بازگشت بغداد به مرکز دیپلماسی جهان اسلام؛ دستاوردها و چالش‌ها

با مشارکت ۵۵ کشور و ۲۲ وزیر امور خارجه، کار پنجاه و دومین اجلاسیهٔ شورای وزرای امور خارجهٔ سازمان همکاری اسلامی در بغداد به کار خود پایان داد. در جریان این نشست، ریاست این دوره از ترکیه به عراق واگذار شد و اجلاسیه با صدور «بیانیه بغداد» و تأکید بر مسئله فلسطین و آتش‌بس در غزه به کار خود پایان داد.

روز یکشنبه، ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶، وزارت امور خارجه عراق در بیانیه‌ای اعلام کرد که پس از ۴۵ سال از آخرین میزبانی در سال ۱۹۸۱، پایتخت عراق با موفقیت میزبانی پنجاه و دومین دورهٔ شورای وزرای خارجه سازمان همکاری اسلامی را در روزهای ۱۷ و ۱۸ اکتبر بر عهده داشت. این نشست تحت شعار «گفت‌وگو و همبستگی؛ دو رکن اصلی برای تثبیت صلح و توسعه پایدار» برگزار شد.

این اجلاسیه با حضور ۵۵ کشور عضو و ناظر، ۲۲ وزیر امور خارجه، نمایندگان ۳۰ سازمان بین‌المللی، شش فرستادهٔ ویژه و «آمنه محمد»، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد به عنوان میهمان ویژه، و در مجموع با ۶۰۱ شرکت‌کننده برگزار گردید. همچنین در جریان فعالیت‌های این دوره و با حضور «علی زیدی»، نخست‌وزیر عراق، ریاست شورای وزرای این سازمان از جمهوری ترکیه به عراق منتقل شد تا نقش بغداد در یکپارچه‌سازی مواضع و توسعهٔ همکاری‌های مشترک اسلامی تقویت شود.

مسئله فلسطین و موضوع قدس محور اصلی نشست‌ها بود؛ کشورهای شرکت‌کننده بر تثبیت آتش‌بس در نوار غزه، ارسال فوری کمک‌های بشردوستانه، آغاز روند بازسازی، مخالفت با کوچ اجباری و ساخت شهرک‌های جدید توسط اسرائیل تأکید کردند. آنان همچنین حمایت کامل خود را از حقوق ملت فلسطین و آژانس امدادرسانی سازمان ملل (آنروا) مجدداً اعلام نمودند.

در دیگر محورهای این نشست، بحران‌های منطقه‌ای، مقابله با تروریسم و افراط‌گرایی، و مبارزه با پدیده اسلام‌هراسی از طریق تحکیم زبان گفت‌وگو و راهکارهای مسالمت‌آمیز مورد بررسی قرار گرفت. در بعد اقتصادی نیز شرکت‌کنندگان بر توسعهٔ همکاری‌های مشترک در زمینه‌های تجارت، سرمایه‌گذاری، انرژی، حمل‌ونقل و تأمین امنیت آب و غذا میان کشورهای اسلامی تأکید کردند.

این اجلاس با تصویب مجموعه‌ای از قطعنامه‌ها و صدور رسمی «بیانیه بغداد» به کار خود پایان داد که در آن بر اهمیت انسجام و همکاری کشورهای عضو برای مقابله با چالش‌های مشترک تأکید شد. هم‌زمان، عراق به عنوان رئیس جدید این دوره، تعهد خود را برای پیگیری و اجرای دستاوردها و مصوبات نشست با هماهنگی دبیرخانه کل سازمان اعلام نمود.