هیندستان چیتر نەوتی رووسیا ناکڕێت

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، رایگەیاند: لەگەڵ هیندستان گەیشتوونەتە رێککەوتنێکی بازرگانیی نوێ و ستراتیژی. 

سەرۆکی ئەمریکا لە هەژماری فەرمیی خۆی لە تروس سۆشیال ئاشکرای کرد، لەسەر بنەمای دۆستایەتی و ڕێزگرتن لە ناریندرا مۆدی، بڕیاری داوە ڕەسمی گومرگی سەر هاوردەی کاڵا هیندییەکان لە 25%ـەوە بۆ 18% کەم بکاتەوە، لە بەرانبەریشدا نیودەلهی تەواوی باج و ڕەسمە گومرگییەکانی سەر بەرهەمە ئەمریکییەکان هەڵدەگرێت. 

ترەمپ جەختی کردەوە، هیندستان پابەند بووە بە کڕینی بڕێکی زۆرتر لە نەوتی ئەمریکا و فەنزوێلا، هەروەها بڕیارە بەهای زیاتر لە 500 ملیار دۆلار کاڵا و شمەکی جۆراوجۆری ئەمریکی بکڕێت.

ئەم پەرەسەندنانە لە کاتێکدایە کە، واشنتن کۆنتڕۆڵی تەواوی بەرهەمهێنان و فرۆشتنی نەوتی فەنزوێلای گرتووەتە دەست، ئەوەش دوای ئەو ئۆپەراسیۆنە سەربازییەی لە سەرەتای مانگی کانوونی دووەمی 2026ـدا ئەنجامدرا و بووە هۆی دەستگیرکردنی نیکۆلاس مادۆرۆ، سەرۆکی پێشووی ئەو وڵاتە.

 ناریندرا مۆدی پێشوازیی گەرمی لەم ڕێککەوتنە کرد و بە نوێنەرایەتیی 1.4 ملیار هاووڵاتیی هیندستان سوپاسی ترەمپی کرد و ڕایگەیاند: هاوکاریی نێوان دوو گەورەترین وڵاتی دیموکراسیی جیهان، ئاسۆیەکی گەش بۆ بەرژەوەندیی هەردوو گەل دەکاتەوە.

ئەم ڕێککەوتنە نوێیە کۆتایی بەو جەنگە بازرگانییە توندە دەهێنێت کە ساڵی ڕابردوو لە نێوان هەردوو وڵاتدا سەریهەڵدا، کاتێک ئەمریکا باجی 25%ـی بەسەر بەرهەمە هیندییەکاندا سەپاند وەک فشارێک بۆ دوورخستنەوەی نیودەلهی لە کڕینی وزەی ڕووسیا. 

بەرپرسانی باڵای ئەمریکا دەڵێن: ئەم هەنگاوە مۆسکۆ لە داهاتێکی ژیانی و ستراتیژی بێبەش دەکات کە بۆ پارەدارکردنی جەنگی ئۆکرانیا بەکاری دەهێنا.

بەپێی ئەم ڕێککەوتنە، نیودەلهی پابەند دەبێت بە دەستهەڵگرتن لە هاوردەکردنی نەوت لە رووسیا و لە بەرانبەردا بڕی کڕینی نەوتی خاو لە ئەمریکا و ئەگەری هەیە لە فەنزوێلاش زیاد بکات، ئەمەش وەک وەرچەرخانێکی گەورە لە هاوکێشەی وزەی جیهانیدا دەبینرێت.

ئەم بڕیارە دوای پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لە نێوان دۆناڵد ترەمپ و ناریندرا مۆدی، سەرۆکوەزیرانی هیندستان هات. 

سەرۆکی ئەمریکا ئاشکرای کرد، لەسەر داوای مۆدی و لە چوارچێوەی پەیوەندییە دۆستانەکانی نێوان هەردوو وڵات، رێککەوتنەکە دەستبەجێ دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە.

 یەک لە خاڵە سەرەکییەکانی ئەم لێکتێگەیشتنە بریتییە لە کەمکردنەوەی رەسمی گومرگیی دوولایەنە لە 25%ـەوە بۆ 18%، کە چاوەڕوان دەکرێت ببێتە هۆی بووژانەوەی ئاڵوگۆڕی بازرگانی لە نێوان واشنتن و نیودەلهیدا.

سەرۆکی ئەمریکا جەختی لەوە کردەوە، ئەم هەنگاوە نەک هەر پەیوەندییە ئابوورییەکانیان بەهێزتر دەکات، بەڵکو پێگەی نەوتی ئەمریکیش لە بازاڕە نێودەوڵەتییەکاندا جێگیرتر دەکات.

 راگرتنی کڕینی نەوتی رووسیا لەلایەن هیندستانەوە، کە یەکێکە لە گەورەترین بەکارهێنەرانی وزە لە جیهاندا، فشارە ئابوورییەکانی سەر مۆسکۆ قووڵتر دەکاتەوە و سەرچاوەیەکی گرنگی داهات لە رووسیا دەبڕێت.