کایا کالاس: ئەمەریکا، چین و رووسیا دەیانەوێت یەکێتیی ئەوروپا دابەش بکەن

بەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتیی ئەوروپا هۆشداریی توند دەداتە وڵاتانی ئەندام لەبارەی هەوڵەکانی ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ بۆ لاوازکردنی یەکێتییەکە، راشیگەیاند کە واشنتن، بەیژینگ و مۆسکۆ دەیانەوێت ستراتیژیی "پەرت بکە و زاڵبە" دژی ئەوروپا پەیڕەو بکەن.

یەکشەممە 17ـی ئایاری 2026، کایا کالاس، بەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتیی ئەوروپا، لە کۆنفرانسی "لینارت مێری" لە شاری تالین، هۆشدارییەکی توندی ئاراستەی وڵاتانی ئەندام کرد و رایگەیاند کە ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ هەوڵی لاوازکردنی یەکێتییەکە دەدات لە رێگەی تێکدانی یەکڕیزییان.

کالاس ئاماژەی بەوە کرد واشنتن، بەژینگ و مۆسکۆ حەزیان بە یەکێتییەکی بەهێز و یەکگرتوو نییە، چونکە کاتێک ئەوروپا پێکەوە بێت، دەبێتە هێزێکی جیۆپۆلیتیکی گەورە و یەکسان بەوان. کالاس گوتی: "ئەوان حەزیان بە یەکێتیی ئەوروپا نییە، چونکە مامەڵەکردن لەگەڵ وڵاتە بچووکەکان بە تەنیا زۆر ئاسانترە."

بەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتیی ئەوروپا نیگەرانی خۆی دەربڕی کە هەندێک وڵاتی ئەوروپی کەوتوونەتە ناو داوی واژۆکردنی رێککەوتنی دوولایەنە لەگەڵ ئەمریکا و جەختی کردەوە کە ئەمە ستراتیژی "پەرت بکە و زاڵبە"یە.

سەبارەت بە پەیوەندییەکان لەگەڵ چین، کالاس نموونەیەکی پزیشکی بەکارهێنا و رایگەیاند کە ئەوروپا "نەخۆشییەکەی ناسیوە" بەڵام هێشتا لەسەر جۆری چارەسەرەکە رێکنەکەوتوون. کالاس وتی دوو رێگەمان لەبەردەمدایە: یان بەردەوامبین لە پێدانی "مۆرفین" (کە مەبەستی پاڵپشتییە داراییەکانە بۆ پیشەسازییەکان)، یان دەستکردن بە "کیمۆتێراپی"، کە بەکارهێنانی ئامرازە بازرگانییە توندەکان و کەمکردنەوەی پشتبەستنە بە چین بۆ کەرەستە خاوەکان.

بەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتیی ئەوروپا هۆشداری دا بەکارهێنانی ئەو ئامرازانە "بەژان" دەبێت و دەبێتە هۆی پەرچەکرداری وڵاتانی دیکە، بەڵام جەختی کردەوە کە ئەگەر چارەسەری بنەڕەتی نەکرێت، تەنانەت وڵاتە دەوڵەمەندەکانی ئەوروپاش پارەی باجدەرانیان لێ دەبڕێت بۆ پاڵپشتیکردنی پیشەسازییەکانیان.

ئەم لێدوانانەی کالاس لە کاتێکدایە کە دوای گەڕانەوەی ترەمپ بۆ کۆشکی سپی، هەندێک وڵاتی ئەوروپی، لەوانە ئیتاڵیا، هەوڵیان داوە کەناڵی تایبەت لەگەڵ واشنتن بکەنەوە، بەڵام کالاس داوای لە هەمووان کرد بەرگری لە قەوارەی یەکێتیی ئەوروپا بکەن و تەنیا لە رێگەی یەکێتییەکەوە رێککەوتنەکان ئەنجام بدەن.