چرخش ترامپ در قبال آتش‌بس با ایران؛ واشنگتن و تهران در آستانه دور جدیدی از تنش‌ها
رئیس‌جمهور آمریکا توافق موقت ماه ژوئن با ایران را "اتلاف وقت" خواند؛ تهران در واکنش به تهدیدات، از طرح‌های دفاعی و منطقه‌ای خود خبر می‌دهد
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در اظهاراتی جدید، توافق آتش‌بس کوتاه‌مدت ماه ژوئن ۲۰۲۶ (خرداد ۱۴۰۵) با ایران را "اتلاف وقت" توصیف کرد. این در حالی است که وی پیشتر این توافق را "روزی بزرگ برای صلح جهانی" خوانده بود. این چرخش موضع در بحبوحه‌ی گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال حملات جدید آمریکا به مواضع ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای روز ۳ نوامبر (۱۲ آبان) و هشدارهای متقابل تهران درباره پاسخ "غیرمنتظره" مطرح می‌شود.
همزمان، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، روز ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۵ آبان ۱۴۰۵) اعلام کرد که "وضعیت جدیدی" در منطقه در حال شکل‌گیری است که حاصل مقاومت مردم و نیروهای مسلح ایران است و امنیت منطقه باید توسط کشورهای آن و بدون مداخله‌ی خارجی تامین شود.
تغییر موضع ترامپ و جزئیات توافق
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در سخنرانی اخیر خود در ایالت میسیسیپی، توافق آتش‌بس موقتی که دولتش در ماه ژوئن ۲۰۲۶ (خرداد ۱۴۰۵) با ایران به دست آورده بود را "اتلاف وقت" دانست. وی اشاره کرد که در آن زمان این توافق را ستایش کرده بود، اما اکنون علاقه‌ای به امضای یک آتش‌بس کوتاه‌مدت با ایران ندارد. این اظهارات نشان‌دهنده‌ی تغییر چشمگیر در موضع ترامپ است؛ چرا که او در زمان اعلام این توافق، آن را "روزی بزرگ برای صلح جهانی" و آغازگر "عصر طلایی جدیدی در خاورمیانه" توصیف کرده بود.
این آتش‌بس که با میانجی‌گری پاکستان حاصل شده بود، روز ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۷ خرداد ۱۴۰۵) در قالب یادداشت تفاهمی موسوم به "یادداشت تفاهم اسلام‌آباد" بین دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، به امضا رسید. هدف از این توافق، پایان دادن به درگیری‌ها، بازگشایی تنگه هرمز و تعیین یک دوره ۶۰ روزه برای مذاکره بر سر مسائل هسته‌ای ایران بود. با این حال، آتش‌بس ژوئن ۲۰۲۶ (خرداد ۱۴۰۵) تنها چند هفته دوام آورد و روز ۸ ژوئیه (۱۷ تیر) پس از حملات ایران به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز، عملاً فروپاشید و نتوانست هیچ‌یک از اهداف خود را محقق سازد.
تشدید تهدیدات نظامی و پاسخ‌های احتمالی ایران
اکنون، با نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای روز ۳ نوامبر (۱۲ آبان) در آمریکا، برخی مقامات آمریکایی و منابع آگاه پیش‌بینی می‌کنند که دور جدیدی از حملات به مواضع ایران ممکن است پس از این انتخابات آغاز شود. این گمانه‌زنی‌ها با اظهارات اخیر دونالد ترامپ که در حال بررسی گزینه‌های نظامی برای "پایان دادن به آن" است، تقویت شده است. مقامات دفاعی آمریکا معتقدند که عملیات نظامی گسترده علیه ایران می‌تواند ظرف ۹۶ ساعت پس از دستور رئیس‌جمهور آغاز شود.
در واکنش به تهدیدات فزاینده‌ی آمریکا و اسرائیل، تهران هشدار داده است که هرگونه حمله جدید با پاسخی "غیرمنتظره" مواجه خواهد شد. مقامات امنیتی ایران، از جمله محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، و یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران، اعلام کرده‌اند که در صورت از سرگیری خصومت‌ها، دامنه‌ی اهداف ایران گسترش خواهد یافت. این اهداف می‌تواند شامل پایگاه‌ها و منافع جدید آمریکا در منطقه و حتی کابل‌های اینترنت زیردریایی در خلیج فارس باشد. به گزارش خبرگزاری رویترز در روز ۲۳ اکتبر (۱ آبان)، ایران طرح‌هایی برای حمله به کابل‌های ارتباطی زیردریایی در خلیج فارس تهیه کرده و قصد دارد از تعمیر آن‌ها جلوگیری کند تا اختلالات ارتباطی طولانی‌مدت ایجاد شود. این تهدیدات در حالی مطرح می‌شود که پیش از این نیز در روز ۲۲ اکتبر (۳۰ مهر)، محسن رضایی هشدار داده بود که زیرساخت‌های دیجیتال مرتبط با آمریکا در سراسر خلیج فارس، از جمله مراکز داده و تاسیسات هوش مصنوعی، می‌توانند هدف قرار گیرند.
تاکید ایران بر امنیت منطقه‌ای و خروج اسرائیل
در همین حال، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، روز ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ (۵ آبان ۱۴۰۵)، با اشاره به دیدارهای اخیر خود با مقامات ارشد ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی، اظهار داشت که "وضعیت جدیدی در منطقه پدید آمده است" که نتیجه‌ی مقاومت مردم و نیروهای مسلح ایران است. او تاکید کرد که امنیت غرب آسیا باید داخلی و توسط کشورهای منطقه تامین شود و از هرگونه مداخله‌ی خارجی جلوگیری به عمل آید. رضایی افزود که مقامات این سه کشور نیز معتقدند که همکاری چهارجانبه بین ایران، ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی می‌تواند بسیاری از مشکلات منطقه را حل کند. این اظهارات پس از نشست‌های اخیر در تهران در روز ۲۶ اکتبر (۴ آبان) مطرح شد که در آن وزرای دفاع عربستان سعودی و پاکستان و رئیس اطلاعات ترکیه با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، و محسن رضایی دیدار و درباره‌ی مسائل امنیتی منطقه‌ای گفتگو کردند.
محسن رضایی در ادامه سخنان خود، به موضع کشورهای منطقه در قبال اقدامات اسرائیل نیز اشاره کرد و تصریح نمود که در گفتگوها بر ضرورت عقب‌نشینی اسرائیل از مناطق اشغال‌شده در جنوب لبنان، جنوب سوریه، نوار غزه و کرانه‌ی باختری تاکید شده است. او این مواضع را نشانه‌ای از درک مشترک منطقه‌ای برای حل و فصل بحران‌ها دانست و بار دیگر بر این باور تاکید کرد که "مقاومت مردم ایران روز به روز دستاوردهای بیشتری را آشکار می‌سازد." این اظهارات در حالی بیان می‌شود که تنش‌ها در منطقه همچنان بالا است و گزارش‌ها حاکی از آن است که نیروهای آمریکایی در خاورمیانه آماده‌ی انجام عملیات گسترده علیه ایران هستند، در حالی که تهران نیز بر آمادگی خود برای پاسخگویی به هرگونه اقدام نظامی تاکید دارد.