کوردستان۲۴ جزئیات پیش‌نویس بودجه ۲۰۲۷ عراق و سهم اقلیم کوردستان را منتشر کرد

نشان دولت اقلیم کوردستان و نشان دولت عراق فدرال
نشان دولت اقلیم کوردستان و نشان دولت عراق فدرال

اربیل (کوردستان۲۴) - کوردستان۲۴ جزئیات پیش‌نویس قانون بودجه سال ۲۰۲۷ عراق را منتشر کرده است. بر اساس مفاد این پیش‌نویس، سهم اقلیم کوردستان از مجموع هزینه‌های واقعی بودجه، پس از کسر هزینه‌های حاکمیتی، ۱۲.۷ درصد تعیین شده است. همچنین سهم اقلیم از مجموع فرصت‌های استخدام قراردادی پیش‌بینی‌شده برای استان‌های عراق، حدود ۸۹۰۰ نفر خواهد بود.

بر اساس ماده ۱۰ پیش‌نویس قانون بودجه، سهم اقلیم کوردستان پس از کسر هزینه‌های حاکمیتی، معادل ۱۲.۷ درصد از مجموع هزینه‌های واقعی شامل هزینه‌های حاکمیتی، جاری و سرمایه‌ای تعیین شده است. این سهم بر اساس جدولی محاسبه می‌شود که در پیش‌نویس به آن اشاره شده است.


تسویه مطالبات مالی اقلیم کوردستان
در بخش مربوط به تسویه مطالبات مالی سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۶، مبلغ ۹.۳ تریلیون دینار در نظر گرفته شده که باید طی یک دوره هفت‌ساله تسویه شود. بر این اساس، سالانه حدود یک تریلیون و ۳۳۰ میلیارد دینار پرداخت خواهد شد؛ با این حال، در متن پیش‌نویس مشخص نشده است که کدام طرف بدهکار و مسئول پرداخت این مبلغ است.

 

تعهدات نفتی اقلیم؛ صادرات روزانه ۴۴۵ هزار بشکه
در مقابل سهم بودجه‌ای تعیین‌شده، اقلیم کوردستان به اجرای چندین تعهد ملزم شده است.

یکی از مهم‌ترین این تعهدات، بازاریابی و صادرات روزانه ۴۴۵ هزار بشکه نفت از طریق شرکت بازاریابی نفت عراق (سومو)، با هماهنگی وزارت نفت عراق و به مقصد بندر جیهان ترکیه است. این میزان باید بر اساس اطلاعات وزارت منابع طبیعی اقلیم کوردستان باشد که به تأیید دیوان نظارت مالی فدرال و وزارت نفت عراق رسیده است.

همچنین در صورتی که صادرات نفت از طریق بندر جیهان یا هر گذرگاه رسمی دیگری امکان‌پذیر نباشد، اقلیم کوردستان موظف است نفت تولیدی را به وزارت نفت عراق تحویل دهد تا برای تأمین نیاز بازار داخلی اختصاص یابد.


تحویل درآمدهای غیرنفتی و بازپرداخت ۳.۴ تریلیون دینار بدهی
بر اساس مفاد پیش‌نویس، اقلیم کوردستان موظف است درآمدهای غیرنفتی خود را مطابق قانون مدیریت مالی به خزانه عمومی عراق واریز کند.

همچنین بازپرداخت وام‌های دریافتی از بانک تجارت عراق (TBI) به ارزش ۳.۴ تریلیون دینار بر عهده اقلیم گذاشته شده است. این بدهی باید از سال ۲۰۲۷ و طی یک دوره هفت‌ساله، در قالب اقساط ماهانه از سهم بودجه‌ای اقلیم کسر شود. میزان این اقساط حدود ۴۱ میلیارد دینار در ماه خواهد بود.

از دیگر تعهدات اقلیم، تحویل گاز مازاد بر نیاز مصرف داخلی به دولت عراق است. در صورت انجام‌نشدن این تعهد، ارزش گاز تحویل‌داده‌نشده از سهم بودجه‌ای اقلیم کسر خواهد شد.

همچنین اقلیم کوردستان اجازه نخواهد داشت به‌صورت مستقل با شرکت‌های خارجی یا داخلی در حوزه‌های نفت و گاز قرارداد منعقد کند و عقد چنین قراردادهایی صرفاً باید از طریق وزارت نفت دولت فدرال عراق انجام شود.


سهم اقلیم از درآمدهای پترو‌دلار و پروژه‌های عمرانی
در بخش دیگری از پیش‌نویس بودجه، سهم اقلیم کوردستان از درآمدهای مربوط به طرح پترو‌دلار نیز مشخص شده است.

بر اساس این بند، پنج درصد از درآمدهای حاصل از نفت تولیدشده یا پالایش‌شده و همچنین گاز تولیدی در اقلیم کوردستان و سایر استان‌های عراق به این بخش اختصاص می‌یابد. برای این منظور، مبلغ یک تریلیون و ۵۰۰ میلیارد دینار در نظر گرفته شده است.

در حوزه بازسازی و توسعه عمرانی نیز مبلغ ۳.۵ تریلیون دینار برای پروژه‌های در حال اجرا اختصاص یافته است. توزیع این اعتبارات بر اساس جمعیت و شاخص خط فقر انجام خواهد شد و اقلیم کوردستان نیز مشمول آن است.


توقف استخدام‌های جدید و اختصاص ۸۹۰۰ فرصت قراردادی
یکی از بندهای مهم پیش‌نویس، توقف تمامی استخدام‌های جدید در اقلیم کوردستان در قالب پست‌های دائمی، قراردادی و شبه‌قراردادی است. همچنین تمامی پست‌های سازمانی خالی لغو خواهند شد.

در مقابل، قرار است ۷۰ هزار فرصت استخدام قراردادی در بخش غیرنظامی، متناسب با سهم جمعیتی، میان اقلیم کوردستان و استان‌های عراق توزیع شود.

بر این اساس، اگر این فرصت‌ها مطابق سهم ۱۲.۷ درصدی اقلیم کوردستان تقسیم شوند، تنها ۸۹۰۰ نفر در این منطقه به‌صورت قراردادی استخدام خواهند شد.


سهم یک میلیون دلاری اقلیم از وام ۷۰۰ میلیون دلاری ژاپن
در بخش مربوط به وام‌های خارجی، پیش‌نویس بودجه به وام آژانس همکاری‌های بین‌المللی ژاپن (JICA) اشاره می‌کند که اقلیم کوردستان نیز در سال ۲۰۲۷ از آن برای اجرای پروژه‌های آب‌رسانی و فاضلاب بهره‌مند خواهد شد.

با این حال، از وام جدید ۷۰۰ میلیون دلاری این آژانس برای بخش بهداشت، تنها یک میلیون دلار به اقلیم کوردستان اختصاص یافته است؛ در حالی که ۲۹ میلیون دلار دیگر برای وزارت بهداشت دولت فدرال عراق در نظر گرفته شده است.


بودجه ۱۲.۸۶ تریلیون دیناری اقلیم و ابهامات مربوط به انرژی
بر اساس جداول مالی پیش‌نویس، بودجه اقلیم کوردستان حدود ۱۲.۸۶ تریلیون دینار برآورد شده است که معادل ۵.۹ درصد از کل بودجه عمومی عراق است.

در بخش خرید انرژی نیز مبلغ ۲.۳۳ تریلیون دینار برای خرید انرژی از اقلیم کوردستان اختصاص یافته است. این در حالی است که اقلیم بابت واردات انرژی، ۹۷۰ میلیارد دینار بدهی دارد.

با وجود درج این دو رقم در پیش‌نویس بودجه، هیچ‌گونه تهاتر یا تسویه متقابلی میان مبلغ اختصاص‌یافته برای خرید انرژی و بدهی اقلیم در نظر گرفته نشده است.


تناقض در میزان صادرات نفت و ابهام در تعیین سهم اقلیم
یکی دیگر از نکات قابل توجه در پیش‌نویس بودجه، تفاوت میان مبنای محاسبه درآمدهای نفتی و میزان صادراتی است که از اقلیم کوردستان انتظار می‌رود.

در این پیش‌نویس، درآمدهای نفتی بر اساس صادرات روزانه ۴۰۰ هزار بشکه نفت محاسبه شده است؛ این در حالی است که ماده ۱۰، اقلیم کوردستان را به صادرات روزانه ۴۴۵ هزار بشکه نفت ملزم می‌کند.

همچنین جدولی که در ماده ۱۰ به‌عنوان مبنای تعیین سهم اقلیم کوردستان از بودجه به آن اشاره شده، در متن پیش‌نویس منتشرشده وجود ندارد. این موضوع پرسش‌هایی را درباره چگونگی حسابرسی و بررسی هزینه‌های حاکمیتی و نحوه محاسبه سهم واقعی اقلیم کوردستان از بودجه عمومی عراق مطرح کرده است.
مجموع مفاد پیش‌نویس بودجه سال ۲۰۲۷ عراق نشان می‌دهد که سهم بودجه‌ای اقلیم کوردستان با مجموعه‌ای از تعهدات نفتی، مالی و اداری همراه شده است. در عین حال، توقف استخدام‌های جدید، محدودیت در عقد قراردادهای نفت و گاز، نحوه بازپرداخت بدهی‌ها و ابهامات موجود در محاسبه سهم اقلیم، از مهم‌ترین موضوعات بحث‌برانگیز این پیش‌نویس به شمار می‌روند. اکنون باید دید این مفاد در جریان بررسی و تصویب نهایی بودجه چه تغییراتی خواهند کرد، زیرا دولت اقلیم کوردستان با آن موارد مخالفت کرده است.

ب.ن