پەرەسەندنی گرژییەکانی گەرووی هورمز نرخی نەوتی بەرزکردەوە

نرخی نەوت لە مامەڵەکانی رۆژی هەینی بەرزبوونەوەی بەخۆیەوە بینی و بەرەو تۆمارکردنی نرخێکی نوێ و بەرز هەنگاوی نا، هاوکات ئەم پەرەسەندنە دوای نوێبوونەوەی مەترسییەکان دێت سەبارەت بە پچڕانی دابینکردنی وزە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بەهۆی پێکدادانە سەربازییەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران کە کاریگەرییان کردووەتە سەر جوڵەی کەشتیوانی لە گەرووی هورمز.

هەینی 10ـی تەمووزی 2026، بەپێی داتا ئابوورییەکان، نرخی نەوتی خاوی برێنت بە رێژەی 0.25%  بەرزبووەوە و گەیشتە 76.49 دۆلار بۆ هەر بەرمیلێک، هاوکات خاوی تەکساسی ئەمریکی بە رێژەی 0.26%  بەرزبووەوە و گەیشتە 72.27 دۆلار، لەسەر ئاستی هەفتانەش، خاوی برێنت 6%  و نەوتی ئەمریکی 5٪ نرخەکانیان بەرزبووەتەوە.

فاندانا هاری، دامەزرێنەری کۆمپانیای "ڤاندا ئینسایتس" بۆ شیکاری بازاڕەکانی نەوت رایگەیاند، هەرچەندە نرخەکان لە چاو ناوەڕاستی هەفتە کەمێک دابەزیون، بەڵام هێشتا مەترسییەکان گەورەن بەهۆی وەستانی نزیکەی تەواوەتی هاتوچۆ لە گەرووی هورمز، ئاماژەی بەوەش کرد، متمانەی بازاڕ بە گەڕانەوەی ئەمریکا و ئێران بۆ سەر مێزی دیپلۆماسی، رێگری لە هەڵکشانی زیاتری نرخەکان کردووە.

رۆژی پێنجشەممە، هێزە چەکدارەکانی ئێران هێرشیان کردە سەر ژێرخانی سەربازیی ئەمریکا لە وڵاتانی کەنداو، ئەوەش وەک وەڵامێک بۆ هێرشەکانی ئەمریکا بۆ سەر ناوچە کەناراوییەکانی باشوور و رۆژهەڵاتی ئێران، میدیاکانی تاران بڵاویانکردەوە چەندین تەقینەوە لە ناوچەکانی باشوور، لە نێویاندا بوشەهر روویانداوە.

ئەم پێکدادانە سەربازییانە لەو رۆژەدا چڕبوونەوە کە تەرمی عەلی خامنەیی، رێبەری باڵای پێشووی ئێران بە خاک سپێردرا، کە لە 28ـی شوباتی رابردوو لە یەکەم رۆژی جەنگدا کوژرا، ئەم بارودۆخە بووەتە هۆی دواکەوتنی کردنەوەی گەرووی هورمز، کە پێشتر 20%  ی نەوت و گازی جیهانی پێدا تێپەڕ دەبوو.

لەگەڵ ئەم پەرەسەندنانەشدا، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، ئەگەری هەڵگیرسانی جەنگێکی گشتگیر بەدوور دەبینێت و ئاماژەی بەوە کرد، هەر شتێک رووبدات، زۆر بە خێرایی کۆتایی دێت. 

لە لایەکی دیکەوە، دانیال هاینز، گەورە شیکەرەوەی بانک  دەڵێت، سەرەڕای توندبوونی هێرشە سەربازییەکانی ئەمریکا، بازاڕەکان بەوە ئارام بوونەتەوە کە ئیدارەی ترەمپ بڕیاری داوە خۆی لە بەئامانجگرتنی ژێرخانی وزەی ئێران بەدوور بگرێت.