جەمال کۆچەر: عێراق 138 ترلیۆن دینار قەرزارە و ئەمساڵ بێ بودجە دەبێت

لەگەڵ پێکهێنانی کابینەی نوێ، زەنگی مەترسی لەبارەی ئابووریی عێراق لێدەدرێت. د. جەمال کۆچەر، ئەندامی پەرلەمانی عێراق، لە لێدوانێکی تایبەتدا بۆ کوردستان24، شکستێکی گەورەی لە بەڕێوەبردنی دارایی عێراق ئاشکرا کرد و رایگەیاند، ستراتیژی بودجەی سێ ساڵە نەک هەر سەقامگیریی نەهێنا، بەڵکو عێراقی خستووەتە ژێر باری قەرزێکی 138 ترلیۆن دینارییەوە.

جەمال کۆچەر ئاماژەی بەوە کرد، لەگەڵ پێکهێنانی حکوومەت، وەزیری دارایی دەسەڵاتی تەواوی دەبێت بۆ داڕشتنی پڕۆژەیاسای بودجە بە هەماهەنگی لەگەڵ وەزارەتی پلاندانان. ئەم پڕۆژەیاسایە دوای گفتوگۆ لە ئەنجوومەنی وەزیران، رەوانەی پەرلەمان دەکرێت بۆ وردبینی لە لیژنەی دارایی و دواجار بۆ پەسەندکردنی دەخرێتە دەنگدانەوە. 

ئەو ئەندامەی پەرلەمان، بودجەی سێ ساڵەی بە شکستخواردوو ناوبرد و جەختی کردەوە، چیتر عێراق سەرکێشییەکی لەو شێوەیە ناکات. روونیکردەوە، کورتهێنانی خەمڵێندراو گۆڕاوە بۆ کورتهێنانی راستەقینە، ئەمە وایکردووە قەبارەی قەرزە کەڵەکەبووەکان بگاتە 138 ترلیۆن دینار. بە گوتەی جەمال کۆچەر، ئەم قەیرانە دەرەنجامی ئەوەیە کە کورتهێنانی ساڵانە گەیشتووەتە 64 ترلیۆن دینار و زۆربەی بودجەی تەرخانکراوی سێ ساڵە، پێشوەختە خەرجکراوە. 

دۆخی دارایی عێراق لە پێنج بۆ شەش مانگی داهاتوودا دەچێتە قۆناغی مان و نەمان. جەمال کۆچەر، هۆشداریدا، ئەگەر ئاستی داهاتەکان لە پێنج تاوەکو شەش مانگی داهاتوو بەم جێگیرییە بمێننەوە، حکوومەت هیچ بژاردەیەکی ئاسانی لەبەردەمدا نامێنێت. بۆ پڕکردنەوەی ئەو بۆشاییە، دەوڵەت ناچار دەبێت پەنا بۆ هەندێک رێکار ببات، وەک دەستبردن بۆ یەدەگی فەرمی دراو، چاپکردنی پارە، یان زیادکردنی باج و تەنانەت ئەگەر پێویست بوو دەستکاریکردنی نرخی فەرمی دینار بەرانبەر دۆلار بژاردەیەکی دیکە دەبێت. هەروەها بژاردەی بچوکردنەوەی حکوومەت و سپاردنی دامەزراوە حکوومییە کەم بەرهەمەکان بە کەرتی تایبەت یەکێکی دیکە دەبێت لە ئەگەرەکان.

جەمال کۆچەر، لەبارەی بودجەی ئەمساڵ روونیکردەوە، تێپەڕبوونی شەش مانگ بەسەر ساڵی دارایی، رێگرە لەوەی حکوومەت بتوانێت پڕۆژەیاسایەکی بودجەی گشتگیر رەوانە بکات. پێشبینی دەکرێت، حکوومەت تەنیا پەنا بۆ سیستەمی یەک لەسەر دوانزەی بودجەی بەکاربردن ببات بۆ دابینکردنی مووچە و خەرجییە پێویستییەکان، لە کاتێکدا پەسەندکردنی بودجەی وەبەرهێنان و پڕۆژە خزمەتگوزارییەکان بۆ ساڵی داهاتوو دوادەکەوێت.