عراق گذرگاه مرزی «شَیب» با ایران را تا اطلاع ثانوی بست

 اربیل (کوردستان۲۴)- یک منبع آگاه در شورای استانی میسان امروز چهارشنبه 21 اکتبر به کوردستان۲۴ اعلام کرد که گذرگاه مرزی شَیب در شرق استان میسان و در مرز با ایران، به دستور دولت فدرال عراق تا اطلاع ثانوی بسته شده است.

به گفته این منبع، دستور بستن گذرگاه از ساعت ۶ صبح امروز چهارشنبه اجرایی شده و تا زمان صدور اطلاعیه‌ای جدید ادامه خواهد داشت. علت اعلام‌شده برای این اقدام، «دلایل اداری» عنوان شده است؛ بااین‌حال، جزئیات بیشتری درباره ماهیت این دلایل یا مدت احتمالی تعطیلی گذرگاه منتشر نشده است.

پیشینه تصمیم بغداد برای بستن گذرگاه‌های مرزی

علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، در ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶ دستور بستن چند گذرگاه مرزی با ایران، از جمله شَیب، شلمچه و مَندلی را صادر کرده بود.

این تصمیم پس از طرح ادعاهایی درباره دست داشتن تهران در حملات پهپادی به خط لوله نفت شرق به غرب عربستان سعودی اتخاذ شد؛ حملاتی که بنا بر گزارش مذکور، از خاک عراق انجام شده بودند. عربستان سعودی این حملات را محکوم کرد و به درخواست نخست‌وزیر عراق از پاسخ نظامی خودداری کرد.

این منبع همچنین قاچاق مواد اولیه ساخت پهپاد، تجهیزات و قطعات تسلیحاتی از ایران به عراق را از دلایل اصلی تصمیم پیشین بغداد برای بستن این گذرگاه‌ها عنوان کرد. به گفته وی، این اقلام در اختیار «گروه‌های مقاومت» همسو با ایران قرار می‌گرفتند و برای انجام حملات علیه عربستان سعودی مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

دستور قبلی برای تعطیلی گذرگاه‌های شَیب، شلمچه و مَندلی از سوی نخست‌وزیر و مستقیماً از دفتر او به مقامات مربوط ابلاغ شده بود.

بررسی احتمال قصور نهادهای امنیتی

در پی این تحولات، کمیته‌هایی برای بررسی جزئیات اقلام قاچاق‌ شده، ارزیابی احتمال قصور نیروهای امنیتی و نهادهای رسمی و شناسایی افراد دخیل در این پرونده تشکیل شده‌اند. هدف از این بررسی‌ها، روشن شدن ابعاد ماجرا و پاسخگو کردن افراد مسئول عنوان شده است.

اجرای دوباره دستور تعطیلی گذرگاه شَیب در امروز چهارشنبه می‌تواند نشان‌دهنده ازسرگیری جزئی یا موقت فعالیت این گذرگاه در فاصله میان تصمیم ماه سپتامبر و اقدام اخیر باشد؛ بااین‌حال، اطلاعات منتشرشده درباره زمان و چگونگی فعالیت مجدد آن کافی نیست.

همچنین مشخص نیست که دستور اخیر تصمیمی تازه از سوی دولت فدرال است یا تأکیدی دوباره بر دستور پیشین. در ابلاغیه مورد اشاره، دلیل تعطیلی «اداری» اعلام شده و جزئیات بیشتری درباره ملاحظات احتمالی امنیتی ارائه نشده است.

تعطیلی گذرگاه در بحبوحه چالش‌های امنیتی و سیاسی عراق

بسته شدن گذرگاه شَیب در شرایطی صورت می‌گیرد که عراق با مجموعه‌ای از چالش‌های امنیتی، اقتصادی و سیاسی روبه‌روست. از جمله این مسائل، مهلت تعیین‌شده برای خلع سلاح گروه‌های مسلح تا ژوئن ۲۰۲۷، شروط واشینگتن درباره انتقال دلار، نگرانی‌های امنیتی در امتداد ۵۶۰ کیلومتر از مرز مناطق مورد مناقشه پس از خروج نیروهای ائتلاف و مذاکرات جاری میان ایالات متحده و ایران با میانجی‌گری قطر و پاکستان عنوان شده‌اند.

با وجود اعلام تعطیلی گذرگاه به دلایل اداری، هنوز اطلاعات رسمی و مستقلی درباره علت دقیق این تصمیم، مدت اجرای آن و تأثیر احتمالی آن بر تردد مسافران و مبادلات تجاری مرزی منتشر نشده است.

ب.ن