پایان ائتلاف چندجانبه و آغاز پیمانهای دوجانبه با بغداد
چهار شرط جبار یاور برای جلوگیری از بحران جدید در عراق
نیروهای ائتلاف بینالمللی به رهبری آمریکا پس از ۱۲ سال به طور کامل از عراق و اقلیم کوردستان خارج شدند. در حال حاضر بیشتر کشورهای عضو این ائتلاف دارای توافقنامههای نظامی و امنیتی مجزا با بغداد هستند و مستشاران آنها در سفارتخانهها و کنسولگریها باقی ماندهاند.
پس از آنکه گروه تروریستی داعش توانست یکسوم خاک عراق را به کنترل خود درآورد، ائتلاف بینالمللی برای نبرد با داعش در اوت ۲۰۱۴ به کمک بغداد آمد؛ بغدادی که اراده ارتشش به تمامی فروپاشیده بود. بیش از ۷۰ کشور در این ائتلاف عضویت داشتند و امروز چهارشنبه ۳۰ سپتامبر، پس از ۱۲ سال از عراق خارج شدند.
به گفته دبیر سابق وزارت پیشمرگه اقلیم کوردستان، نیروهای ائتلاف پس از اطمینان از افزایش توانمندی نیروهای مسلح عراق و پیشمرگه، تصمیم به خروج گرفتند.
جبار یاور، دبیر سابق وزارت پیشمرگه که مهمان بخش خبری ساعت ۱۸ شبکه «کوردستان۲۴» بود، در گفتگو با «سنور آلانی» مجری این برنامه درباره دلایل خروج نیروهای ائتلاف گفت: از دو سال پیش و با موافقت دولت فدرال عراق و ائتلاف، کمیتهای متشکل از افسران ارشد ارتش عراق، نیروهای پیشمرگه و ائتلاف تشکیل شد. مأموریت این کمیته ارزیابی توان رزمی ارتش عراق، پیشمرگه و تهدیدات داعش بود. در نهایت برای آنها مشخص شد که ارتش و پیشمرگه توان نظامی و امنیتی بسیار بالاتری نسبت به سال ۲۰۱۴ دارند و میتوانند از عراق و اقلیم کوردستان محافظت کنند.
جبار یاور در ادامه افزود: نیروهای ائتلاف صرفاً برای نبرد با داعش آمده بودند، نه برای حفاظت از مرزها و آسمان عراق و قرار هم نبود تا ابد اینجا بمانند؛ بنابراین وقتی توانمندی ارتش و پیشمرگه به اثبات رسید، تصمیم به خروج گرفتند.
در روزهای اخیر و همزمان با خروج نیروهای ائتلاف، مقامات ارشد آمریکا و بریتانیا نیز تأکید کرده بودند که ارتش و پیشمرگه توانایی حفاظت از عراق و اقلیم کوردستان در برابر تهدیدات داعش را دارند.
گذر از پیمان چندجانبه به توافقات دوجانبه
امروز در مراسم رسمی خروج نیروهای ائتلاف، فرماندهی کل نیروهای مسلح عراق و فرماندهی ائتلاف تأکید کردند که همکاری و هماهنگی آنان برای آموزش و مقابله با تروریسم پایان نیافته است.
لیام هولن، فرمانده نیروهای ائتلاف، طی سخنانی تأکید کرد که روابط نظامی واشنگتن و بغداد از قالب ائتلاف چندجانبه به توافقنامه دوجانبه امنیتی و استراتژیک منتقل میشود و ایالات متحده به پشتیبانی از نیروهای قانونی عراق برای تضمین آیندهای باثبات و امن ادامه خواهد داد.
همزمان عبدالأمیر الشمری، رئیس دفتر فرماندهی کل نیروهای مسلح عراق، ضمن قدردانی از تمامی کشورهای دوستی که در دوران سخت در کنار عراق ایستادند گفت: امروز به عنوان دوست با شما خداحافظی میکنیم؛ اگرچه مأموریت نظامی ائتلاف به صورت رسمی پایان یافته، اما شراکت، دوستی و هماهنگی ما در زمینه آموزش و پاسخ به تهدیدات تروریستی پایان نمیپذیرد.
دبیر سابق وزارت پیشمرگه نیز با اشاره به سخنان این دو مقام آمریکایی و عراقی توضیح داد: توافق این کشورها پیشتر در چارچوب ائتلاف ضد داعش بود، اما اکنون هر یک از آنها به صورت جداگانه با بغداد توافق دارند و مستشاران نظامی و امنیتی آنها در کنسولگریها و سفارتخانهها باقی خواهند ماند.
چهار شرط برای موفقیت زیدی
خروج نیروهای ائتلاف از عراق بحثها درباره احتمال تجدید حیات داعش را در محافل سیاسی و عمومی داغ کرده است. کارشناسان تأکید دارند، اگرچه داعش زمینی در اختیار ندارد، اما هنوز به عنوان یک سازمان تروریستی از طریق هستههای خاموش و شبکه اجتماعی به نشر افکار افراطی میپردازد.
جبار یاور، خروج ائتلاف را رویدادی مهم اما مرحله پس از خروج را «بسیار حیاتیتر» دانست. به باور وی، برای جلوگیری از ورود عراق به یک «بحران جدید»، علی زیدی نخستوزیر عراق باید چهار نکته کلیدی را مد نظر قرار داده و حلوفصل کند.
وی گفت: نخستوزیر باید در تصمیم خود برای انحصار کامل سلاح در دست دولت قاطع باشد تا سلاحهای خارج از کنترل به تهدیدی برای داخل، اقلیم کوردستان و کشورهای همسایه تبدیل نشوند. همچنین ثبات سیاسی و جلوگیری از بروز اختلاف میان جریانها را تثبیت کند؛ چرا که عامل اصلی سقوط یکسوم عراق توسط داعش در سال ۲۰۱۴، تنشهای میان سنی و شیعه بود.
جبار یاور، اظهار داشت کە دو نکتە نیزدر مورد روابط با اقلیم کوردستان میباشد و تاکید کرد: آقای زیدی باید پروندههای حلنشده با کوردستان را نظیر بودجه، نفت، وضعیت نیروهای پیشمرگه و مناطق مورد مناقشه را تسویە کند. با نیروهای پیشمرگه و امنیت اقلیم هماهنگ و نگاه برابر داشتە باشد؛ زیرا این نیروها تا به امروز صرفاً حقوق دریافت کرده و هیچ بودجهای برای تسلیحات و تجهیزات نداشتهاند.