از نهال تا محصول؛ موفقیت کشت پسته در دهوک
اربیل (کوردستان۲۴) - کامیران محمد، مهندس کشاورزی در دهوک، با اجرای طرحی ابتکاری در زمینه کشت پسته، توانسته است بخشی از زمین کشاورزی خود در دشت سلِوانه را به باغی با حدود ۳۵۰ درخت پسته بارده تبدیل کند؛ تجربه‌ای موفق که با هدف تنوع‌بخشی به تولیدات کشاورزی و معرفی محصولات جدید به اقلیم کوردستان آغاز شده است.
آغاز پروژه با نهال‌های وارداتی از ترکیه
این طرح در سال ۲۰۱۰ با کاشت نهال‌های معمولی پسته آغاز شد، اما یک سال بعد، کامیران محمد با واردات نهال‌های تخصصی از ترکیه، به‌ویژه از شهرهای سیرت و غازی‌عینتاب، دامنه فعالیت خود را گسترش داد.
وی در گفت‌وگو با کوردستان۲۴ اظهار داشت که گونه پسته سیرت سازگاری بسیار خوبی با شرایط خاک و آب‌وهوای دشت سلِوانه نشان داده و نتایج به‌دست‌آمده فراتر از انتظارات اولیه بوده است.
به گفته این مهندس کشاورزی، اکنون حدود ۳۵۰ درخت پسته بارده در این باغ وجود دارد.
گرده‌افشانی؛ عامل مؤثر در افزایش کیفیت محصول
کامیران محمد با اشاره به حساسیت‌های کشت پسته تأکید کرد که این نوع درخت در سال‌های نخست رشد به مراقبت مستمر و نظارت دقیق نیاز دارد و دستیابی به محصول باکیفیت مستلزم رعایت اصول فنی در مراحل مختلف پرورش است.
وی یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر در جلوگیری از پدیده «مغز توخالی» را زمان‌بندی دقیق گرده‌افشانی دانست و گفت این فرایند باید با دقت در ماه‌های فوریه و مارس انجام شود.
به گفته وی، رعایت زمان مناسب گرده‌افشانی در افزایش میزان محصول و شکل‌گیری مغزهای پسته پُر و باکیفیت نقش مهمی دارد؛ عاملی که محصولات این باغ را از نظر کیفیت از برخی محصولات سنتی متمایز کرده است.
بازاریابی در دهوک و زاخو؛ از فروش اینترنتی تا بازارهای محلی
این تولیدکننده درباره روند فروش محصولات خود توضیح داد که در سال‌های نخست، به دلیل محدود بودن میزان تولید، از بسترهای اینترنتی برای عرضه مستقیم پسته استفاده می‌کرد.
با افزایش محصول، دامنه توزیع نیز گسترش یافت و بازارهای محلی دهوک و زاخو به مقاصد اصلی عرضه محصولات این باغ تبدیل شدند.
جداسازی دستی برای حفظ کیفیت محصول
کامیران محمد با تأکید بر اهمیت کنترل کیفیت در مرحله پس از برداشت گفت که پسته‌ها به‌صورت دستی و دانه‌به‌دانه دسته‌بندی می‌شوند تا ناخالصی‌ها و دانه‌های دارای پوسته آسیب‌دیده از محصول نهایی جدا شوند.
وی افزود که حتی وجود یک دانه معیوب می‌تواند بر کیفیت کلی محصول تأثیر منفی بگذارد؛ به همین دلیل، پس از پاکسازی و بررسی دقیق، تنها دانه‌های سالم و پُرمغز بسته‌بندی و به بازار عرضه می‌شوند.
هدف این روش، ارائه محصولی تولید داخل با کیفیتی رقابتی در برابر نمونه‌های وارداتی است.
گامی در مسیر تنوع‌بخشی به کشاورزی اقلیم کوردستان
تجربه کشت پسته در دشت سلِوانی دهوک نشان می‌دهد که با بهره‌گیری از دانش تخصصی کشاورزی، انتخاب گونه‌های سازگار با شرایط اقلیمی و مدیریت صحیح مراحل تولید، می‌توان زمینه کشت محصولات جدید با ظرفیت اقتصادی را در منطقه فراهم کرد.
این پروژه همچنین نمونه‌ای از تلاش‌های فردی برای توسعه تولیدات کشاورزی، ایجاد فرصت‌های اقتصادی محلی، تقویت امنیت غذایی و کاهش وابستگی بازار به محصولات وارداتی به شمار می‌رود.
ب.ن