Başkan Barzani'nin desteği, sürecin bugüne kadar başarıyla gelmesini sağladı

Demokrasi ve Atılım (DEVA) Partisi Genel Başkanı Ali Babacan, Kurdistan24’e verdiği röportajda, Türkler ile Kürtlerin bin yıldır bu coğrafyada birlikte yaşadığını vurgulayarak, bu kardeşlik ve dostluğun tarihin derinliklerinden geldiğini belirtti. Babacan, Türkiye'deki barış süreci ve Kürt sorununun çözümüne dair önemli değerlendirmelerde bulunurken, Kürdistan Bölgesi ile yürütülen yakın diyaloğun ve iş birliğinin bölge barışı açısından büyük bir önem taşıdığına dikkat çekti.

Ali Babacan, Kurdistan24 ekranlarında yayınlanan Basi Roj programında barış süreci, Kürdistan Bölgesi-Türkiye ilişkileri ve Amedspor ile ilgili önemli açıklamalarda bulundu.

Kurdistan24: Sayın Babacan, hoş geldiniz. Sizinle burada konuşmaktan mutluyuz.

Ali Babacan: Hoş bulduk, teşekkürler.

Kurdistan24: Çok teşekkürler. Şununla başlayalım: Kürdistan Bölgesi'ne bu ziyaretinizde nasıl bir değişim hissettiniz?

Ali Babacan: Erbil'e indiğim andan itibaren gerçekten çok sıcak bir şekilde karşılandım. Erbil gerçekten çok hızlı büyümüş ve çok hızlı bir şekilde modernleşen bir şehir tarihi doku merkezde korunuyor ki bu çok çok kıymetli ama şehrin cevresinde de yeni yatırımları, konutları, yeni alışveriş merkezlerini görmek ve bu ticaretin oldukça canlı, hareketli olduğunu görmek beni mutlu etti.

Kurdistan24: Umarız Kürdistan Bölgesi'nde, bilhassa başkent Erbil'de güzel vakit geçirirsiniz. Bu ziyaretiniz konusuna gelirsek, Erbil'de Kürdistan Bölgesi üst düzey yetkilileriyle iyi görüşmeler yaptınız; neleri konuştunuz, hangi konu üzerinde durdunuz?

Ali Babacan: Dünkü temaslarda Sayın Mesud Barzani ile Sayın Neçivan Bazani ve Sayın Mesrur Bazani ile görüşmeler yaptım. Görüşmelerimiz son derece samimi ve olumlu bir ortamda gerçekleşti, hem Türkiye ile ikili ilişkileri değerlendirdik siyasi ilişkilerin ekonomik ilişkilerin çok iyi bir noktaya geldiğini görüyoruz memnuniyetle ama aynı zamanda bölgemizdeki bazı sorunlarla ilgili de görüş alışverişinde bulunduk. Biliyorsunuz Türkiye'de çok önemli bir barış süreci devam ediyor şu anda yani PKK'nin silah bırakması arkasından feshiyle alakalı bir süreç devam ediyor ve bu süreçte kürdüstan Bölgesel Yönetiminden almış olduğunuz destek onların bu konudaki yapıcı desteği son derece kıymetliydi yine İran savaşını değerlendirdik ve İran'la ilgili sorunların barışçıl yöntemlerle çözülmesi gerektiğini ifade ettik. Suriye'deki son durumu değerlendirdik ben özellikle Suriye'deki yeni gelişmelerin barışçıl yöntemlerle çözülmesinden duyduğumuz memnuniyeti kendilerine ifade ettim tabii ki ekonomi de gündemimizde önemli yer alıyordu kalkınma yoluyla ilgili konuları değerlendirdik biz kalkınma yolunu kürdüstan bölgesini baypas etmeyecek bir şekilde kürdüstan bölgesini de destekleyecek şekilde farklı bir güzergahtan geçmesi gerektiği fikrimizi kendisiyle de paylaştık.

Kurdistan24: Konular çok önemli ve güncel. Benim için de önemli olan, Türkiye'deki barış süreciyle başlamak. Şunu sorayım: Başkan Barzani'nin barış sürecindeki rolünü nasıl görüyorsunuz?

Ali Babacan: Sayın Barzani'nin bu sürece işin en başından beri vermiş olduğu samimi destek, sürecin bugüne kadar başarıyla gelmesini sağladı. Bu gerçekten herkes için çok çok önemliydi. Çünkü artık bölgemizde devlet dışı aktör istemiyoruz. Bölgemizde milis yapıları, terör örgütleri istemiyoruz. Devletlerin güçlü olduğu, kurumların güçlü olduğu, güvenliğin, istikrarın ve refahın güçlü devlet kurumlarıyla oluştuğu bir coğrafya görmek istiyoruz. Umarız ki PKK ile ilgili bu gelişmeler, tüm bölgede dönüştürücü bir etki oluşturur ve bölgemiz devlet dışı aktörlerden tamamen kurtulur.

Kurdistan24: Tüm bu bahsettiklerinizin gerçekleşmesi ve Türkiye'nin tam bir huzur ve güvene kavuşması için iyi bir yasanın çıkarılması gerekiyor. Neticede Meclistesiniz, peki huzur ve güven için böyle bir yasanın çıkarılması adına Mecliste ne yapacaksınız?

Ali Babacan: DEVA Partisi olarak zaten şu anki Meclis komisyonunda temsil ediliyoruz. Mecliste bundan sonraki süreçle ilgili yeni yapılanmalar da olacak. Meclisin rolü çok kıymetli. Çünkü atılan bütün adımların toplumsallaşması gerekecek toplumun her kesiminden bu sürecin destek alması son derece kıymetli. Meclisteki çalışmalara destek veriyor, aynı zamanda sürecin doğru ilerlemesi ilgili de DEVA Partisi olarak katkı veriyoruz.

Kurdistan24: Peki ilerleyen süreçte Kandil'deki üst düzey kadrolara ne olacak, sonuçları ne olacak?

Ali Babacan: Şu anda sürecin ilk aşaması biliyorsunuz örgütün silah bırakması ve yıllardır bulunduğu konumlardan çekilmesi ve bu durumun Türkiye'nin Milli Güvenlik Kurulu tarafından tespit ve teyit edilmesi. Şu anda bu aşamadayız. Bu aşama bittikten sonra, yani tespit ve teyit yapıldıktan sonra örgüt üyeleriyle ilgili ne yapılacağıyla alakalı bir süreç başlayacak, yani örgüt üyeleriyle ilgili çıkış kapıları oluşturulacak. Umarız sonraki safha da başarıyla yürür.

Kurdistan24: Peki çıkış nedir? Dışarı çıkmak mı?

Ali Babacan: Bizim çıkartmış olduğumuz yasa, TBMM'den geçen yasa, biz ona çerçeve yasa diyoruz, bunu zaten detaylı şekilde tarif ediyor. Her şeyi yasal bir çerçeveye oturttuk ki kafa karışıklığı olmasın, süreçte kim ne yapacak bilsin.

Kurdistan24: Siz Türkiye'deki barış sürecinin gidişatından memnun musunuz? Sürecin çok yavaş ilerlediği söyleniyor, Hala birinci aşamada, neden yeni bir aşamaya geçilmiyor?

Ali Babacan: Biz DEVA Partisi olarak bu sürece ilk destek venen siyasi partiyiz yani iktidar tarafından Sayın Bahçeli tarafından bu süreç açıklandıktan sonra biz desteğini açıklayan ilk siyasi partiyiz. Çatışma çözümü denilen alan dünyada çok gelişti ve artık daha fazla sayıda başarı örneklerini görüyoruz ve dünyadaki başarı örneklerine baktığımızda da bizim sürecimizde atılan adımların yaklaşımın makul olduğunu görüyoruz fakat kırk yıllık bir sorunun dört günde bitmesi mümkün değil, bu vakit alacak bir süreç. Onun için her gün her gün her gün her hafta ilerlemelerle devam etmek lazım kolay bir iş değil ama bu konuya emek veren bu konu üzerinde çalışan hem bizim devlet kurumlarımız hem Kürdüstan Bölgesel Yönetimi yakın bir dialogla ve yakın bir iş birliğile bu süreci ilerletiyorlar şu anda.

Kurdistan24: Bu barış süreciyle ilgili son soru olsun; İmralı'daki durumdan ne kadar haberdarsınız? Oradaki durum nasıl?

Ali Babacan: Abdullah Öcalan örgütün kurucusu ve Öcalan'ın örgütle alakalı tutumu örgüte verdiği talimatlar bu süreçte son derece kıymetli ve bugüne kadar artık silah kullanarak soruları çözümü değil çözümün meşru bir zeminde demokratik siyaset zemininde aranmasıyla alakalı Abdullah Öcalan'ın tespitleri var. Bunlar doğru tespitler ve bu sürecin artık bundan sonra siyaset zemininde konuşarak devam eden bir süreç olması son derece önemli.

Kurdistan24: Bölgenin şu anki genel durumu İran ve ABD savaşı. Özellikle bu süreçte Kürdistan Bölgesi'nin rolünü nasıl değerlendiriyorsunuz? Zira tarafsız kalmaya çok çalıştı. Kürdistan Bölgesi bunu başarabildi mi?

Ali Babacan: Görüşmelerimizde İran savaşı a önemli gündem maddelerinden biriydi. İran'ın nükleer programıyla ilgili konuların müzakerelerle çözülmesi gerektiğini anlıyoruz. Sorunların savaşla çözüllemeyeceği konusunda Kürdüstan Bölgesel Yönetiminde de güçlü bir kanaat olduğunu memluniyetle gördüm. Yine bu savaşın ilk başlarında bazı Kürt gruplarının İsrail'in ve ABD'nin de teşvikiyle çatışmalara müdahil olmasıyla ilgili bir talep vardı. Bu talep gerçekleşmedi. Kürt gruplar savaşa müdahil olmadı ve biz de bunu çok çok olumlu bir gelişme olarak değerlendirdik.

Kurdistan24: Yani Türkiye'nin bakışı, İran ve ABD savaşı için sadece barış ve müzakere masası mı?

Ali Babacan: Kendi coğrafyamız için bazı temel ilkelerimiz var. Bu ilkelerden bir tanesi sorunların barışçıl yöntemlerle çözünmesi bu çok önemli. Silah kullanarak değil konuşarak çözülmesi mümkün fakat bazen bazı ülkeler çatışmadan beslenir bazı ülkeler çatışma olsun istikrarsızlık olsun der istikrarsızlık olsun ki o o ortamda ben topraklarımı genişletiğim der veya bazı ülkeler istikrarsızlık olsun ben kendi ideolojimi farklı bölgelere daha kolay bir şekilde yaygınlaştırıyım der. Buna karşı dikkatli olmamız gerekiyor ama çoğunluk istikrar isteyen ülkelerdir çoğunluk barış isteyen ülkelerdir. Adil temsile dayanan, demokrasiye dayanan modeller de yine coğrafyamız için son derece önemlidir.

Kurdistan24: Türkiye, o ülkelerin farkında olmalıyız dediniz ki istikrarsızlık istiyorlar, savaşla büyüdüler, bölgede savaş istiyorlar. Türkiye bunu yapabilir mi? 

Ali Babacan: Elbette bölgenin istikrar istemeyen ülkeleri var; istikrar istemeyenlerin başında ise İsrail geliyor. Özellikle Netanyahu ile birlikte İsrail sürekli bir savaş halinde; Gazze’ye yönelik saldırılarıyla, her gün orada insanlık suçları işlemesiyle, ayrıca Suriye ve Lübnan’a yönelik saldırılarıyla bölgede bir güvenlik kuşağı istemiyor. "Lübnan istikrarsız olsun ki daha fazla nüfuzum olsun, Suriye istikrarsız olsun ki daha fazla toprak işgal edeyim" diyor, böyle bir hedefi güdüyor. Peki, bunun çözümü nedir? Bunun çözümü, bölgedeki tüm ülkelerin bu yayılmacı politikaya karşı güçlü bir dayanışma içinde olmasıdır. Bakın; Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan, İran, Irak ve bölgedeki diğer ülkeler hep birlikte güçlü bir şekilde İsrail’e: "Kafanıza göre hareket edemezsiniz, bölgemize daha fazla zarar veremezsiniz, artık yeter" demelidirler. Eğer böyle güçlü bir siyasi irade ortaya konulursa, bu çok etkili olacaktır. Çünkü bugüne kadar İsrail’in yayılmacı politikaları aslında İslam ülkeleri arasındaki boşlukların bulunması sayesinde var olmuştur; bu nedenle o boşlukları doldurmalı ve İsrail’in yayılmacılılığına karşı kararlılıkla birleşmeliyiz.

Kurdistan24: Demek ki anlattıklarınızdan yola çıkarsak, Türkiye sorunun bir parçası mı yoksa çözümün mü?

Ali Babacan: Türkiye her zaman barıştan yana olmuştur. Özellikle son 15-20 yıla baktığımızda, Türkiye önemli konularda arabuluculuk rolü üstlenmiştir. Ancak Türkiye, tehdit altında olduğu ve sınırlarının tehlikeyle karşı karşıya kaldığı zamanlarda, sınırlarını korumak için elbette gerekeni yapmıştır; yani eğer birileri size karşı silah kullanıyorsa, onlara gül ile karşılık veremezsiniz. Dolayısıyla bir yandan güvenlik elbette önemlidir, ancak ülkeler arasındaki temel ilke, sorunların siyasi diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesi olmalıdır.

Kurdistan24: Ankara-Erbil ilişkilerine dönecek olursak, Ankara bu süreçte Kürdistan Bölgesi ile ne ölçüde eş güdüm sağlayabilir?

Ali Babacan: Aslında şu an bu koordinasyonun çok güçlü olduğunu görüyoruz; Türkiye Hükümeti ile Kürdistan Bölgesi arasında birçok konuda çok yakın bir diyalog var. Hatta şu an biz bu programı yaparken Sayın Neçirvan Barzani Türkiye’de, Antalya’da; hem COP31 toplantısına katılıyor hem de mevkidaşlarıyla ikili görüşmeler gerçekleştiriyor. Bizim için Erbil, Süleymaniye ve Kerkük, Türkiye’nin iç hat uçuşları gibidir; yani ben Ankara’dan uçakla Van’a 1.5 ila 2 saatte gidiyorsam, İstanbul’dan Erbil’e de yine 1.5 ila 2 saattir. Çok yakınız; coğrafya olarak da kültür olarak da çok yakınız. Türkler ve Kürtler bin yıldır bu coğrafyada birlikte yaşıyorlar, inşallah bundan sonra da binlerce yıl ve kıyamete kadar birlikte yaşayacağız. Bu kardeşliğin ve bu dostluğun gücü tarihin derinliklerinden gelmektedir; geleceğe baktığımızda da yakın ilişki ve diyalog içinde olursak çözülemeyecek hiçbir sorun kalmaz. Ancak dışarıdan gelip fitne çıkarmak isteyenler, dışarıdan gelip aramızı bozmak isteyenler olabilir; bunlara karşı çok uyanık ve dikkatli olmalıyız.

Kurdistan24: Türkiye’nin iç siyasetine gelecek olursak, genel olarak Türkiye’nin şu anki durumunu ekonomik, siyasi ve toplumsal açıdan nasıl görüyorsunuz?

Ali Babacan: Türkiye’de demokrasi işliyor, ancak sorunlarla işliyor. Demokrasi ve Atılım Partisi olarak biz de bir siyasi parti olarak bu sorunları çözmek istiyoruz. Fakat nereden bakılırsa bakılsın, bu geniş coğrafyada Türkiye kendi içindeki istikrarı ve güvenliğini korumuştur; ekonomisi de az çok her yıl büyüyen bir ülkedir. Daha yüksek bir büyüme oranına ulaşmamız ve daha sağlıklı bir büyüme modeline ihtiyacımız var. Doğrudur, karmaşa, çatışma ve savaşlarla dolu bir bölgedeyiz; nihayetinde Türkiye’nin istikrarı yalnızca Türkiye için değil, bölge için de çok önemlidir.

Kurdistan24: Türkiye’deki bu istikrar ve huzur ortamı çerçevesinde Kürtler bu tablonun neresinde yer alıyor? Sizce Türkiye, Kürtlerin temel haklarını verebildi mi?

Ali Babacan: Türkiye Cumhuriyeti’nde vatandaşımız olan Kürtler, toplumumuzun temel yapı taşlarıdır. Ancak yakın tarihimize baktığımızda, temel hak ve özgürlükler konusunda ciddi sorunlar yaşandı ve hala da yaşanmaktadır. DEVA Partisi’nin kurulduğu ilk gün Türkiye’de bir Kürt sorunu olduğunu söyledik; Kürt vatandaşlarımızın temel haklarında sorunlar olduğunu dile getirdik ve bunları çözeceğimizi söyledik. Aslında ilk sorunuzda belirttiğiniz barış süreci önemli bir süreçtir, ancak bununla birlikte haklar konusundaki çözüm sürecinin de başlaması gerekir. Barış süreci, şiddetin sona ermesi ve silahların bırakılması anlamına gelir; ancak çözüm sürecimizde de temel hak ve özgürlükler hususunda gerekli adımların hızla atılması şarttır. Mecliste oluşturulan komisyon bu iki konuyu ayrı ayrı ele almış ve birinci konunun süreci başlamıştır. İkinci konunun sürecinde ise pazarlık konusu yapılmaksızın, kendi mecrasında ve belirli bir takvime göre değerlendirmeler yapılacaktır.

Kurdistan24: Sayın Babacan, siz üst düzey yetkilere sahip oldunuz; bir süre başbakan yardımcılığı, bakanlık yaptınız. Kürtler geçmişte her zaman temel haklar ve bölgelerinin kalkındırılmasına yönelik hizmetler konusunda büyük eşitsizlikler yaşandığından yakındılar. Artık bir ölçüde çatışmalar sona erdiğine göre, o bölgeler nasıl imar edilmeli ve Türkiye’deki Kürtlere nasıl destek olunmalıdır?

Ali Babacan: Aslında Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgemize, yani Kürt nüfusun daha yoğun olduğu o bölgelere baktığımızda, son 15-20 yılda altyapıda önemli gelişmeler görüyoruz. Yalnızca devlet altyapıyı temin etmekle kalmamış, aynı zamanda bölgeye önemli sanayi yatırımlarının da geldiğini görüyoruz; çünkü güvenlik ve huzur arttıkça, devletin kaynakları kalkınma için harcandıkça bölgede de önemli ekonomik gelişmeler yaşanmıştır. Yani bugün Diyarbakır’a gelirseniz, Van’ı ziyaret edip 15-20 yıl öncesiyle kıyaslarsanız, çok ama çok farklı bir durumla karşılaşırsınız. Başka bir şey daha gerçekleşti; Türkiye’de önemli bir iç göç yaşandı, yani Doğu ve Güneydoğu’daki Kürt vatandaşlarımız Batı’ya göç ettiler. Bugün sahil kentlerimiz ve Akdeniz’deki şehirlerimiz, Antalya ve İzmir gibi yerler, yoğun Kürt nüfusa sahip şehirler haline geldi. Sanıyorum şu an dünyada en çok Kürt'ün yaşadığı yer İstanbul’dur. Dolayısıyla biz artık hepimiz bir aradayız; tüm Türkiye’de bir aradayız. İnşallah bundan sonra da huzur ve barış içinde yaşamımızı birlikte sürdüreceğiz.

Kurdistan24: Bu soruların dışında, kısaca yanıtlamanızı rica ediyorum; Amedspor’a desteğiniz nasıldır?

Ali Babacan: Amedspor herkesi şaşırtacak düzeyde başarılı bir performans sergiledi ve şu an Türkiye’nin, İstanbul’un çok köklü kulüpleriyle başa baş mücadele ediyor, iyi bir seviye ortaya koyuyor. Bu durum, Türkiye’deki bu dönüşümün, yeni Türkiye’nin ve cumhuriyetimizin ikinci yüzyılının, içimizdeki kardeşliğin ve huzurun spor yoluyla sağlanmasına çok güzel bir katkı sunmaktadır.

Kurdistan24: Demokrasi ve Atılım Partisi Genel Başkanı Sayın Ali Babacan; katılımınız için çok teşekkür ederiz.

Ali Babacan: Ben teşekkür ederim, sağ olun.