قەرزە ناوخۆییەکانی عێراق 96 ترلیۆن دینار تێدەپەڕێنێت

بە پێی نوێترین ئامارە فەرمییەکانی وەزارەتی دارایی، عێراق رووبەڕووی دوو ئاراستەی پێچەوانەی یەکتر بووەتەوە لە دۆسیەی قەرزەکانیدا؛ لە کاتێکدا قەبارەی قەرزە ناوخۆییەکان سنووری 96 ترلیۆن دیناری تێپەڕاندووە، بەڵام لە بەرامبەردا حکوومەت سەرکەوتنی بەرچاوی بەدەست هێناوە لە کەمکردنەوەی قەرزە دەرەکییەکان و دانەوەی پابەندییە داراییەکانی پێشوودا.

هەینی، 8ـی ئایاری 2026، وەزارەتی دارایی عێراق، کۆمەڵێک داتا و زانیاریی فەرمی بڵاو کردەوە، کە تابلۆی تەواوەتیی دۆخی دارایی قەرزە ناوخۆیی و دەرەکییەکانی وڵاتەکە تاوەکوو کۆتایی مانگی نیسانی ساڵی 2026 دەخەنە روو.

ئامارەکان بە روونی جیاوازییەک لە نێوان قەبارەی قەرزکردن و توانای دانەوەی قەرزەکان دەردەخەن، بە تایبەتی لە نێوان ئەو پابەندییە داراییانەی وەک میرات لە حکوومەتەکانی پێشووەوە ماونەتەوە، لەگەڵ ئەو پابەندییانەی لە سەردەمی حکوومەتی ئێستا دروست بوون.

وردەکاریی قەبارە و جووڵەی قەرزە ناوخۆییەکان

بە پێی راپۆرتێکی تایبەتی فەرمانگەی قەرزی گشتیی سەر بە وەزارەتی دارایی، کۆی گشتیی قەرزە ناوخۆییە نوێیەکان لە ماوەی نێوان ساڵی 2023 تاوەکو 30ـی نیسانی 2026، دەگاتە 46 ترلیۆن و 35 ملیار دینار.

راپۆرتەکە نەخشەی دابەشبوونی ئەم قەرزانە بە پێی ساڵەکان بەم شێوەیە دەخاتە روو:

-لە ساڵی 2023ـدا بڕەکەی 7 ترلیۆن و 590 ملیار دینار بووە.

-لە ساڵی 2024ـدا گەیشتووەتە بەرزترین ئاستی خۆی کە 17 ترلیۆن و 105 ملیار دینار بووە.

-لە ساڵی 2025ـدا بڕەکەی جێگیر بووە لەسەر 10 ترلیۆن و 840 ملیار دینار.

-پێشبینیش دەکرێت لە مانگەکانی سەرەتای ساڵی 2026ـدا بڕەکەی بگاتە 10 ترلیۆن و 500 ملیار دینار.

سەرەڕای ئەم قەبارە گەورەیە لە قەرزی نوێ، زانیارییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە وەزارەتی دارایی سەرکەوتوو بووە لە گەڕاندنەوەی بڕی 19 ترلیۆن و 910 ملیار دینار لەو قەرزانە. بەمجۆرە، کۆی گشتیی باڵانسی ماوەی قەرزی ناوخۆیی عێراق لە 96 ترلیۆن و 629 ملیار دیناردا جێگیر دەبێت.

بە پێی راپۆرتەکە پشکی گەورەی ئەم باڵانسە کە دەگاتە 70 ترلیۆن و 505 ملیار دینار، دەگەڕێتەوە بۆ ئەو قەرزە کەڵەکەبووانەی کە لە سەردەمی حکوومەتەکانی پێشوو (2004 - 2022) لەسەر شانی دەوڵەت ماونەتەوە.