Başbakan Barzani: Suriye Kürtleri Kürdistan Bölgesi'nin deneyiminden yararlanabilir

Kürdistan Bölgesi Başbakanı Mesrur ​​Barzani, "Suriye Kürtleri Kürdistan Bölgesi'nin deneyiminden yararlanabilir." dedi.

Başbakan, bugün (16 Nisan 2025 Çarşamba günü) 9. Süleymaniye Forumu kapsamında katıldığı panelde iç ve dış meselelere ilişkin bir dizi soruyu yanıtladı.

Mesrur Barzani, dün gece Duhok ile Qadisiya arasındaki maç hakkında şunları söyledi:

"Çok keyfli ve güzel bir maç izledik. Irak tarihinde ilk kez bir Irak kulübü bu kupayı kazandı. Körfez Şampiyon Kulüpler Ligi'ni bu kez Kürt takımı Duhok kazandı. Kendilerini ve tüm Irak halkını, özellikle de Kürdistan halkını kutluyorum. Duhok'a başarılarının devamını diliyorum. Diğer Kürt kulüplerine de başarılar diliyorum."

Bölgesel değişimlere dair Başbakan Barzani, "Böldede hızlı ve hassas bir değişim yaşanıyor. Sanırım şu anda yaşanan tüm olaylara değerlendirme yapmak çok zor, ama bölgede hızlı ve hassas bir değişimin yaşandığı aşikar. Bu değişimlerin bir kısmı beklenmedik değişimler olabilir, örneğin bunu Suriye'de gördük. Bu değişimler çok hızlı yaşandı ve özellikle Suriye'de yeni bir durum ortaya çıktı." değerlendirmesinde bulundu.

Kürdistan Bölgesi Hükümetinin izlediği politikalarına değinen Mesrur Barzani, "Bölgesel sorunlar ve çatışmalar ister doğrudan ister dolaylı yoldan etki etmektedir. Değişimlere karşı uyum sağlayamalıyız. Daha önce de belirttiğimiz gibi, Kürdistan Bölgesi Hükümetinin politikası, bölgedeki güvenlik ve istikrar durumunun kötüleşmesine yol açacak nitelikte olmamalıdır." ifadelerini kullandı.

Başbakan konuşmasını bu şekilde sürdürdü:

"Tarafları birbirine yakınlaştırmada, bölgedeki güvenlik durumunun ve barışın iyileştirilmesinde etkili bir rol oynamalıyız. ancak Kürdistan Bölgesi bölgedeki istenmeyen çatışmanın bir parçası haline gelmemeli ve sorunları daha da karmaşık hale getirmemelidir. Bu ne Kürdistan halkının çıkarınadır, ne de bölge halkının çıkarınadır. Milletimizi daha iyi bir yaşam ve gelecek bekliyor. Bölgede barış ve istikrarın sağlanması yönünde atılacak her türlü adımda Kürdistan Bölgesi'nin yer alması gerekiyor."

Kürdistan-ABD ilikileriyle ilgili Başbakan Barzani, şunları söyledi:

"ABD yönetimiyle, özellikle iktidardakilerle uzun zamandır ilişkilerimiz var. Dışişleri Bakanı bizim eski bir dostumuzdur. Senatör olduğu dönemde Kürdistan'ın haklarını çok savunuyordu. Bu yönetimde önemli mevkilerde bulunan bizim dostumuz olan birçok yetkili var. Biz her zaman onlarla görüş alışverişinde bulunmaya hazırız. Her zaman iyi bir unsur olmaya çalıştık ve bölge halkının, özellikle Kürdistan halkının çıkarları doğrultusunda elimizden gelen herşeye hazır olduğumuzu ifade ettik." 

Suriye ve Rojava ile ilgili olarak ise Başbakan Mesrur Barzani, "Suriye, farklı bir coğrafiye sahip çok uluslu bir ülkedir. Özellikle Derazor'dan ve Tadmur'a uzanan bölgede büyük ölçüde DAİŞ eylemlerinin devam ettiğini gördük. Aldığımız haber ve bilgilere göre eylemlerinin daha da arttığı görülüyor. Ayrıca DAİŞ'lilerin tutklu bulunduğu kamplar da birçok yerde bulunuyor ve bunların hepsi tehlikeli. Elbette, güvenliğin, istikrarın olmadığı, halkın hizmetlerine karşılık verebilecek iyi bir ekonominin olmadığı yerde daha fazla şiddet vardır. Suriye çok hassas bir durumdadır ve yıllardır süren savaş ve çatışmaların ardından ekonomik durumu da iyi değildir, uluslararası yardıma ihtiyaçları vardır." dedi.

Başbakan Barzani, Suriye Kürtlerine mesaj vererek, "Kürdistan Bölgesi'nin zengin deneyimlerinde Suriye'deki kardeşlerimiz de faydalanabilir. Suriye'deki kardeşlerimize verilebilecek en güzel tavsiyenin bu olduğunu düşünüyorum. Bizim için önemli olan onların birlik olmalarıdır. Suriye Kürtleri ne kadar birlik olursa, Şam yönetimiyle istedikleri tüm hakları elde edecek bir anlaşmaya varmak için meşru haklarını o kadar iyi savunabilirler. Herkesin çıkarının korunduğu demokratik bir Suriye'nin inşasına katkıda bulunabilirler." sözlerini kullandı.

Panelin bir diğer bölümünde Başbakan, Türkiye'deki barış sürecine değinerek, şunları söyledi:

"Daha önce de savaşın yerini barış alması için pek çok girişim oldu. Barışı tek başına bir taraf sağlayamaz. Her iki taraf da barışçıl bir çözüm aramaya hazır olmalıdır. Bu kez durum farklıdır. Her iki taraf da yakınlaşmadan bahsediyor. Yani bu girişim öncekilerden farklı. Sayın Öcalan'ın barış çağrısı, Milliyetçi Hareket Partisi'nin barış çözümünden bahsetmesi ve iktidarın barış çözümünün en iyi çözüm olduğuna inanması. Bunların hepsinin olumlu ve etkili değişiklikler olduğunu düşünüyorum. Ancak bu sürecin nasıl işleyeceği henüz belli değil. Elbette sürecin başarısıyla sonuçlanmamasını isteyen taraflar da olabilir. Barış ve barış sürecinin başarısına yönelik iradenin, onu engellemek isteyenlerden daha güçlü olması gerekiyor. Umarım bu irade başarıya ulaşır ve savaş ve kaosun yerini barış alır." 

Kürdistan petrolünün yeniden ihraç edilmesiyle ilgili olarak da Başbakan Barzani, "Bu sorunun en kısa sürede çözülmesini umuyoruz. Bütçedeki kesintilerin ardından Kürdistan Bölgesi petrol ihraç etmeye başladı. Federal hükümetin tek taraflı aldığı bir kararla bütçe askıya alındı. Daha sonra hukuki sorunlar çıktı, özellikle federal hükümetten petrolün durdurulması gerektiği yönünde şikayetler gelmeye başladı. 2023 yılında mahkeme kararıyla petrol ihracatı durduruldu. O tarihten bu yana Kürdistan Bölgesi 23 milyar dolar zarar gördü. Bu zarar henüz telafi edilmedi. Hem Irak, hem Kürdistan Bölgesi, hem de Türkiye çok zarara uğradı. Petrol ihracatının durdurulmasının kimseye fayda sağlayacağını düşünmüyorum." dedi.

Son dönemde ihracatın yeniden başlaması için önemli toplantılar gerçekleştirildiğini belirten Mesrur Barzani, "Petrol ihracatının yeniden başlayabilmesi için ortak bir sonuca varmak adına elimizden geleni yaptık. Şimdi geriye Kürdistan'a gelip yatırım yapan şirketlerin onayı kaldı. Kürdistan'daki sözleşme türleri ve şirketlerin çalışma biçimleri, Irak'ın diğer bölgelerindeki çalışma biçimlerinden farklıdır. Petrol şirketleri, sözleşmelere saygı duyulmasını istiyor. Irak mahkemesi, Kürdistan Bölgesi ile şirketler arasındaki sözleşmeler lehine iki kez karar verdi. O halde artık bu konuda tartışmaya gerek yok. Irak Başbakanı ile yaptığım son görüşmede, teknik ekiplerimizin Bağdat'a dönerek, Federal Petrol Bakanlığı ile görüşmeler yaparak, kalan sorunların çözülmesi ve petrol ihracatının yeniden başlaması konusunda mutabakata vardık." diye konuştu.