قطر: آمریکا و ایران هنوز به توافق نهایی نرسیده‌اند

محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه قطر، روز جمعه ۶ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۵ آبان ۱۴۰۵) در سخنانی تأکید کرد که دو طرف (آمریکا و ایران) به جای تلاش برای دستیابی به یک «توافق ایده‌آل»، باید به یک «توافق عملی و مناسب» رضایت دهند.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که سایه انتظار و بلاتکلیفی بر احتمال درگیری نظامی میان آمریکا و ایران سنگینی می‌کند؛ به‌ویژه پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تأکید کرد که در آینده‌ای نزدیک درباره حملات جدید تصمیم‌گیری خواهد کرد.

این بیانیه هم‌زمان با تکمیل آمادگی‌های فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) برای ازسرگیری عملیات‌های نظامی صادر شده است؛ در حالی که قطر تلاش‌های دیپلماتیک خود را برای دست‌یابی به یک فهم مشترک میان واشنگتن و تهران متمرکز کرده است.

در حال حاضر، ترامپ گزینه‌های مختلفی را بررسی می‌کند؛ از جمله: انجام حملات نظامی جدید، تداوم فشارهای اقتصادی بر ایران، یا دست‌یابی به یک توافق بر پایه سازش.

در مسیر دیپلماسی، میانجی‌گری قطر در تلاش است تا پیش‌نویس توافقی را بر پایه اعتمادسازی پیش ببرد. این پیش‌نویس شامل گام‌های متقابل است؛ از جمله رفع محاصره دریایی آمریکا و آزادسازی بخشی از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران.

در مقابل، تهران از بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواسته است از سایت‌های هسته‌ای آسیب‌دیده از بمباران بازدید کنند. همچنین ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، به‌عنوان گامی جهت بازگشت به مذاکرات پیرامون برنامه هسته‌ای و ذخایر اورانیوم غنی‌شده با غلظت بالا، اعلام آمادگی کرده است.

با این حال، ایران همچنان بر هفت شرط اعلام‌شده خود خطاب به واشنگتن تأکید دارد و تصریح کرده است تا زمان برآورده نشدن این شروط، تنگه هرمز را بازگشایی نخواهد کرد و وارد هیچ‌گونه مذاکره‌ای نخواهد شد.

این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که اسرائیل برای ازسرگیری حملات فشار می‌آورد و در عین حال، آمریکا دیدگاه‌های متفاوتی درباره پیامدهای گسترش بحران، به‌ویژه تأثیر آن بر بازارهای جهانی انرژی دارد.