افزایش تنش‌ها در خلیج فارس و ادامه تلاش‌های دیپلماتیک
در پی وقوع انفجارهای پیاپی در جزیره قشم و حملات هوایی ارتش آمریکا، تلاش‌های میانجی‌گرانه قطر برای کاهش تنش میان تهران و واشنگتن با محوریت طرح هفت‌ماده‌ای ایران وارد مرحله تازه‌ای شد.
روز سه‌شنبه، ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵)، گزارش‌هایی مبنی بر شنیده شدن صدای پنج انفجار پیاپی در جزیره قشم منتشر شد. در حالی که برخی منابع محلی از مشاهده پرواز هواپیماها در آسمان این منطقه خبر دادند، مقامات آمریکایی به رسانه‌هایی نظیر "فاکس نیوز" و "آکسیوس" تأیید کردند که ارتش آمریکا در واکنش به هدف قرار گرفتن یک هواپیمای نظامی این کشور توسط نیروهای وابسته به سپاه پاسداران، حملات هوایی محدودی را علیه اهدافی در قشم انجام داده است.
مقامات آمریکایی تأکید کردند که این اقدامات ماهیت دفاعی داشته و با هدف جلوگیری از تهدید تجهیزات نظامی این کشور صورت گرفته است. در مقابل، سپاه پاسداران ادعا کرد که دو پهپاد جاسوسی آمریکایی از نوع MQM-۱۷۰ را در جنوب قشم و یک پهپاد دیگر از نوع MQ-۹ را در شرق تنگه هرمز سرنگون کرده است.
همزمان با تشدید تنش‌ها، هیئت میانجی‌گر قطری روز سه‌شنبه، ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵)، برای رایزنی درباره آخرین تحولات مذاکرات با واشنگتن به تهران بازگشت. این تحرکات دیپلماتیک بر پایه طرح هفت‌ماده‌ای ایران متمرکز است که شامل پایان جنگ، لغو محاصره دریایی بنادر ایران، گشایش تنگه هرمز و اجرای تدابیر مرتبط در بازه زمانی دو روزه می‌شود.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اعلام کرد که کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه، در مذاکرات دوحه برای تسهیل تبادل پیام با واشنگتن حضور داشته است. با این حال، شکاف میان اولویت‌های طرفین همچنان پابرجاست؛ واشنگتن بر پرونده هسته‌ای تمرکز دارد، در حالی که تهران رفع تحریم‌های نفتی و گشایش بنادر را پیش‌شرط اصلی هرگونه توافق می‌داند.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز سه‌شنبه، ۳ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ آبان ۱۴۰۵)، در گفت‌وگو با "فاکس نیوز" ضمن اتخاذ مواضعی تند علیه ایران، مدعی شد که واشنگتن کنترل تنگه هرمز را در دست گرفته است. وی با اشاره به وضعیت اقتصادی ایران، از آمادگی برای توافق سخن گفت، اما تأکید کرد که عجله‌ای برای تصمیم‌گیری ندارد.
در مقابل، جی. دی. ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، با ابراز خوش‌بینی نسبت به مذاکرات، اعلام کرد که هیچ مهلت نهایی برای تهران تعیین نشده و هدف اصلی واشنگتن جلوگیری از بازسازی برنامه هسته‌ای ایران است.
مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، با اشاره به اختیارات ویژه‌ای که از سوی مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، برای پیشبرد دیپلماسی دریافت کرده، ابراز خوش‌بینی کرد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز هشدار داد که در صورت عدم پذیرش شروط ایران، واشنگتن با "پاسخی بسیار دردناک‌تر" مواجه خواهد شد.
در همین راستا، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، روز دوشنبه، ۲ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۱ آبان ۱۴۰۵)، در تماس تلفنی با محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، آمادگی مسکو را برای مشارکت در توافق هسته‌ای از طریق پذیرش اورانیوم غنی‌شده ایران اعلام کرد. همچنین، مقامات چینی نیز در دیدار با هیئت ایرانی، خواستار از سرگیری فوری مذاکرات مستقیم میان تهران و واشنگتن شدند.
بر اساس گزارش "وال استریت ژورنال"، حملات هوایی اخیر بخشی از یک راهبرد نظامی محدود برای کاهش توانایی ایران در تهدید تردد تجاری در تنگه هرمز است. وب‌سایت "آکسیوس" نیز فاش کرد که دولت ترامپ میان سه گزینه «از سرگیری عملیات نظامی»، «دستیابی به توافق» و «ادامه فشار اقتصادی» در حال بررسی است. در این میان، شکاف میان مشاوران ترامپ مشهود است؛ به‌طوری که برخی بر توافق، برخی بر عملیات نظامی و برخی دیگر بر تشدید فشارهای اقتصادی برای ایجاد ناآرامی داخلی در ایران تأکید دارند.