ابعاد نبرد منطقهای با حملات متقابل ایران و آمریکا گسترش یافت
تصویب طرحهای جدید نظامی همزمان با فشردهشدن دیپلماسی میانجیها
محورهای راهبردی منطقه در جریان تحولات پیچیده امروز، ۲۲ نوامبر ۲۰۲۶ (۱ آذر ۱۴۰۵)، شاهد همزمانی بیسابقهای از اوجگیری مواجهات نظامی و تحرکات دیپلماتیک فشرده بودند. در حالی که سپاه پاسداران از هدف قرار دادن مراکز پدافندی آمریکا در بحرین خبر داده و اخبار رسمی از تصویب طرحهای مشترک عملیاتی میان سنتکام و اسرائیل حکایت دارد، هیئتهای میانجیگر بینالمللی تلاشهای خود را برای جلوگیری از فروپاشی کامل مسیرهای گفتوگو دوچندان کردهاند.
این درگیریها که اکنون آثار مستقیم خود را بر خطوط انتقال انرژی و تاسیسات زیربنایی منطقه بهجای گذاشته، شبکه توزیع برق و سوخت را نیز با اختلالات گسترده مواجه ساخته و ابعاد فرامنطقهای نبرد را وارد مرحله حساس تازهای کرده است.
هدف قرار گرفتن سامانههای پاتریوت آمریکا در پایگاههای الرفاع و العوالی
روابط عمومی سپاه پاسداران در بیانیهای رسمی اعلام کرد که نیروی هوافضای آن در یک عملیات مشترک موشکی و پهپادی با نام «یا امالبنین»، دو سامانه راداری مربوط به پدافند هوایی پاتریوت ارتش ایالات متحده آمریکا را در پایگاههای «الرفاع» و «العوالی» واقع در کشور بحرین هدف حمله قرار داده است. بر اساس متن این اطلاعیه، این اقدام واکنش مستقیمی به آنچه «تداوم نقض حریم هوایی ایران» توسط دو فروند پهپاد شناسایی و رزمی مدلهای امکیو-۱ و امکیو-۹ آمریکا خوانده شده، بوده است. همزمان، وزارت کشور بحرین روز گذشته، ۲۱ نوامبر ۲۰۲۶ (۳۰ آبان ۱۴۰۵)، با انتشار بیانیهای در شبکه اجتماعی اکس اعلام کرد که یک تاسیسات صنعتی مدنی در اثر این هجمهها دچار آتشسوزی شده و مأموران دفاع شهری در حال مهار زبانه کشیدن آتش هستند. خبرگزاری فارس نیز از شنیده شدن صدای انفجارهای مهیب در امتداد خطوط ساحلی شهر سیریک در استان هرمزگان خبر داده و احتمال برخورد شناورها با مینهای دریایی یا تیراندازیهای هشداردهنده را مطرح کرده است.
تصویب طرح مشترک سنتکام و ارتش اسرائیل برای بمباران متمرکز
رسانههای اسرائیلی به نقل از منابع خود گزارش دادند که فرماندهی مرکزی نیروهای آمریکایی (سنتکام) و ستاد کل ارتش اسرائیل بر سر یک طرح عملیاتی مشترک جهت آمادگی برای سناریوهای گستردهتر نبرد با ایران به توافق نهایی رسیده و آن را به تصویب رساندهاند. بر اساس گزارش شبکه ۱۳ تلویزیون اسرائیل، مقامات ارشد نظامی تلآویو در حال حاضر منتظر تصمیمگیری نهایی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در خصوص چگونگی اجرای این طرح هستند. از سوی دیگر، پایگاه خبری تحلیلی المانیتور فاش کرد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، طرحی پیشنهادی را به واشنگتن ارائه داده که شامل تهاجم هوایی فشرده و هدفمند به مدت ۴ تا ۷ روز است. هدف اصلی این طرح، تضعیف زیرساختهای دفاعی و ممانعت از بازسازی توان نظامی ایران بدون وارد شدن رسمی به یک جنگ تمامعیار و طولانیمدت عنوان شده است. این تحولات در شرایطی رخ میدهد که محاصره دریایی بنادر ایران توسط نیروی دریایی آمریکا وارد ۱۳۰امین روز خود شده است.
مشروط شدن بازگشایی تنگه هرمز به رفع کامل تحریمهای اقتصادی
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در حاشیه مراسم روز ملی عمان که در تهران برگزار شد، در جمع خبرنگاران تاکید کرد که تا زمان برآورده نشدن کامل خواستههای تهران، موضوع بازگشایی تنگه هرمز و تسهیل رفتوآمد کشتیها امکانپذیر نخواهد بود. وی تحریمها و محاصره اقتصادی علیه کشورش را اقدامی غیرقانونی نامید و اظهار داشت که راهکارهای دیپلماتیک باید به لغو کامل این محدودیتها منجر شود. عراقچی با اشاره به رفتوآمدهای دیپلماتیک افزود که میانجیهای منطقهای پیوسته ایدهها و طرحهای پیشنهادی را میان طرفین منتقل میکنند. در همین ارتباط، کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه ایران، با تایید گفتوگوهای فشرده با هیئت قطری که طی روزهای گذشته سفری ۲ ساعته به تهران داشته است، اعلام کرد که تحریمهای اعمالشده از نظر تهران «اقدام جنگی» تلقی میشود. غریبآبادی همچنین صراحتاً تاکید کرد که مواد هستهای غنیشده تحت هیچ شرایطی از کشور خارج نخواهند شد.
رایزنیهای ۲۱ ساعته اسلامآباد برای احیای توافقنامه هجدهم ژوئن
اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان، در یک گفتوگوی تلویزیونی با ابراز گمانهزنی مثبت درباره امکان دستیابی به یک توافق دیپلماتیک جهت پایان دادن به جنگ، هشدار داد که اقتصاد جهانی و کشورهای منطقه دیگر توان تحمل پیامدهای سنگین این منازعه را ندارند. اسحاق دار با بازخوانی سوابق میانجیگری اسلامآباد تصریح کرد که تلاشهای کشورش از تاریخ ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴) و پس از آغاز نخستین درگیریها کلید خورد. وی گفت که در تاریخهای ۱۰ و ۱۱ آوریل ۲۰۲۶ (۲۱ و ۲۲ فروردین ۱۴۰۵)، اسلامآباد میزبان مذاکرات مستقیم ۲۱ ساعته میان نمایندگان ایران و آمریکا پس از ۴۷ سال بوده است؛ گفتوگوهایی که در نهایت منجر به شکلگیری «یادداشت تفاهم اسلامآباد» در تاریخ ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۸ خرداد ۱۴۰۵) شد و به امضای مجازی دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان رسید. وزیر خارجه پاکستان تاکید کرد که کشورش علیرغم نقضهای صورتگرفته، کماکان با جدیت به رایزنیهای پشت پرده برای برقراری مجدد آتشبس ادامه میدهد.
افت ۲۳۰ میلیون متر مکعبی تولید گاز و آغاز خاموشیهای سراسری
در پی خسارات واردشده به بخشهای زیربنایی در طول ماههای اخیر، محمد اله داد، مدیرعامل شرکت ملی مدیریت تولید و انتقال نیروی برق ایران (توانیر)، از آغاز اعمال محدودیتهای برنامهریزیشده در شبکه توزیع برق سراسری خبر داد. مدیرعامل توانیر در مصاحبه با صدا و سیمای ایران صراحتاً اعلام کرد که به دلیل کاهش شدید ذخایر سوخت نیروگاهها، ناچار به قطع برق مشترکان خانگی و تجاری به مدت ۲ ساعت در هر دو روز یا در شرایط اضطراری ۲ ساعت در روز هستند. این مقام مسئول توضیح داد که تهاجمهای نظامی صورتگرفته به تاسیسات، باعث خروج روزانه حدود ۲۳۰ میلیون متر مکعب گاز از چرخه تولید کشور شده است. این سخنان در حالی بیان میشود که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، نیز در اظهاراتی رسمی متذکر شد حملات به زیرساختهای انرژی، تامین سوخت زمستانی را با ناپایداری عمیقی مواجه ساخته و شهروندان باید خود را برای شرایط دشوار در فصل سرما آماده کنند.