد.
پارلمان کوردستان نیز در ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ با اکثریت آرا برگزاری همهپرسی را تصویب کرد و مسئولیت سازماندهی و نظارت بر رأیگیری به «کمیسیون عالی انتخابات و همهپرسی اقلیم کوردستان» سپرده شد.
رأیگیری در سراسر اقلیم کوردستان و همچنین در مناطق کوردستانی خارج از حوزه اداری اقلیم برگزار شد.
نتایج همهپرسی
بر اساس آمار اعلامشده، ۴ میلیون و ۵۶۱ هزار و ۲۵۵ نفر واجد شرایط رأی دادن بودند و ۳ میلیون و ۳۰۵ هزار و ۹۲۵ نفر در همهپرسی شرکت کردند؛ رقمی که نشاندهنده مشارکت بیش از ۷۲ درصدی بود.
از مجموع شرکتکنندگان، ۲ میلیون و ۸۶۱ هزار و ۴۷۱ نفر، معادل بیش از ۹۲ درصد، به استقلال رأی مثبت دادند. نهاد ریاست اقلیم کوردستان نیز نتیجه همهپرسی را بیش از ۹۲ درصد رأی مثبت به استقلال اعلام کرده است.
برگزارکنندگان، همهپرسی را نمادی از حق تعیین سرنوشت مردم کورد معرفی میکردند و آن را نتیجه دههها مبارزه سیاسی و درگیری میان جنبشهای سیاسی کورد و دولتهای متوالی در بغداد میدانستند.
رهبران کورد در آن زمان همچنین به اختلافات دیرینه میان اربیل و بغداد، از جمله اختلاف بر سر حقوق مندرج در قانون اساسی و وضعیت مناطق کوردستانی خارج از حوزه اداری اقلیم کوردستان، اشاره میکردند. پرزیدنت مسعود بارزانی نیز همهپرسی را تصمیمی متعلق به مردم کوردستان میدانست و تأکید داشت که این اقدام به یک حزب سیاسی خاص محدود نمیشود.
در جریان کارزار همهپرسی، همچنین بر سابقه رنج و سرکوب ملت کورد در دوره حکومتهای متوالی عراق تأکید شد؛ از جمله عملیات انفال، کوچ اجباری، تخریب روستاها و استفاده از سلاحهای شیمیایی علیه غیرنظامیان کورد.
پیامدهای همهپرسی
دولت فدرال عراق همهپرسی را رد کرد و نتایج آن را به رسمیت نشناخت. پس از برگزاری رأیگیری، روابط میان بغداد و اربیل بهشدت تیره شد.
در ۱۶ اکتبر ۲۰۱۷، نیروهای عراقی و نیروهای حشدالشعبی به کرکوک و شماری دیگر از مناطق کوردستانی خارج از حوزه اداری اقلیم کوردستان پیشروی کردند. نیروهای پیشمرگ از چندین موضع عقبنشینی کردند و شماری از ساکنان کورد نیز از برخی مناطق آواره شدند.
این تحولات به یکی از نقاط عطف روابط میان اقلیم کوردستان و دولت فدرال عراق تبدیل شد و همچنان بخشی از پیامدهای سیاسی همهپرسی سال ۲۰۱۷ محسوب میشود.
میراث همهپرسی
نُه سال پس از برگزاری همهپرسی، تصاویر و خاطرات مربوط به کارزار انتخاباتی و روز رأیگیری همچنان در میان شهروندان اقلیم کوردستان بازنشر میشود و یاد ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۷ را زنده نگه میدارد.
پیام کوتاه پرزیدنت مسعود بارزانی در نُهمین سالگرد این رویداد نیز بر همین جنبه از همهپرسی تأکید داشت؛ رأیی که او آن را «برای تاریخ» و خاطرهای ماندگار «برای نسلها» توصیف کرد.
ب.ن