ادغام حدود ۵ هزار نیروی ی.ب.ش. در ساختار امنیتی عراق در شنگال

روز دوشنبه، ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ (۴ آبان ۱۴۰۵)، مراسمی برای آغاز روند ادغام حدود پنج هزار نیروی یگان‌های مقاومت شنگال (ی.ب.ش.) در ساختار امنیتی عراق در کوهستان شنگال برگزار شد. این گام در چارچوب برنامه‌ی دولت عراق برای انحصار تسلیحات در دست نهادهای دولتی و انتقال کامل مسئولیت امنیتی منطقه‌ی شنگال به مقامات فدرال برداشته می‌شود.

منابع آگاه در شنگال، که نخواستند نامشان فاش شود، به رسانه‌ها اعلام کردند که این روند در چند مرحله به اجرا درخواهد آمد. بر اساس مکانیسم ادغام، این نیروها پس از تبدیل شدن به بخشی از نهادهای امنیتی فدرال عراق، همچنان در شنگال برای حفاظت از منطقه باقی خواهند ماند. در این مراسم، شماری از مقامات امنیتی و نظامی عراق و همچنین مسئولان ی.ب.ش. حضور داشتند.

صباح نعمان، سخنگوی فرمانده کل نیروهای مسلح عراق، در بیانیه‌ای رسمی اظهار داشت که این مراسم با نظارت و پیگیری نخست‌وزیر و فرمانده کل نیروهای مسلح عراق برگزار شد. وی افزود که در این رویداد، ارتباط نظامی یگان‌های حفاظت شنگال (ی.پ.ش.) منحل شده و این نیروها به نهادهای رسمی عراق ملحق می‌شوند. نعمان تأکید کرد که مسئولیت امنیتی در کوهستان شنگال به‌طور کامل به مقامات فدرال منتقل خواهد شد.

در بیانیه‌ی سخنگوی فرمانده کل نیروهای مسلح عراق آمده است که این اقدامات در راستای برنامه‌ی دولت عراق برای انحصار تسلیحات در دست دولت و با هدف ایجاد مرحله‌ی جدیدی از مسئولیت‌پذیری امنیتی در شهرستان شنگال صورت می‌گیرد. دولت عراق از فداکاری‌های بزرگ فرزندان ایزدی در دفاع از عراق به‌طور کلی و شهرستان شنگال به‌ویژه در مقابله با نیروهای تروریستی قدردانی کرد. همچنین، بر پایبندی به قانون اساسی عراق که تشکیل گروه‌های مسلح خارج از چارچوب نیروهای مسلح را ممنوع می‌کند، تأکید شد. بیانیه همچنین خاطرنشان کرد که دولت فدرال مسئولیت کامل حفاظت از حقوق مشارکت‌کنندگان ایزدی در جنگ علیه تروریسم، جبران خسارت خانواده‌های قربانیان و آسیب‌دیدگان، و تلاش برای بازسازی شهرستان شنگال را بر عهده می‌گیرد.

هادی الیاس، سخنگوی یگان‌های مقاومت شنگال (ی.ب.ش.)، پیش‌تر اعلام کرده بود که مذاکرات آن‌ها با مقامات ارشد امنیتی و نظامی دولت عراق از ماه فوریه‌ی سال جاری میلادی (بهمن-اسفند ۱۴۰۴) برای دستیابی به توافقی جهت سازماندهی و ورود به سیستم دفاعی عراق آغاز شده است. وی طولانی شدن روند توافق را امری عادی دانست، زیرا این موضوع به آینده‌ی جامعه‌ی ایزدی، جغرافیا، حقوق زنان و نهادهای امنیتی مرتبط است. الیاس ابراز امیدواری کرد که این روند در آینده‌ی نزدیک به نفع ثبات و حاکمیت عراق و جامعه‌ی ایزدی به موفقیت برسد.

یگان‌های مقاومت شنگال (ی.ب.ش.)، یک نیروی مسلح ایزدی است که با ایدئولوژی نزدیک به پارت کارگران کوردستان (پ.ک.ک.)، پس از حملات سازمان داعش و نسل‌کشی ایزدی‌ها در سال ۲۰۱۴ میلادی (۱۳۹۳ شمسی) در منطقه‌ی شنگال تشکیل شد.

در اکتبر ۲۰۲۰ (مهر-آبان ۱۳۹۹)، اربیل و بغداد توافق‌نامه‌ی عادی‌سازی وضعیت شنگال را امضا کردند که در آن بر لزوم خروج تمامی نیروهای مسلح خارج از سیستم دولتی و گروه‌های نزدیک به پ.ک.ک. از منطقه تأکید شده بود. در گذشته نیز عراق تصمیم به ممنوعیت پ.ک.ک. گرفت که این امر ی.ب.ش. را بر آن داشت تا تلاش‌های خود را برای تبدیل شدن به یک نیروی رسمی و قانونی در چارچوب نهادهای امنیتی و دفاعی دولت عراق از طریق گفتگو افزایش دهد تا از تهدیدات مصون بماند.

این تحولات در حالی صورت می‌گیرد که در مارس سال گذشته (اسفند ۱۴۰۳)، چندین بار در مرکز شنگال و اطراف آن درگیری‌هایی میان نیروهای ی.ب.ش. و نیروهای امنیتی عراق رخ داد. در نتیجه‌ی این درگیری‌ها، ده نفر از اعضای نیروهای عراقی، شامل پنج پلیس فدرال و پنج سرباز، به همراه سه نیروی ی.ب.ش. مجروح شدند. همچنین، پنج نفر از نیروهای ی.ب.ش. برای چندین ساعت توسط نیروهای عراقی به اسارت گرفته شدند.