دوای هەڕەشەکانی ترەمپ یەکێتی ئەوروپا کۆدەبێتەوە

نوێنەرانی وڵاتانی ئەندام لە یەکێتیی ئەوروپا کۆبوونەوەیەکی بەپەلە ئەنجام دەدەن، بۆ تاوتوێکردنی کاریگەرییەکانی هەڕەشەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا بۆ سەپاندنی باجی زیادە بەسەر هاوردەکردنی چەند وڵاتێکی ئەوروپی، ئەمەش دوای ناکۆکییەکان دێت لەسەر گرینلاند.

یەکشەممە 18ـی کانوونی دووەمی 2026، وڵاتی قوبرس کە سەرۆکایەتی ئەم خوولەی کۆبەنەوەکانی یەکێتیی ئەوروپا دەکات، بانگهێشتی وڵاتانی ئەندامی کردووە بۆ دانیشتنێکی نائاسایی بۆ وەڵام دانەوەی دوایین لێدوانەکانی دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا لە بارەی سەپاندنی سزای نوێ و زیاتر بە سەر هاوردەی چەند وڵاتێکی یەکێتی ئەوروپا. 

ئەم بانگهێشتەی قوبرس بۆ کۆبونەوەی وڵاتانی یەکێتی ئەوروپا دوای ئەوە دێت، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاندووە، لە 1ـی شوباتی ئەمساڵ، بە رێژەی 10% باجی زیادە دەخاتە سەر هاوردەی هەشت وڵاتی ئەوروپی، هەڕەشەی ئەوەشی کردووە، لە مانگی حوزەیراندا زیادەی باج دەکاتە 25% ئەگەر رێککەوتن لەسەر فرۆشتنی گرینلاند نەکرێت. 

ترامپ لە پۆستێکیدا لە پلاتفۆرمی "تروس" رایگەیاندووە، ئەو باجانە هاوردەکردن لە وڵاتانی  دانیمارک، نەرویج، سوید، فەرەنسا، ئەڵمانیا، بەریتانیا، هۆڵەندا و فینلاند دەگرێتەوە، هاوکات خواستی خۆی بۆ بەدەستهێنانی گرینلاند دووپاتکردەوە و بانگەشەی ئەوە دەکات کە ئەم کارەی ئەمریکا ئاسایشی ناوچەی جەمسەری باکوور بەرز دەکاتەوە.

دوای هەڕەشە بەردەوامەکانی دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمەریکا بۆ کۆنترۆڵکردنی دوورگەی گرینلاند، وڵاتانی ئەوروپا بۆ یەکەمجار لە هەنگاوێکی هاوبەشدا، وەک پاڵپشتییەک بۆ دانیمارک و هەرێمەکە و بەرەنگاربوونەوەی چاوتێبڕینەکەی ترەمپ، هێزێکی هابەشی 37 سەربازی ڕەوانەی گرینلاند کرد.

ئەو هێزە هاوبەشەی ڕەوانەی دوورگەی گرینلاند دەکرێت پێکهاتووە لە 15 سەربازی فەرەنسا، 13 سەربازی ئەڵمانیا، 3 سەربازی سوید، 2 سەربازی نەرویج، 2 سەربازی فینلاند و هەر یەک لە بەریتانیا و هۆڵەندا یەک سەربازیان ڕەوانەی گرینلاند کردووە. 

ئەم هەنگاوەی وڵاتانی ئەوروپا بەشێکە لە مانۆری خۆڕاگریی جەمسەری، کە لە لایەن دانیمارکەوە بەرانبەر فراوانخوازییەوەکانی ئەمەریکا رێکخراوە. 

لە بەرانبەردا کۆشکی سپی ناردنی ئەو ژمارە سەربازانەی بە کارێکی بێهوودە ناوبردووە و کارۆڵاین لێڤت، گوتەبێژی کۆشکی سپی لەبارەی ناردنی هێز لە لایەن ئەوروپاوە گوتی "پێم وا نییە ناردنی هێز لە لایەن ئەوروپاوە بۆ گرینلاند هیچ لە بڕیاری سەرۆک ترەمپ و ئامانجی لکاندنی دوورگەکە بە ئەمەریکا بگۆڕێت.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمەریکا سەرەتای ساڵی ڕابردوو لە پۆستێکیدا لە پلاتفۆرمی  تروس سۆشیەل وێنەی نەخشەی نوێی ئەمەریکای بڵاوکردەوە و لەسەر نووسی بوو "زۆر گرنگە ئەمەریکا خاوەنی گرینلاند بێت". هەروەها لە نەخشەکەدا کەنەداشی بە بەشێک لە ئەمەریکا دەست نیشان کردبوو.