هەندێک لە وردەکارییەکانی رەشنووسی نوێی لێکتێگەیشتنی ئێران و ئەمریکا بڵاوکرایەوە

سەرچاوەیەکی نزیک لە تیمی دانوستانکاریی ئێران وردەکاریی نوێی لەبارەی رەشنووسی لێکتێگەیشتنی نێوان ئێران و ئەمریکا ئاشکرا کردووە.

ئاژانسی هەواڵی مێهر، ئەمڕۆ هەینی 12ی حوزەیرانی 2026، لە زاری سەرچاوەیەکی نزیک لە تیمی دانوستانکاری ئێران، وردەکاریی 14 خاڵی رەشنووسی لێکتێگەیشتنە نوێیەکەی نێوان ئێران و ئەمریکا لەبارەی رێککەوتن و کۆتاییهێنان بە جەنگ بڵاوکردووەتەوە.

خاڵەکان بەم شێوەیە:

1-  راگرتنی تەواو و دەستبەجێی جەنگ لە هەموو بەرەکاندا، لەنێویاندا لوبنان.

2-  پابەندبوونی ئەمریکا بە دەستوەرنەدان لە کاروباری ناوخۆی ئێران و رێزگرتن لە سەروەریی کۆماری ئیسلامیی ئێران.

3-  لە 30 رۆژدا دەبێت گەمارۆی دەریایی بە تەواوی هەڵبگیرێت.

4-  پابەندبوونی ئەمریکا بە کشانەوەی هێزەکانی لە دەوروبەری ئێران.

5-   کردنەوەی گەرووی هورمز لە 30 رۆژدا بەگوێرەی رێکارەکانی ئێران.

6-  هەڵپەساردنی سزاکانی سەر فرۆشتنی نەوت و گازی ئێران و دەستڕاگەیشتن بە داهاتەکەی.

7-  پلانی نۆژەنکردنەوەی ئێران پێویستی بە لانیکەم 300 ملیار دۆلارە دەبێت لەلایەن ئەمریکا و هاوپەیمانەکانییەوە بدرێت.

8-  لە 60 رۆژ دانوستاندا دەبێت رێککەوتنی کۆتایی بکرێت لە بارەی دۆسیەی ئەتۆم، هەڵوەشاندنەوەی سەرجەم سزا سەرەکی و لاوەکییەکان، سزاکانی ئەمریکا، بڕیارنامەکانی ئەنجوومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان و ئەنجوومەنی بڕیاردەرانی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆم.

9-  پابەندبوونەوەی ئێران بە پەیماننامەی(NPT)  قەدەخەی بەرهەمهێنانی چەکی ئەتۆمی.

10- لە ماوەی دانوستانەکاندا ئەمریکا پابەند دەبێت هێزی زیاتر نەنێرێتە ناوچەکە و هیچ سزایەکی نوێش نەپەسێنێت.

11- لە کۆی 24 ملیار دۆلاری بلۆککراوی ئێران، دەبێت نیوەی بەر لە دەستپێکردنی دانوستان بۆ ئێران بگەڕێندرێتەوە و لە کۆتایی 60 رۆژەی دانوستاندا تەواوی پارەکە بگەڕێندرێتەوە.

12- پێکهێنانی میکانیزمێکی چاودێری بۆ جێبەجێکردنی رێککەوتنەکە.

13- دەبێت رێککەوتننامەی کۆتایی لە رێگەی بڕیارنامەیەکی ئەنجوومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە پەسەند بکرێت. 

14-بەبێ ئازادکردنی نیوەی پارە بلۆککراوەکان، هەڵپەساردنی سزاکانی سەر نەوت و لابردنی گەمارۆی دەریایی دانوستانی کۆتایی ناکرێت، هاوکات رێککەوتنی کۆتایی تەنیا لەسەر چارەنووسی یۆرانیۆمە پیتێنراوەکان و پیتاندن، هەڵگرتنی سزاکان، پلانی رێکخستنەوەی ئابووریی ئێران دەبێت، هەروەها گفتوگۆ لەبارەی پرۆگرامی مووشەکیی ئێران و پاڵپشتیکردنی گروپەکانی بەرەی مقاوەمە بە تەواوەتی لە کارنامەی دانوستانەکان دەرکراون.

لەبارەی ئەم 14 خاڵەی ئاشکرا بوون، ئیسماعیل بەقایی گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاندووە، ئەم دەقە لە لایەن دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی ئێراندا هێشتا پێویستی بە لێکۆڵینەوە و یەکلاکردنەوەی ورد هەیە.

بڵاوبوونەوەی ئەم خاڵانە لە کاتێکدایە ئێوارەی پێجشەممە 11ی حوزیران، لە ماوەی دوو کاتژمێردا، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا دوو هەڵوێستی پێچەوانەی یەکتری لە بارەی هێرش و رێککەوتن لەگەڵ ئێراندا، سەرەتا رایگەیاند، کە سوپای ئەمریکا شەو گوزرێکی دیکەی کاریگەر لە ئێران دەوەشێننەوە، بەڵام دواتر رایگەیاند، لەگەڵ ئێران لە رێککەوتن نزیکبوونەوەتەوە و لەمنزیکانەدا لە ئەوروپا رێککەوتنێکی نوێ لەگەڵ ئێران واژۆ دەکەن و جەی دی ڤانسی جێگری بۆ ئەو مەبەستە دەچێتە ئەوروپا.