تشدید بیسابقه تنشها؛ ایران نهادهای نظامی بریتانیا را تروریستی خواند
واشنگتن از حملات قریبالوقوع به اهداف اتمی ایران میگوید
در پی تشدید بیسابقه تنشها میان تهران و لندن، وزارت امور خارجه ایران امروز، ۱ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۰ آبان ۱۴۰۵)، با صدور بیانیهای رسمی، سازمان اطلاعات خارجی بریتانیا (MI۶) را یک «گروه متخاصم» و نیروهای دریایی و هوایی سلطنتی این کشور را «سازمانهای تروریستی» معرفی کرد. این اقدام تلافیجویانه در پاسخ به آنچه تهران «اقدامات خصمانه» لندن در یک سال گذشته و قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست تحریمهای بریتانیا خوانده است، صورت گرفت و به موجب آن، بریتانیا مسئول هرگونه پیامد ناشی از این تصمیمات شناخته شد. این تحولات در حالی رخ میدهد که رئیسجمهور آمریکا نیز امروز از آمادگی واشنگتن برای نابودی اهداف باقیمانده اتمی ایران در «۱۰ دقیقه» سخن گفت.
وزارت امور خارجه ایران در بیانیه خود که امروز، ۱ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۰ آبان ۱۴۰۵) منتشر شد، اعلام کرد این تصمیم بر اساس مصوبه شورای عالی امنیت ملی و در راستای مقابله به مثل با سیاستهای بریتانیا اتخاذ شده است. طبق این بیانیه، نهادهای اطلاعاتی و نظامی بریتانیا به دلیل «مواضع و اقدامات خصمانه» لندن علیه تهران در سال گذشته، از جمله «فراهم آوردن تسهیلات، پایگاههای نظامی و لجستیکی» برای آنچه ایران «دشمنان» خود میخواند، هدف این اقدامات تلافیجویانه قرار گرفتهاند. این تصمیم در پی آن اتخاذ شد که بریتانیا نیز پیشتر در سال جاری میلادی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در چارچوب قوانین «تهدیدات دولتی» خود، تحریم و تهدید به قرار دادن در فهرست سازمانهای تروریستی کرده بود. تهران تأکید کرده است که این اقدامات کاملاً مطابق با موازین بینالمللی و حق مقابله به مثل صورت گرفته و مسئولیت هرگونه تشدید تنش بر عهده لندن خواهد بود.
تهدیدات ترامپ علیه تأسیسات اتمی ایران
همزمان با اقدام ایران علیه بریتانیا، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، امروز، ۱ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۰ آبان ۱۴۰۵)، در اظهاراتی تند تأکید کرد که ایالات متحده بخش عمدهای از توان نظامی ایران را از بین برده است. او افزود که تنها «یک یا دو هدف دیگر» باقی ماندهاند که باید مورد رسیدگی قرار گیرند، از جمله یک سایت مشکوک اتمی که از آن به عنوان «کوه فاس» در اصفهان یاد کرد. ترامپ مدعی شد که این اهداف را میتوان در «۱۰ دقیقه» نابود کرد. وی با اشاره به مذاکرات جاری برای پایان دادن به جنگی که در اواخر فوریه ۲۰۲۶ (اوایل اسفند ۱۴۰۴) با حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد، اظهار داشت که این مذاکرات به خوبی پیش میرود، اما طرف مقابل (ایران) قابل اعتماد نیست. دولت ایران وجود هرگونه فعالیت اتمی در «کوه فاس» اصفهان را که در حدود ۲۰۰ کیلومتری جنوب تهران واقع شده، رد میکند.
هشدار مجتبی خامنهای و آمادهسازی نظامی واشنگتن
در واکنش به این تهدیدات، مجتبی خامنهای، از چهرههای نزدیک به رهبر جمهوری اسلامی، روز گذشته، ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۹ آبان ۱۴۰۵)، در پیامی که در حساب رسمی تلگرام خود منتشر کرد، به آمریکا و اسرائیل درباره هرگونه حمله جدید هشدار داد. وی به نیروهای مسلح ایران دستور داد که بدون هیچ محدودیت جغرافیایی، فوراً به هر تهدید دشمن پاسخ دهند. مجتبی خامنهای تأکید کرد که ایران زمان و نحوه پایان دادن به هرگونه حمله نظامی یا تروریستی جدید دشمنان را تعیین خواهد کرد و دستور به روزرسانی فهرست اهداف نظامی را صادر کرد تا «تمام سرمایههای مادی و معنوی آمریکا و اسرائیل» در محدوده آتش نیروهای مسلح ایران قرار گیرند. این هشدارها در حالی صادر میشود که واشنگتن خود را برای از سرگیری عملیات نظامی علیه ایران آماده میکند. بر اساس گزارشهای والاستریت ژورنال، ترامپ روز شنبه، ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۹ آبان ۱۴۰۵)، با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تلفنی گفتوگو کرده بود. این تماس چند روز پس از نشست ترامپ در کاخ سفید با فرماندهان ارشد ارتش برای بررسی گزینههای از سرگیری عملیات نظامی گسترده در منطقه صورت گرفت.
تحلیلهای کارشناسی از اهداف احتمالی و واکنشهای متقابل
عودید ایلام، معاون پیشین رئیس موساد در عملیات جهانی، در گفتوگو با نیویورک پست، اظهار داشت که اسرائیل ممکن است برای از بین بردن رهبری نظامی ایران به یک حمله غافلگیرکننده متوسل شود، مشابه عملیات سال ۲۰۲۴ علیه سیستمهای ارتباطی حزبالله. ایلام چهار مقام ارشد نظامی و امنیتی ایران، شامل احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران، حسین طائب، فرمانده نیروهای بسیج، علی عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران، و محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی را به عنوان مراکز اصلی قدرت تصمیمگیری معرفی کرد. او رئیسجمهور ایران، مسعود پزشکیان، وزیر امور خارجه، عباس عراقچی، و رئیس مجلس، محمدباقر قالیباف را فاقد قدرت تصمیمگیری عملی دانست. ایلام همچنین به وجود اختلافات داخلی در نظام ایران به دلیل تحریمهای اقتصادی و محاصره نظامی آمریکا اشاره کرد. از سوی دیگر، ژنرال بازنشسته آمریکایی، جک کین، پیشنهاد کرد که حملات آمریکا و اسرائیل باید رهبری ایران، تأسیسات اتمی، زیرساختهای انرژی و مراکز موشکی بالستیک و پهپادی ایران را هدف قرار دهند.
استقرار ناوهای هواپیمابر و نگرانیهای منطقهای
در پی تشدید تنشها، سومین ناو هواپیمابر آمریکایی، یواساس تئودور روزولت از کلاس نیمیتز، به سمت منطقه خاورمیانه در حرکت است تا به ناوهای هواپیمابر جورج واشنگتن و جورج دبلیو بوش بپیوندد. این استقرار گسترده نظامی آمریکا همزمان با انتخابات میاندورهای این کشور، به افزایش قیمت سوخت دامن زده و بر شور و اشتیاق حزب جمهوریخواه تأثیر منفی گذاشته است. نظرسنجیها نشان میدهند که افزایش قیمت بنزین و گازوئیل، که به جنگ آمریکا در منطقه مرتبط است، به یک بار سیاسی برای کاخ سفید تبدیل شده است. در همین راستا، کریس مورفی، سناتور دموکرات، هشدار داد که برنامههای نظامی آمریکا برای از سرگیری عملیات ممکن است به تشدید ویرانگر درگیریها منجر شود و به احتمال هدف قرار گرفتن زیرساختهای غیرنظامی اشاره کرد. در مقابل، شورای همکاری خلیج فارس، تعهد خود را به راهحلهای دیپلماتیک برای مقابله با تنشهای مربوط به ایران تأیید کرد و بر تلاشهای خود برای تقویت قابلیتهای دفاعی و امنیتی مشترک کشورهای عضو تأکید نمود. جاسم البدیوی، دبیرکل این شورا، اعلام کرد که کشورهای عضو هرگز بخشی از جنگ علیه ایران نبودهاند و کانالهای ارتباطی با تهران فعال باقی ماندهاند.