عوسمان محەمەد: هەرێمی کوردستان دەبێتە خاوەنی 11 فیرقەی پێشمەرگە
بەڕێوەبەری گشتیی راگەیاندن و هۆشیاری لە وەزارەتی پێشمەرگە ئاماژەی بەوە کرد، کە پڕۆسەی چاکسازی و یەکخستنەوەی هێزەکان گەیشتووەتە قۆناخێکی زۆر باش. دەشڵێت؛ هەرێمی کوردستان دەبێتە خاوەنی 11 فیرقەی پێشمەرگە.
سێشەممە، 30ـی حوزەیرانی 2026، عوسمان محەمەد، بەڕێوەبەری گشتیی راگەیاندن و هۆشیاری لە وەزارەتی پێشمەرگە، لە میانەی بەشداریکردنی لە بەرنامەی "باسی رۆژ"، دوایین پێشهات و ئامارەکانی تایبەت بە پڕۆسەی چاکسازی و یەکخستنەوەی هێزەکانی پێشمەرگەی خستە ڕوو.
عوسمان محەمەد ئاماژەی بەوە کرد، کە یەکێک لە بڕگە هەرە هەستیار و گرنگەکانی پڕۆسەی چاکسازی لە وەزارەتی پێشمەرگە، دۆسیەی یەکخستنەوەی هێزەکان بووە کە پێشتر لە چوارچێوەی دوو یەکەی جیاوازدا کارگێڕییان بەڕێوەدەبرا؛ بۆیە وەزارەتی پێشمەرگە بە شێوەیەکی چڕ کاری کردووە بۆ ئەوەی تەواوی ئەو هێزانە بخاتە ژێر یەک تەشکیلەی سەربازیی یەکگرتوو و، ئێستا ئەم پڕۆسەیە گەیشتووەەتە قۆناخێکی زۆر باش.
بەپێی گوتەی بەڕێوەبەرە گشتییەکە، فەرماندەیی دەڤەری یەک بە تەواوی فیرقە و لیواکانییەوە رێکخستنەوەی کۆتایی هاتووە و هیچ کارێکی یەکخستنەوەی نەماوە. لە بەرامبەردا، فەرماندەیی دەڤەری دوو تەنیا هەندێک کێشەی کارگێڕی و ئیداریی ماوە کە چاوەڕوان دەکرێت تا مانگی ئەیلوولی ئەمساڵ کۆتایی پێ بهێنرێت.
دەشڵێت: دواجار تا کۆتایی مانگی ئەیلوولی ئەمساڵ، تەواوی پڕۆسەی یەکگرتنەوەی هێزەکان لە سەرانسەری هەرێمی کوردستاندا جێبەجێ دەکرێت. بە کۆتایی هاتنی ئەم قۆناخەش، قۆناخی پێگەیاندن، مەشق و راهێنانی سەربازیی هاوچەرخ بۆ ئەفسەران و کارمەندانی ئەو یەکە سەربازییە نوێیانە دەستپێدەکات.
پەیکەربەندیی نوێی سەربازی و کەمکردنەوەی جیاوازییەکان
عوسمان محەمەد روونی کردەوە، کە پەیکەربەندیی کۆنی یەکەکانی 70 و 80 گۆڕانکاریی ریشەیی بەسەردا هاتووە و ئێستا گواستراونەتەوە بۆ چوارچێوەی فەرماندەیی دەڤەرەکان کە هیچ جیاوازییەکیان لە رووی پەیکەربەندی و پێکهاتەوە نییە. بەهۆی جیاوازیی بارودۆخی جوگرافیی ناوچەکانەوە، ژمارەی فیرقەکان جیاواز دەبێت؛ بە شێوازێک کە دەڤەری یەک لە شەش فیرقە و دەڤەری دوو لە پێنج فیرقە پێکدێت، بەمەش هەرێمی کوردستان بە فەرمی دەبێتە خاوەنی 11 فیرقەی سەربازیی یەکگرتوو لە ژێر چەتری وەزارەتی پێشمەرگە و حکوومەتی هەرێمی کوردستاندا.
هاوکات جەختی لەوە کردەوە، کە ئەم هەنگاوەی یەکخستنەوەی هێزەکان زەروورەتێکی ناوخۆیی و خواستێکی گشتیی خەڵک و حزبە جیاوازەکان بوو، کە لە چوارچێوەی پلانی ستراتیژیی حکوومەتی هەرێمی کوردستاندا بۆ چاکسازی لە دامەزراوە ئەمنییەکاندا داڕێژرابوو.
رۆڵی سەرۆکوەزیران مەسرور بارزانی و پاڵپشتیی هاوپەیمانان
بەڕێوەبەری گشتیی راگەیاندن لە وەزارەتەکە، فەزلی سەرکەوتنی ئەم پڕۆژە نیشتمانییەی گەڕاندەوە بۆ پێداگیریی بەردەوامی سەرۆکوەزیران مەسرور بارزانی لە ماوەی پێنج ساڵی رابردوودا، کە جەختی لەوە دەکردەوە دەبێت ئەم پڕۆژەیە بە سەرکەوتوویی بگاتە ئامانج.
عوسمان محەمەد گوتی: "لە ژێر فەرمانی سەرۆکایەتیی حکوومەتدا توانیمان بگەینە ئەمڕۆ کە قۆناخێکی نوێیە لە مێژووی هێزی پێشمەرگەدا."
سەبارەت بە لێکەوتە ئەرێنییەکانی ئەم یەکگرتنەوەیە، عوسمان محەمەد ئاماژەی بە سێ لایەنی گرنگ کرد:
-دڵنیاییدان بە هاووڵاتییان کە تەواوی هێزەکان لە ژێر دەسەڵات و چەتری یاسایی وەزارەتی پێشمەرگەدان.
-هاوشێوەبوونی پەیکەربەندی و سیستمی سەربازیی سەرجەم هێزەکان.
-هاوسەنگکردنی ماف و شایستە داراییەکانی ئەفسەران و کارمەندان بە بێ هیچ جیاوازییەک، کە ئەمەش خواستی هاووڵاتییان، دامەزراوە حکوومییەکان و هاوپەیمانانی نێودەوڵەتی بوو.
هاوکات جەختی لەوەش کردەوە کە هەماهەنگی و پەیوەندییەکانیان لەگەڵ هێزەکانی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی بە بەردەوامی و لە ئاستێکی بەرزدا هەیە.
سیستمی دارایی و بە بانکیکردنی مووچە
لە لایەنێکی دیکەی قسەکانیدا، عوسمان محەمەد باسی لە رێکخستنەوەی سیستمی دارایی هێزەکان کرد و رایگەیاند: کە ژمێریاریی سەربازیی هەردوو دەڤەری یەک و دوو بە تەواوی بەستراونەتەوە بە ژمێریاریی گشتیی وەزارەتی پێشمەرگەوە و، وەزارەت تەنیا یەک هەژماری بانکیی هاوبەشی لە وەزارەتی دارایی و ئابووریدا هەیە.
سەبارەت بە پڕۆسەی بانکیکردنی مووچەی هێزەکانی پێشمەرگە، بەڕێوەبەری گشتیی راگەیاندنی وەزارەتەکە ئاشکرای کرد، کە ئێستا 97%ـی هێزەکانی پێشمەرگە لە رێگەی پڕۆژەی "هەژماری من"ـەوە مووچەی مانگانەی خۆیان وەردەگرن، و تەنیا 3%ـی هێزەکان ماون کە لە ئاییندەیەکی زۆر نزیکدا پرۆسەکە بۆ ئەوانیش تەواو دەبێت و سەرجەمیان دەبنە خاوەنی هەژماری تایبەتی خۆیان.
کەمتەرخەمیی بەغدا لە پڕچەککردن و دۆسیەی دارایی پێشمەرگە
بەڕێوەبەری گشتیی راگەیاندن و هۆشیاریی وەزارەتی پێشمەرگە، رەخنەی لە هەڵوێستی حکوومەتی عێراق گرت بەرامبەر شایستە یاسایی و دەستوورییەکانی هێزی پێشمەرگە و رایگەیاند: "لە لایەنی دابینکردنی بودجەی دارایی و پڕچەککردنی هێزەکانی پێشمەرگەوە، حکوومەتی عێراق لە هەردوو بواردا بەرامبەر بە هێزەکانمان کەمتەرخەم بووە."
عوسمان محەمەد روونی کردەوە، کە تا ئێستا هیچ بڕە پارەیەک بە ناوی وەزارەتی پێشمەرگەوە لە وەزارەتی بەرگریی عێراقەوە وەرنەگیراوە و لە رووی هاوکاریی لۆجیستییەوەش بەغدا بە هیچ شێوازێک هاوکاریی وەزارەتی پێشمەرگەی نەکردووە و پشتگوێی خستووە.
پێکهێنانی هێزی هاوبەش و مانەوەی هاوپەیمانان
عوسمان محەمەد ئاماژەی بەوە کرد، کە وەزارەتی پێشمەرگە بەردەوامە لە هەوڵە ئەمنییەکانی بۆ پاراستنی ناوچەکە. لەم چوارچێوەیەدا، دوو لیوای هاوبەش لە نێوان پێشمەرگە و سوپای عێراقدا کارا کراون بۆ جێگیربوون لە ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم بە مەبەستی رووبەڕووبوونەوەی چەکدارانی داعش و گرووپە تیرۆریستییەکان.
هاوکات لە بارەی پەیوەندیی لەگەڵ هێزەکانی هاوپەیمانان، رایگەیاند: کە پەیوەندییەکان لە ئاستێکی بەهێزدان و بەشێک لە هێزەکانی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی لە هەرێمی کوردستان بۆ بەردەوامیدان بە ئەرکە پاڵپشتییەکانیان دەمێننەوە.
ئەمەش لە کاتێکدایە، ئەمڕۆ سێشەممە، 30ـی حوزەیرانی 2026، قۆناخی یەکەمی یەکگرتنەوەی فەرماندەیی دەڤەری یەک و دووی سەر بە وەزارەتی پێشمەرگە؛ بە ئامادەبونی هێزەکانی هاوپەیمانان هە لە هەولێر بەڕێوەچوو.
لای خۆیەوە شۆڕش ئیسماعیل، وەزیری پێشمەرگەی حکوومەتی هەرێمی کوردستان، لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، پڕۆسەی رێکخستنەوە و یەکخستنەوەی هێزەکانی پێشمەرگە گەیشتووەتە قۆناخی کۆتایی، جەختی لەوەش کردەوە، پڕۆسەی چاکسازی کۆتایی نەهاتووە و بەردەوام دەبێت، چونکە ئەمە خەونی هەموو تاکێکی کوردییە.
ئاماژەی بەوەشدا، هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان پێ دەنێنە قۆناخێکی نوێوە، کاتێک لەژێر چەتری وەزارەتی پێشمەرگەدا و وەک یەک تیم کار دەکەن. هیوادارم ئەم دەستکەوتە مێژووییە سەرەتایەک بێت بۆ هەنگاوی گەورەتری دیکە.