زەیدی: عێراق خۆی لە جەمسەربەندی و ململانێیە هەرێمییەکان بە دوور دەگرێت

سەرۆکوەزیرانی عێراق، لە گوتارێکدا لە رۆژنامەی "واشنتن پۆست"ی ئەمریکیدا، رایگەیاند: لە گەشتە چاوەڕوانکراوەکەیدا بۆ ئەمریکا هەوڵ دەدات پەیوەندییەکانی نێوان بەغدا و واشنتن لە قۆناغی "بەڕێوەبردنی قەیرانەکانەوە" بۆ هاوبەشییەکی ئابووریی راستەقینە و رەخساندنی دەرفەت بگوازێتەوە.

یەکشەممە، 12ـی تەممووزی 2026، عەلی فالح زەیدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق، گوتارێکی لە رۆژنامەی "واشنتن پۆست" بڵاوکردەوە، تێیدا هاتووە: عێراق ئێستا بە قۆناخێکی چارەنووسسازدا لە پرۆسەی چاکسازیی نیشتمانیدا تێدەپەڕێت کە تەواوی کۆمەڵگە چاوەڕوانی دەکات. کار لە پێشینەی ئێمە لە حکومەتدا بونیادنانی دەوڵەتێکە کە سەرجەم عێراقییەکان شانازی پێوە بکەن.

سەرۆکوەزیرانی عێراق، باسی لەوە کرد، حکوومەتەکەم پێشکەوتنی بەرچاوی لە پرۆسەی داماڵینی چەکی گرووپە چەکدارەکان بەدەستهێناوە و دەرگای بۆ تێکەڵکردنیان بە دامەزراوەکانی دەوڵەت واڵا کردووە، هاوکات کارمان کردووە بۆ بەهێزکردنی سەروەریی یاسا و دابینکردنی دەرفەت و خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکان بۆ هاووڵاتییان.

لە درێژەی گوتارەکەی زەیدیدا هاتووە، بەڵێنێکی پتەوم بە گەلی عێراق داوە کە رۆژی 30ـی ئەیلوولی ئەمساڵ، کە هاوکاتە لەگەڵ کۆتاییهاتنی ئەرکی هێزەکانی هاوپەیمانان لە عێراق، ببێتە سەرەتای قۆناخێکی نوێ لە هاوبەشییەکی بەرزخواز لەگەڵ ئەمریکادا. 

هاوکات دەڵێت: من سەردانی واشنتن دەکەم و بە پەرۆشم بۆ قووڵکردنەوەی راستەقینەی ئەم هاوبەشییە؛ دەمەوێت پەیوەندیی نێوان هەردوو وڵات لە قۆناخی بەڕێوەبردنی قەیرانەکانەوە بۆ قۆناخی رەخساندنی دەرفەتەکان بگوازمەوە.

زەیدی لە گوتارەکەیدا، هەر لە بارەی سەردانەکەی بۆ واشنتن، گوتی: لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا کۆدەبمەوە و میکانیزمی کرداری بۆ بەدیهێنانی دیدگای هاوبەشی و دەرفەتە هاوبەشەکان دەخەمەڕوو، ترەمپ گرنگییەکی زۆر بە ئەنجامەکان دەدات، بۆیە تەوەرەی سەرەکی گفتوگۆکانمان لەسەر پرسی وەبەرهێنان دەبێت.

جەختی لەوە کردەوە، ئێمە خوازیارین کۆمپانیا گەورەکانی ئەمریکا بڕواننە ئەو دەرفەتانەی لە بوارەکانی گەشەپێدانی ژێرخانی عێراق، وزە، پیشەسازی، تەکنەلۆجیا و ئابووریی دیجیتاڵیدا هەن.

لە بەشێکی دیکەی گوتارەکەی زەیدیدا هاتووە، عێراق رۆڵی خۆی لە جێبەجێکردنی چاکسازییە پێویستەکاندا دەگێڕێت، ئەزموونی من لە کەرتی کار و بازرگانیدا فێری کردم کە متمانەی نێودەوڵەتی، سەقامگیری، روونیی دیدگا و دابینکردنی ژینگەیەکی لەباری وەبەرهێنان، فاکتەرە بنەڕەتییەکانن بۆ گۆڕینی بەرزخوازییەکان بۆ پێشکەوتنی ئابووریی بەرجەستە.

بە گوتەی ئەو، سەقامگیریی ناوچەکەش بۆ گەشەپێدانی وڵاتەکەی بابەتێکی هەستیارە. دەشڵێت: عێراق خاوەنی هەموو ئەو هۆکارانەیە کە دەیکەنە ناوەندێکی ئابووریی پێشەنگ لە ناوچەکەدا، بە تایبەت کە یەکێک لە گەورەترین یەدەگەکانی نەوتی سەلمێندراوی جیهان، سەرچاوە سروشتییە دەوڵەمەندەکان، هێزی کارامەی مرۆیی و بازاڕێکی ناوخۆیی فراوانی هەیە.

لە درێژەی گوتارەکەیدا، زەیدی روونی کردەوە، ئەمریکا هاوبەشێکی سەرەکییە لە بەهێزکردنی ئاشتی نێودەوڵەتی و فراوانکردنی بازنەی متمانە و هاوکاری نێوان عێراق و دراوسێکانی. ململانێ و شەڕەکان دەبنە هۆی قووڵبوونەوەی نەهامەتییەکان و کەمکردنەوەی دەرفەتەکانی گەشەپێدان.

زەیدی سەرنجی بۆ ئەوە راکێشا، عێراق دەتوانێت هاوبەشێک بێت لە بەدیهێنانی سەقامگیریی هەرێمیدا. گوتیشی: باسی پەرەپێدانی رێککەوتنی چوارچێوەی ستراتیژی، فراوانکردنی هاوکارییە زانستی و تەکنەلۆجییەکان و بەردەوامبوونی پەرەپێدانی تواناکانی هێزە ئەمنییەکانی عێراق دەکەم بۆ پاراستنی دەستکەوتەکانی گەلەکەمان.

عەلی زەیدی ئەوەشی خستەڕوو، عێراقییەکان بە دەست شەڕ، دیکتاتۆری و تیرۆرەوە ناڵاندوویانە، ئەمڕۆش کاتی ئەوە هاتووە لاپەڕەیەکی نوێ لە پەیوەندی لەگەڵ جیهان و هاوبەشە ستراتیژییەکاندا هەڵبدرێتەوە، کە لەسەر بنەمای تێکەڵبوون بە سیستمی ئابووری و دارایی جیهانی بێت.

هاوکات بە گرنگییەوە ئاماژەی بەوە کرد، پەیامێک کە بۆ ئەمریکای هەڵدەگرم پەیامی متمانەیە بەوەی عێراق وەک دەوڵەتێکی سەروەر، خۆی لە جەمسەربەندی و ململانێ هەرێمییەکان بەدوور دەگرێت و  لەبری ئەوە رێگەی گەشەپێدان هەڵدەبژێرێت و دەستی دۆستایەتی بۆ هاوڕێکانی درێژ دەکات.

بڕیاروایە سبەی دووشەممە 13ـی تەممووزی 2026، عەلی فالح زەیدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق، بە سەرۆکایەتیی شاندێکی فەرمی بەرەو ئەمریکا بە رێ کەوێت.

حەیدەر عەبودی، گوتەبێژی حکوومەتی عێراق رایگەیاند: ئەم سەردانە لە کاتێکی هەستیاری ناوچەکەدا دێت و ئامانج لێی بەرجەستەکردنی پەرەپێدانی پەیوەندییە دەرەکییە هاوسەنگەکانە لەسەر بنەمای بەرژەوەندیی هاوبەش، لە پاڵ جێبەجێکردنی بەرنامەی وەزاریی حکوومەت بۆ پتەوکردنی پەیوەندییەکان لەگەڵ واشنتن.